Dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp
Dịch tả lợn châu Phi tiếp tục diễn biến phức tạp tại một số địa phương ở Nghệ An, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Dù số ổ dịch giảm so với cùng kỳ năm trước, song nguy cơ tái phát và lây lan vẫn ở mức cao.
Mất trắng vốn liếng do bệnh dịch tả lợn châu Phi
Những ngày tháng 10, dịch tả lợn châu Phi tiếp tục diễn biến phức tạp trên địa bàn xã Cát Ngạn.
Số lượng lợn mắc bệnh phải tiêu hủy ngày càng tăng, gây thiệt hại lớn về kinh tế, đẩy nhiều hộ chăn nuôi vào cảnh khó khăn, thậm chí mất trắng vốn liếng sau nhiều tháng đầu tư.
Gia đình ông Lê Sỹ Bắc ở xóm Đạo Ngạn, xã Cát Ngạn vừa phải tiêu hủy toàn bộ đàn lợn gồm 12 con (1 lợn nái và 11 lợn thịt) tổng trọng lượng 185 kg, vào ngày 25/10 do mắc bệnh dịch tả lợn châu Phi. Ông Bắc cho biết, đàn lợn được gia đình chăm sóc hơn 2 tháng, đang trong giai đoạn chuẩn bị xuất chuồng thì bất ngờ xuất hiện triệu chứng bỏ ăn, nhiễm bệnh.
Ngay sau khi phát hiện, gia đình đã chủ động báo cáo chính quyền địa phương để kiểm tra, xác định nguyên nhân. Sau đó, cán bộ xã đã đến kiểm đếm, cân trọng lượng và tổ chức tiêu hủy toàn bộ đàn lợn theo quy định. Thiệt hại kinh tế lớn khiến gia đình gặp nhiều khó khăn. “Giờ gia đình chỉ mong Nhà nước có chính sách hỗ trợ để sớm có điều kiện tái đàn”, ông Bắc chia sẻ.
Chỉ tính từ đầu tháng 10 đến nay, trên địa bàn xã Cát Ngạn đã có 8 hộ chăn nuôi lợn bị nhiễm bệnh dịch tả lợn châu Phi, với tổng trọng lượng tiêu hủy 2.313kg. Trong đó nhiều nhất là gia đình bà Hoàng Thị Năm ở xóm Phong Hoa tiêu hủy 12 con lợn nái, mỗi con trọng lượng 215kg.
Ông Võ Văn Thành – Trưởng phòng Kinh tế xã Cát Ngạn cho biết: Tính từ đầu năm đến ngày 29/10, toàn xã đã phải tiêu hủy 850 con lợn mắc bệnh (chiếm 10,56% tổng đàn lợn), với tổng trọng lượng hơn 67 tấn. Đây là con số đáng lo ngại, phản ánh mức độ ảnh hưởng của dịch bệnh đối với hoạt động chăn nuôi trên địa bàn.
Trước tình hình dịch bệnh có chiều hướng lan rộng, chính quyền xã Cát Ngạn đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm khoanh vùng, hạn chế nguy cơ lây nhiễm. Khi tiếp nhận thông tin từ người dân về đàn lợn có biểu hiện mắc bệnh, địa phương nhanh chóng kiểm tra, tổ chức tiêu hủy theo quy định, đồng thời triển khai các biện pháp vệ sinh, khử trùng và phòng dịch tại khu vực phát sinh ổ dịch. Vận động bà con tiêm vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn châu Phi, vì vậy hiện nay đã có gần 80% tổng đàn lợn đã được tiêm phòng.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền được tăng cường thông qua hệ thống loa truyền thanh xã, xóm nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người chăn nuôi trong việc phát hiện, khai báo và xử lý kịp thời khi có dịch bệnh. Địa phương cũng thành lập các tổ giám sát tại chợ và những điểm giết mổ gia súc, tăng cường theo dõi hoạt động vận chuyển lợn và các sản phẩm từ lợn ra vào địa bàn.
"Đáng chú ý, trên địa bàn hiện chưa có điểm giết mổ gia súc tập trung, trong khi hoạt động giết mổ nhỏ lẻ tại các hộ dân còn phổ biến. Điều này khiến việc kiểm tra, giám sát nguồn gốc lợn đưa vào giết mổ cũng như kiểm soát sản phẩm sau giết mổ gặp nhiều trở ngại. Trước thực tế đó, các tổ giám sát phải thường xuyên theo dõi tình hình vận chuyển, giết mổ, kịp thời phát hiện những trường hợp có nguy cơ làm lây lan dịch bệnh", ông Võ Văn Thành cho hay.
Dịch tả lợn châu Phi cũng tái phát tại một số địa phương lân cận, trong đó có xã Bích Hào. Ông Nguyễn Xuân Kỷ, Phó phòng Kinh tế xã Bích Hào cho biết, từ đầu năm đến nay, dịch bệnh xuất hiện tại một số xóm trên địa bàn. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh năm nay có chiều hướng giảm so với năm 2025. Dù vậy, dịch bệnh vẫn gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi. Tính từ đầu năm đến 30/10 đã có 2.199 con lợn nhiễm dịch, tổng trọng lượng tiêu huỷ gần 159 tấn.
Không chỉ tại Cát Ngạn và Bích Hào, bệnh dịch tả lợn châu Phi còn tái phát ở một số địa phương khác, làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, khiến người chăn nuôi lo lắng.
Triển khai quyết liệt các giải pháp phòng, chống dịch
Ông Trần Võ Ba – Chi cục phó Chi cục Chăn nuôi và Thú y cho biết: Từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa phương, nguy cơ phát sinh, tái bùng phát và lây lan trên diện rộng vẫn ở mức cao.
Đặc biệt, thời tiết mưa lũ cùng với hoạt động vận chuyển, giết mổ và tiêu thụ lợn, sản phẩm từ lợn gia tăng đang tạo thêm áp lực cho công tác kiểm soát dịch bệnh. Hiện Chi cục Chăn nuôi và Thú y đang tiếp tục rà soát, tổng hợp số liệu về tình hình lợn mắc bệnh phải tiêu hủy trên địa bàn tỉnh.
Trước diễn biến đó, giữa tháng 10/2026, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Công điện khẩn số 27/CĐ-UBND, yêu cầu các địa phương tập trung chỉ đạo, chấn chỉnh và triển khai quyết liệt các giải pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi, không để dịch bệnh tiếp tục lây lan, gây thiệt hại cho người chăn nuôi.
Theo đó, UBND tỉnh chỉ đạo: Đối với địa bàn đang có dịch, rà soát từng ổ dịch, xác định phạm vi, nguồn lây, nguy cơ lây lan; tổ chức công bố dịch, công bố hết dịch theo đúng điều kiện, trình tự và thẩm quyền hiện hành. Triển khai đồng bộ các biện pháp trong vùng có dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm theo pháp luật về thú y và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Tổ chức lực lượng kiểm soát tại các tuyến đường, điểm có nguy cơ cao khi cần thiết, theo quyết định của cấp có thẩm quyền; không để vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn vi phạm quy định ra, vào vùng dịch.
Tổ chức tiêu hủy lợn, sản phẩm từ lợn thuộc diện buộc phải tiêu hủy kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy trình. Tổ chức vệ sinh, tiêu độc, khử trùng tại cơ sở có dịch, khu vực tiêu hủy, điểm thu gom, cơ sở giết mổ, chợ và phương tiện vận chuyển theo hướng dẫn chuyên môn.
Đối với địa bàn chưa có dịch hoặc đã công bố hết dịch: Duy trì giám sát chủ động, kiểm soát nguồn lợn nhập vào địa bàn, tăng cường bảo vệ các cơ sở chăn nuôi chưa bị dịch. Rà soát, cập nhật kê khai hoạt động chăn nuôi; hướng dẫn tái đàn theo điều kiện và quy trình chuyên môn, sử dụng con giống rõ nguồn gốc, thực hiện cách ly, theo dõi lợn mới nhập. Không tái đàn khi cơ sở chưa bảo đảm yêu cầu an toàn dịch bệnh.
Rà soát, quản lý cơ sở thu gom, giết mổ, kinh doanh lợn và sản phẩm từ lợn; tổ chức kiểm tra liên ngành theo thẩm quyền, tập trung địa bàn có dịch và điểm có nguy cơ cao.
Trước nguy cơ dịch bệnh lây lan, các địa phương cần kiểm soát chặt chẽ vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ lợn. Cùng đó, người chăn nuôi phải chủ động phòng dịch, kịp thời khai báo, tuyệt đối không giấu dịch hoặc mua bán lợn bệnh./.
