Đô thị Vinh ở Nghệ An có quy mô như thế nào?
Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đô thị Vinh tiếp tục giữ vai trò trung tâm của tỉnh và được mở rộng không gian phát triển sau năm 2030 lên 13 đơn vị hành chính. Cùng với đó, Nghệ An định hướng phát triển hệ thống 35 đô thị đến năm 2030 và 39 đô thị sau năm 2030.
.jpg)
Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 2856/QĐ-UBND ngày 28/6/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Kèm theo quyết định là phương hướng phát triển hệ thống đô thị của tỉnh theo từng giai đoạn.
Theo quy hoạch, đến năm 2030, đô thị Vinh là đô thị loại II, gồm 6 phường: Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc và Cửa Lò.
Sau năm 2030, đô thị Vinh được mở rộng lên 13 đơn vị hành chính. Ngoài 6 phường hiện hữu, quy hoạch bổ sung 7 xã gồm: Nghi Lộc, Đông Lộc, Hưng Nguyên, Yên Trung, Trung Lộc, Lam Thành và Hưng Nguyên Nam vào phạm vi đô thị.
Trong số này, các xã: Nghi Lộc, Đông Lộc, Hưng Nguyên, Trung Lộc và Lam Thành được định hướng thành lập phường sau năm 2030.
Không chỉ mở rộng đô thị Vinh, Nghệ An cũng quy hoạch phát triển mạng lưới đô thị trên toàn tỉnh. Đến năm 2030, tỉnh có 35 đô thị, gồm 5 đô thị loại II và 30 đô thị loại III.
Ngoài đô thị Vinh, 4 đô thị loại II còn lại gồm:
Đô thị Hoàng Mai với các phường Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai và các xã: Quỳnh Văn, Quỳnh Anh.
Đô thị Thái Hòa với các phường: Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu.
Đô thị Diễn Châu với các xã: Diễn Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Hải Châu, Minh Châu.
Đô thị Đô Lương với các xã: Đô Lương, Văn Hiến, Thuần Trung và Lương Sơn.
30 đô thị loại III gồm: Hưng Nguyên (xã Hưng Nguyên), Quán Hành (xã Nghi Lộc), Quỳnh Sơn (xã Quỳnh Sơn), Nghĩa Long (xã Nghĩa Lộc), Nghĩa Khánh (xã Nghĩa Khánh), Dùng (xã Đại Đồng), Tiên Liên (xã Tam Đồng), Hoa Thành (xã Yên Thành), Đô Thành (xã Đông Thành), Vân Tụ (xã Vân Tụ), Cầu Giát (xã Quỳnh Lưu), Sơn Hải (xã Quỳnh Phú), Tuần (xã Quỳnh Tam).
Nam Đàn (xã Vạn An), Trà Lân (xã Con Cuông), Nghĩa Đàn (xã Nghĩa Đàn), Quỳ Hợp (xã Quỳ Hợp), Tân Kỳ (xã Tân Kỳ), Kim Nhan (xã Anh Sơn), Cây Chanh (xã Nhân Hòa), Kim Sơn (xã Quế Phong), Tân Lạc (xã Quỳ Châu), Sông Dinh (xã Tam Hợp).
Thạch Giám (xã Tương Dương), Mường Xén (xã Mường Xén), Long Xá (xã Hưng Nguyên Nam), Trung Phúc Cường (xã Thiên Nhẫn), Nam Giang (xã Kim Liên), Khai Sơn (xã Yên Xuân) và Chợ Thượng (xã Phúc Lộc).
Sau năm 2030, Nghệ An định hướng phát triển 39 đô thị, gồm 8 đô thị loại II và 31 đô thị loại III.
So với giai đoạn đến năm 2030, tỉnh bổ sung thêm 3 đô thị loại II là Dùng, Hoa Thành và Cầu Giát trên cơ sở nâng cấp từ các đô thị loại III.
Cùng với việc nâng loại đô thị, nhiều đô thị được mở rộng phạm vi đơn vị hành chính. Cụ thể:
Ngoài đô thị Vinh được mở rộng lên phạm vi 13 đơn vị hành chính, đô thị Thái Hòa (loại II) được mở rộng từ 3 đơn vị hành chính gồm các phường: Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu lên 5 đơn vị hành chính, bổ sung các xã: Nghĩa Lộc và Nghĩa Khánh.
Đô thị Diễn Châu (loại II) mở rộng từ 5 xã gồm: Diễn Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Hải Châu, Minh Châu lên 7 xã, bổ sung An Châu và Tân Châu.
Khu vực đô thị Dùng được mở rộng từ 1 xã là Đại Đồng lên 3 xã gồm: Đại Đồng, Tam Đồng và Hoa Quân, đồng thời được nâng từ đô thị loại III lên đô thị loại II.
Khu vực đô thị Hoa Thành mở rộng từ 1 xã là Yên Thành lên 5 xã gồm: Yên Thành, Quan Thành, Hợp Minh, Đông Thành và Vân Tụ, đồng thời cũng được nâng lên đô thị loại II.
Khu vực đô thị Cầu Giát mở rộng từ 1 xã là Quỳnh Lưu lên 4 xã gồm: Quỳnh Lưu, Quỳnh Phú, Quỳnh Sơn và Quỳnh Tam, đồng thời được nâng lên đô thị loại II.
Trong khi đó, đô thị Hoàng Mai (loại II) gồm các phường: Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai và các xã: Quỳnh Văn, Quỳnh Anh; đô thị Đô Lương (loại II) gồm các xã: Đô Lương, Văn Hiến, Thuần Trung và Lương Sơn giữ nguyên phạm vi.
Sau khi Dùng, Hoa Thành và Cầu Giát được nâng lên đô thị loại II, hệ thống đô thị loại III của Nghệ An còn 31 đô thị.
16 đô thị loại III tiếp tục duy trì gồm: Nam Đàn (xã Vạn An), Trà Lân (xã Con Cuông), Nghĩa Đàn (xã Nghĩa Đàn), Quỳ Hợp (xã Quỳ Hợp), Tân Kỳ (xã Tân Kỳ), Kim Nhan (xã Anh Sơn), Cây Chanh (xã Nhân Hòa), Kim Sơn (xã Quế Phong), Tân Lạc (xã Quỳ Châu), Sông Dinh (xã Tam Hợp), Thạch Giám (xã Tương Dương), Mường Xén (xã Mường Xén), Trung Phúc Cường (xã Thiên Nhẫn), Nam Giang (xã Kim Liên), Khai Sơn (xã Yên Xuân) và Chợ Thượng (xã Phúc Lộc).
Quy hoạch đồng thời bổ sung 15 đô thị mới, gồm: Bạch Hà (xã Bạch Hà), Hùng Châu (xã Hùng Châu), Hải Lộc (xã Hải Lộc), Đại Huệ (xã Đại Huệ), Thần Lĩnh (xã Thần Lĩnh), Văn Kiều (xã Văn Kiều), Xuân Lâm (xã Xuân Lâm), Bạch Ngọc (xã Bạch Ngọc), Vĩnh Tường (xã Vĩnh Tường), Giai Lạc (xã Giai Lạc), Bình Minh (xã Bình Minh), Nam Nghĩa (xã Nam Đàn), Nghĩa Hưng (xã Nghĩa Hưng), Cát Ngạn (xã Cát Ngạn) và Vân Du (xã Vân Du).
Các xã được định hướng thành lập phường:
Đến năm 2030: xã Hưng Nguyên (đô thị Hưng Nguyên); xã Nghi Lộc (đô thị Quán Hành); các xã: Diễn Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Hải Châu, Minh Châu (đô thị Diễn Châu); xã Đô Lương (đô thị Đô Lương); xã Đại Đồng (đô thị Dùng); xã Yên Thành (đô thị Hoa Thành); xã Quỳnh Lưu (đô thị Cầu Giát); xã Quỳnh Phú (đô thị Sơn Hải); xã Vạn An (đô thị Nam Đàn); xã Nghĩa Đàn (đô thị Nghĩa Đàn); xã Quỳ Hợp (đô thị Quỳ Hợp); xã Tân Kỳ (đô thị Tân Kỳ).
Sau năm 2030: Các xã: Đông Lộc, Trung Lộc, Lam Thành (đô thị Vinh); các xã Quỳnh Văn, Quỳnh Anh (đô thị Hoàng Mai); xã Đông Hiếu (đô thị Thái Hòa); xã An Châu (đô thị Diễn Châu); các xã: Văn Hiến, Thuần Trung (đô thị Đô Lương); xã Tam Đồng (đô thị Dùng); xã Quỳnh Phú (đô thị Cầu Giát); xã Con Cuông (đô thị Trà Lân); xã Nhân Hòa (đô thị Cây Chanh).
Theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, hệ thống phân loại đô thị của Việt Nam gồm 4 cấp: đô thị đặc biệt, đô thị loại I, đô thị loại II và đô thị loại III.
Theo quy định, Bộ Xây dựng quyết định công nhận đô thị loại I; UBND cấp tỉnh quyết định công nhận đô thị loại II, loại III và các đơn vị hành chính cấp xã thuộc đô thị.
Việc phân loại đô thị nhằm đánh giá trình độ phát triển của từng đô thị trên cơ sở các tiêu chí về quy mô dân số, mật độ dân số, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, trình độ phát triển kinh tế - xã hội, mức độ hoàn thiện hạ tầng và kiến trúc, cảnh quan đô thị. Đây là căn cứ quan trọng để lập quy hoạch, quản lý phát triển, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư.
Quy định mới cũng phản ánh mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, khi đô thị không còn là một đơn vị hành chính độc lập mà là một không gian phát triển, có thể bao gồm một hoặc nhiều xã, phường. Vì vậy, việc phân loại đô thị được thực hiện đối với không gian đô thị, không gắn với một cấp hành chính riêng như trước.
