Độc đáo nghề rèn của người Mông ở Nghệ An

(Baonghean.vn) - Nghề rèn của đồng bào dân tộc Mông có từ lâu đời, gắn liền với hoạt động sống và canh tác ở vùng cao. Ở Nghệ An, nghề rèn đã theo người Mông ở phương Bắc vào từ xa xưa.
Nếu đồng bào dân tộc Thái nổi tiếng với bức thổ cẩm rực rỡ thì đồng bào dân tộc Mông được nhiều người biết đến với những nghề rèn truyền thống. Nghề rèn của đồng bào dân tộc Mông có từ lâu đời gắn liền với hoạt động sống và canh tác ở vùng cao. Ở Nghệ An, nghề rèn đã theo người Mông từ phương Bắc vào từ xa xưa. Ảnh: Thành Cường
Nếu đồng bào dân tộc Thái nổi tiếng với những bức thổ cẩm rực rỡ thì đồng bào dân tộc Mông được nhiều người biết đến với nghề rèn truyền thống. Nghề rèn của đồng bào dân tộc Mông có từ lâu đời gắn liền với hoạt động sống và canh tác ở vùng cao. Ảnh: Thành Cường
Trước đây, hầu như gia đình người Mông nào cũng có một lò rèn riêng để làm ra những nông cụ và đồ dùng sinh hoạt trong gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể rèn nên những sản phẩm bền đẹp, tinh xảo. Thợ rèn giỏi người Mông chỉ cần gõ nhẹ vào dao là đã biết tốt hay xấu. Thợ rèn giỏi thường được sinh ra trong những gia đình có nghề rèn truyền thống. Và bí quyết rèn của họ được lưu truyền qua dòng họ, gia đình. Ảnh: Đức Anh
Trước đây, hầu như gia đình người Mông nào cũng có một lò rèn riêng để làm ra những nông cụ và đồ dùng sinh hoạt trong gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể rèn nên những sản phẩm bền đẹp, tinh xảo. Thợ rèn giỏi người Mông chỉ cần gõ nhẹ vào dao là đã biết tốt hay xấu. Thợ rèn giỏi thường được sinh ra trong những gia đình có nghề rèn truyền thống. Và bí quyết rèn của họ được lưu truyền qua dòng họ, gia đình. Ảnh: Đức Anh
 
Lò rèn của gia đình ông Mùa Vả Phia (sinh năm 1959) ở bản Phù Khả 2, xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn đỏ lửa trở lại sau mươi năm “lãng quên”. Ông Mùa Vả Phia cho hay: Ông được cha truyền nghề từ lúc nhỏ. Lớn lên rồi thì bận trăm công nghìn việc, không có thời gian rèn. Sau này, rảnh rỗi hơn và nhớ nghề nên quay trở lại. Làm chơi thôi nhưng mỗi tháng vẫn được vài triệu đồng. Nông cụ người Mông đặc biệt là dao được ưa chuộng lắm... Ảnh: Thành Cường
Lò rèn của gia đình ông Mùa Vả Phia (sinh năm 1959) ở bản Phù Khả 2, xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn đỏ lửa trở lại sau nhiều năm “lãng quên”. Ông Mùa Vả Phia cho hay: Ông được cha truyền nghề từ nhỏ. Lớn lên rồi thì bận trăm công nghìn việc, không có thời gian rèn. Sau này, rảnh rỗi hơn và nhớ nghề nên quay trở lại. Làm chơi thôi nhưng mỗi tháng vẫn được vài triệu đồng. Nông cụ người Mông đặc biệt là dao được ưa chuộng lắm... Ảnh: Thành Cường
 
Theo ông Màu Vả Phia: Đối với người Mông, nhất là người đàn ông thì dao là vật bất ly thân. Vào rừng phát cây làm rẫy, săn bắn ai cũng phải dắt theo con dao sắc ngọt bên hông. Và tất nhiên họ không tiếc tiền đầu tư cho vật bất ly thân này. Dao của người Mông rất sắc, lưỡi dao không bị gỉ sét và luôn sáng bóng. Ngoài việc chọn thép tốt để làm thì quan trọng nhất là bí quyết tôi thép. Nếu người Kinh rèn dao thường tui thép trong lửa rồi nhúng vào nước lạnh đột ngột sau đó mới mài còn người Mông dao qua mỡ lợn hoặc thân chuối rừng. Người thợ rèn không dùng máy mài mà phải nung và tán liên tục, một cách đều đặn trong quá trình rèn dao. Ảnh: Đức Anh

Còn ông Thò Chừ Sùng (sinh năm 1962), quê ở bản Pà Khốm, nay làm rèn ở bản Minh Châu, xã Tri Lễ, huyện Quế Phong thì cho hay: Ngày xưa ở Pà Khốm, tất cả người Mông đều biết rèn. Họ tự làm dao rựa, cuốc … và cả nòng súng kíp để dùng. Trước đây, có người còn rèn cả bulông, ốc vít để thay thế vào xe máy Minsk. Hồi đó làm hoàn toàn thủ công, một con dao phải làm mất 2-3 ngày, ngày nay nhờ có điện, có máy móc mỗi ngày có thể làm đc 3 con dao, giá từ 120 - 300 nghìn đồng tùy loại. Ảnh: Đức Anh

Ông Thò Chừ Sùng chia sẻ: Ngoài kinh nghiệm tôi thép, còn có rất nhiều bí quyết khác như việc chọn thép tốt, phù hợp cho từng sản phẩm. Để có con dao mang độ sắc và độ bền thì nên dùng nhíp ô tô để rèn. Than thì không dùng than đá mà phải dùng than củi của những loại cây khó cháy, cháy lâu, để đảm bảo độ nóng. Trong lúc rèn, nếu tôi thép chưa đủ độ nóng thì thép non, không dùng lâu được, mà tôi quá lửa lại hay bị gẫy. Để có sản phẩm rèn tốt phụ thuộc vào kinh nghiệm của người thợ, mà kinh nghiệm ấy lại rất khó diễn tả bằng lời. Ảnh: Đức Anh
Ông Thò Chừ Sùng chia sẻ: Ngoài kinh nghiệm tôi thép, còn có rất nhiều bí quyết khác như việc chọn thép tốt, phù hợp cho từng sản phẩm. Để có con dao mang độ sắc và độ bền thì nên dùng nhíp ô tô để rèn. Than thì không dùng than đá mà phải dùng than củi của những loại cây khó cháy, cháy lâu, để đảm bảo độ nóng. Trong lúc rèn, nếu tôi thép chưa đủ độ nóng thì thép non, không dùng lâu được, mà tôi quá lửa lại hay bị gãy. Để có sản phẩm rèn tốt phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng người thợ, mà kinh nghiệm ấy lại rất khó diễn tả bằng lời. Ảnh: Đức Anh
 
Ông Thò Chừ Sùng tâm tình: Ngày nay trong một số công đoạn làm rèn, người Mông đã sử dụng máy móc, như quạt thổi lò, máy mài. Nhờ máy móc hiện đại, thợ rèn người Mông có thể làm nhanh, làm đẹp. Cái sự nhanh ấy cộng thêm với việc người trẻ đi làm xa nên thành thử không còn mấy người giữ nghề... Ảnh: Thành Cường
Ông Thò Chừ Sùng cho biết thêm: Ngày nay, trong một số công đoạn làm rèn, người Mông đã sử dụng máy móc, như quạt thổi lò, máy mài. Nhờ máy móc hiện đại, thợ rèn người Mông có thể làm nhanh, làm đẹp. Cái sự nhanh ấy cộng thêm với việc người trẻ đi làm xa nên thành thử không còn mấy người giữ nghề... Ảnh: Thành Cường
 
Với đồng bào dân tộc Mông: Sự tồn tại của nghề rèn hôm nay không chỉ góp phần thiết thực vào đời sống lao động sản xuất, mà còn góp phần duy trì nét văn hóa độc đáo truyền thống.của dân tộc mình. Với mỗi sản phẩm rèn nên đều có linh hồn, có cuộc sống thật. Những sản phẩm đều mang đậm tính cách tộc người: bền bỉ, dẻo dại. Những lưỡi cuốc, lưỡi dao khi canh tác va phải đá hay chặt phải vật cứng chỉ có thể mẻ từng miếng nhỏ chứ không bị quăn... Ảnh: Thành Cường
Với đồng bào dân tộc Mông: Sự tồn tại của nghề rèn hôm nay không chỉ góp phần thiết thực vào đời sống lao động sản xuất, mà còn góp phần duy trì nét văn hóa độc đáo truyền thống của dân tộc mình. Với mỗi sản phẩm rèn nên đều có linh hồn, có cuộc sống thật. Những sản phẩm đều mang đậm tính cách tộc người: bền bỉ, dẻo dai. Những lưỡi cuốc, lưỡi dao khi canh tác va phải đá hay chặt phải vật cứng chỉ có thể mẻ từng miếng nhỏ chứ không bị quăn... Ảnh: Thành Cường

Tin mới

Đọc truyện đêm khuya: Ngôi nhà của Tuyết

Đọc truyện đêm khuya: Ngôi nhà của Tuyết

(Baonghean.vn) - Câu chuyện có vẻ hài hước, vừa đùa vừa thật của Bùi Việt Phương cuối cùng lại mang đến cho chúng ta một cảm xúc khác, đó là sự tiếc nuối, trở trăn về tình yêu. Nếu như con người mưu cầu tình yêu trong sự ích kỷ, nhỏ nhen, thì sự hằn thù ngày một lớn lên và sẽ phá hủy chính họ.
V-League 2023 và chuyện ‘giá như’?

V-League 2023 và chuyện ‘giá như’?

(Baonghean.vn) - Vòng 1 V-League 2023 diễn ra trong sự háo hức, quan tâm, chờ đợi của giới chuyên môn và người hâm mộ gần xa và thực tế đã đem lại nhiều dư vị khác nhau, dù tất cả chỉ mới là bước đi ban đầu.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/2

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/2

(Baonghean.vn) - Trao quyết định, biên bản ghi nhớ đầu tư 2 dự án với tổng mức 200 triệu USD vào Nghệ An; Ấm áp Lễ tế tổ Rằm tháng Giêng ở các vùng quê; Người dân Quế Phong mong sớm đưa bãi xử lý rác thải vào hoạt động… là những thông tin nổi bật ngày 5/2.
Thi công giai đoạn 2 đại lộ Vinh- Cửa Lò

TP. Vinh nỗ lực gỡ các nút thắt về hạ tầng, giảm ùn tắc giao thông

(Baonghean.vn) - Vinh là đô thị trẻ nhưng trước sự phát triển quá nhanh của các phương tiện giao thông, nhất là xe ô tô cá nhân nên hạ tầng đô thị đã bộc lộ những hạn chế, bất cập. Việc dồn sức, ưu tiên mở rộng các dự án giao thông trọng điểm để gỡ nút thắt, giảm ùn tắc là vô cùng cần thiết.
Sắt son lời thề với Đảng nơi đầu sóng

Sắt son lời thề với Đảng nơi đầu sóng

(Baonghean.vn) - Được đứng trong hàng ngũ của Đảng đối với nhiều người là một điều hết sức vinh dự, tự hào. Đối với cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ tại Trường Sa - nơi quần đảo tiền tiêu của Tổ quốc thì điều đó lại càng đặc biệt và rất đỗi thiêng liêng.
Ảnh minh hoạ

Tội đưa, nhận hối lộ bị xử lý như thế nào?

(Baonghean.vn) - Thời gian qua, một số cán bộ, công chức trên địa bàn tỉnh đã bị khởi tố, bắt giam vì những hành vi liên quan đến tham nhũng. Trong đó có hành vi nhận hối lộ, đây là hành vi có thể xảy ra rất nhiều, nhưng rất khó phát hiện, khó xử lý.
Triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ

Triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ

(Baonghean.vn) - Hội nghị là sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, là vùng có vai trò, vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, đặc biệt là Chiến lược phát triển bền vững về kinh tế biển.
'Mắt biển' giữa Trường Sa

'Mắt biển' giữa Trường Sa

(Baonghean.vn) -  Những ngọn hải đăng không bao giờ tắt trên quần đảo Trường Sa giúp cho ngư dân có thể yên tâm bám biển, tàu thuyền đi đúng hướng, không mắc cạn hay vướng vào các bãi đá ngầm. Ngoài ra, đây còn là cột mốc khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam.
Ai cho em mùa xuân

"Ai cho em mùa xuân?"

(Baonghean.vn) -  Nhắc lại câu hỏi “Ai cho em mùa xuân” tự nhiên lại liên tưởng đến câu hát “Đảng đã cho ta một mùa xuân…”.
Bóng đá nam SEA Games 32 chốt độ tuổi cầu thủ với nhiều thay đổi; Trợ lý Lee Young-jin bất ngờ viết tâm thư chia tay tuyển Việt Nam

Bóng đá nam SEA Games 32 chốt độ tuổi cầu thủ với nhiều thay đổi; Trợ lý Lee Young-jin bất ngờ viết tâm thư chia tay tuyển Việt Nam

(Baonghean.vn) - Bóng đá nam SEA Games 32 chốt độ tuổi cầu thủ với nhiều thay đổi; Kiatisuk sẵn sàng thay thế Tuấn Anh, Minh Vương; Trợ lý Lee Young-jin bất ngờ viết tâm thư chia tay tuyển Việt Nam... là những tin tức thể thao đáng chú ý trong 24h qua.
Tạp văn: Bêu nắng (Lê Hồng Tuân)- Phần 10: Thằng bôm bốp

Tạp văn: Bêu nắng (Lê Hồng Tuân)- Phần 10: Thằng bôm bốp

(Baonghean.vn) -Trong chương trình đêm nay, trân trọng gửi tới quý thính giả tạp văn Thằng bôm bốp của tác giả Lê Hồng Tuân. Tạp văn được trích trong cuốn Bêu nắng, đã được xuất bản và nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của đông đảo độc giả. Mời quý thính giả lắng nghe qua giọng đọc Huyền Nga.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/2

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/2

(Baonghean.vn) - Gần 518 tỷ đồng hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở; Các địa phương thăm hỏi, động viên thanh niên chuẩn bị lên đường nhập ngũ; Khám xét Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới... là những nội dung chính trong ngày 4/2.