“Dòng Lam ngân ví”: Kỳ vọng khơi dòng sản phẩm du lịch

Kết nối những giá trị ven sông Lam

Theo phương án đang được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cùng các đơn vị liên quan xây dựng, “Dòng Lam ngân ví” dự kiến xuất phát từ Bến thuyền Hải Châu, xuôi sông Lam về phía Cửa Hội.

Trên hành trình, du khách vừa ngắm cảnh, nghe thuyết minh về các địa danh, di tích hai bên bờ, vừa thưởng thức dân ca ví, giặm và dùng bữa trên tàu. Một phương án khác tính đến việc kết nối chặng đường thủy với tham quan đền Nguyễn Xí và chương trình nghệ thuật tại khu vực Cửa Hội.

Từ Bến Thủy, hành trình có thể giới thiệu núi Dũng Quyết, Phượng Hoàng Trung Đô, phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, phà và cầu Bến Thủy trong chiến tranh. Xuôi về hạ lưu là Bến Giang Đình, rừng bần, vùng tràm chim và không gian cửa biển.

Du lịch đường thủy trên sông Lam không phải sản phẩm hoàn toàn mới. Từ năm 1998, thành phố Vinh đã khai trương tour từ Bến Hưng Hòa kết hợp tham quan ven sông với thưởng thức dân ca Nghệ Tĩnh. Những năm sau, một số doanh nghiệp tiếp tục khai thác du thuyền, ẩm thực và biểu diễn nghệ thuật trên sông Lam. Tuy nhiên, hoạt động chủ yếu vẫn theo nhu cầu từng đoàn, nguồn khách chưa ổn định.

Điểm khác của “Dòng Lam ngân ví” là hướng tới kết nối đồng bộ giữa vận tải đường thủy, doanh nghiệp lữ hành, nghệ thuật, ẩm thực, thuyết minh và các điểm tham quan.

Ngày 7/9/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An tổ chức khảo sát tuyến, điểm đến và làm việc với các đơn vị để thống nhất phương án tổ chức tour, không gian phục vụ trên tàu, nội dung biểu diễn, thuyết minh và quy trình đón khách.

Theo ông Hoàng Minh Thành - Trưởng phòng Quản lý và Phát triển tài nguyên du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, việc kết nối các đơn vị nhằm khắc phục tình trạng khai thác riêng lẻ trước đây. Hành trình, nội dung thuyết minh, chương trình nghệ thuật và chất lượng phục vụ sẽ được xây dựng theo kịch bản thống nhất, đồng thời kết nối doanh nghiệp lữ hành để mở rộng nguồn khách.

Trước đó, cuối năm 2024, trong khuôn khổ một đề tài khoa học cấp tỉnh, các ngành, địa phương và doanh nghiệp đã khảo sát tuyến du lịch sinh thái ven sông Lam. Những hạn chế như thiếu bến thuyền phù hợp, kết nối từ đường sông tới điểm tham quan chưa thuận lợi, liên kết doanh nghiệp còn yếu và nguồn khách thiếu ổn định đã được chỉ ra.

Sau gần 2 năm, một số định hướng từ cuộc khảo sát đang được cụ thể hóa thành hành trình, nội dung thuyết minh, chương trình nghệ thuật, dịch vụ ăn uống và phương án kết nối các điểm đến trên bờ.

Bài toán để tour vận hành thường xuyên

Một trong những điểm nhấn của “Dòng Lam ngân ví” là chương trình dân ca ví, giặm trên tàu.

NSƯT Lê Đức Lam - Trưởng đoàn Dân ca ví, giặm, Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh cho biết, chương trình sẽ được xây dựng khác với một buổi biểu diễn sân khấu thông thường. Nghệ sĩ không chỉ biểu diễn mà còn giới thiệu về di sản, hát đối đáp, giao lưu và hướng dẫn du khách hát một số câu ví, giặm.

“Mục tiêu là để du khách không chỉ nghe, xem mà còn được tham gia và cảm nhận ví, giặm trong không gian gần với môi trường văn hóa đã nuôi dưỡng những câu hát ấy”, NSƯT Lê Đức Lam chia sẻ.

Tuy nhiên, để hình thành một sản phẩm du lịch thường xuyên, “Dòng Lam ngân ví” còn nhiều vấn đề phải giải quyết.

Một số vị trí dọc sông chưa có bến cập tàu thuận lợi; việc kết nối từ đường sông lên các điểm tham quan còn hạn chế. Một số bến cần được chỉnh trang về hạ tầng, mỹ quan và điều kiện an toàn.

Quan trọng hơn là bài toán thị trường. Thực tế cho thấy, các chuyến du thuyền trên sông Lam từng được một số doanh nghiệp lữ hành ghép vào tour Cửa Lò, quê Bác và các điểm tham quan khác, nhưng chủ yếu theo từng đoàn cụ thể. Sản phẩm chưa xuất hiện thường xuyên trong các chương trình chào bán nên chưa tạo được nguồn khách ổn định.

Ông Nguyễn Đức Hiểu - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Nghệ An cho rằng, “Dòng Lam ngân ví” có lợi thế khi kết hợp được cảnh quan sông Lam, dân ca ví, giặm, ẩm thực và các điểm đến hai bên bờ. Tuy nhiên, để doanh nghiệp lữ hành đưa sản phẩm vào chương trình bán cho khách, tour cần có lịch chạy ổn định, chất lượng dịch vụ đồng đều, thời lượng phù hợp và mức giá hợp lý.

Ông Trần Thanh Hải - Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Đóng tàu thuyền Hải Châu cho biết, nhu cầu thị trường có nhưng hoạt động khó mở rộng nếu phần lớn nguồn khách vẫn do đơn vị vận hành tàu tự tìm kiếm.

“Chúng tôi mong sự vào cuộc của cơ quan quản lý sẽ thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp lữ hành, đơn vị nghệ thuật và các điểm đến, thay vì để từng đơn vị tự tổ chức như trước”, ông Hải nói.

“Dòng Lam ngân ví” hiện vẫn trong quá trình hoàn thiện. Để tour có thể vận hành thường xuyên, ngoài hạ tầng bến và chất lượng dịch vụ, yếu tố quyết định vẫn là khả năng xây dựng lịch chạy ổn định và tạo được nguồn khách từ hệ thống doanh nghiệp lữ hành.

Nếu giải quyết được những mắt xích này, sông Lam có cơ hội hình thành một sản phẩm du lịch đường thủy đặc trưng, khai thác đồng thời cảnh quan, văn hóa và di sản của vùng đất xứ Nghệ.