Động lực cho tăng tốc
Việc ban hành Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị ngày 18 tháng 7 năm 2023 và Nghị quyết 137 năm 2024 của Quốc hội đã tạo ra những cơ chế đặc thù quan trọng, mở đường cho Nghệ An bứt phá phát triển kinh tế xã hội trong nhiệm kỳ 2025 đến 2030.
Trần Hiếu Phương • 01/01/2026
Gần 9.000 tỷ đồng đã bị cuốn trôi sau 3 cơn bão lớn gồm bão số 3, số 5 và số 10. Năm 2025 vừa đi qua có lẽ là năm Nghệ An phải gánh chịu thiệt hại do thiên tai nặng nề nhất trong vòng 20 năm trở lại đây.
Khó khăn và thách thức chồng chất. Toàn hệ thống chính trị, người dân và cộng đồng doanh nghiệp đã phải dồn toàn bộ tâm trí và nguồn lực để vừa triển khai cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, sắp xếp tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vừa tổ chức thành công đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 đến 2030. Đây là giai đoạn vừa triển khai công việc, vừa hoàn thiện cơ chế, với cường độ và áp lực chưa từng có.
.jpg)
Trong nửa cuối nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, một khối lượng công việc rất lớn đã được hoàn thành. Tuy nhiên, vẫn còn đó những chỉ tiêu chưa đạt như kỳ vọng. Tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2025 chỉ đạt 8,44 phần trăm so với kế hoạch 9 đến 10 phần trăm. Thu hút đầu tư nước ngoài đạt hơn 1 tỷ đô la Mỹ, vẫn nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước, nhưng thấp hơn gần 700 triệu đô la Mỹ so với năm 2024.
Dù vậy, bước sang năm 2026, năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, Nghệ An vẫn giữ vững niềm tin và khát vọng bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành một cực tăng trưởng có tầm vóc quốc gia.
Năm 2026 khởi đầu với hàng loạt tín hiệu tốt lành. Bộ máy chính quyền các cấp bước đầu vận hành ổn định và thông suốt từ tỉnh đến các sở, ngành, 130 xã, phường; từ các cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể đến lực lượng vũ trang, người dân và doanh nghiệp.
Bước vào giai đoạn phát triển mới với những nhân tố mới, toàn hệ thống thể hiện rõ tinh thần sáng tạo, quyết tâm và quyết liệt, sẵn sàng đồng lòng và dám đột phá để đưa ra những quyết sách lớn, những việc chưa từng có tiền lệ.
Nghệ An sẽ chuẩn bị tiến ra biển lớn với dự án cảng biển nước sâu Cửa Lò vào cuối năm 2025 với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 200.000 DWT. Khi đi vào hoạt động, cảng biển nước sâu Cửa Lò sẽ khắc phục điểm nghẽn hạ tầng kéo dài nhiều năm, giúp các mặt hàng chủ lực của Nghệ An như tôn thép, đá trắng, gỗ dăm không còn phải chạy ra Cảng Nghi Sơn, Thanh Hóa.
Cùng với đó, Quốc hội đã thông qua tiến độ xây dựng dự án đường cao tốc Vinh - Thanh Thủy, dự kiến khởi công đầu năm 2026 và hoàn thành vào cuối năm 2027 với tổng mức đầu tư 23.000 tỷ đồng. Tuyến cao tốc này sẽ mở ra hành lang logistics quan trọng, tạo điều kiện để hàng hóa từ Lào, Thái Lan và các nước Đông Bắc Á nối về Cửa Lò, từ đó xuất khẩu ra các thị trường quốc tế.
Một dự án trọng điểm khác thể hiện rõ tầm nhìn và tư duy đột phá của lãnh đạo tỉnh là quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư Nhà máy điện khí LNG Quỳnh Lập với tổng vốn 2,1 tỷ đô la Mỹ theo Quy hoạch điện VIII đã được Chính phủ phê duyệt.
Đáng chú ý, một cơ chế đặc thù đã được áp dụng với tốc độ rất nhanh. Quá trình từ xin ý kiến Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đến việc Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành nghị quyết chấp thuận chỉ kéo dài trong vòng một tuần. Trên cơ sở đó, các sở, ban, ngành đã đồng loạt triển khai thủ tục hành chính, công tác giải phóng mặt bằng và đánh giá tác động môi trường, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý để dự án có thể triển khai trong thời gian ngắn. Nếu thực hiện theo quy trình thông thường, quá trình này có thể kéo dài ít nhất hai năm.
.jpg)
Theo tính toán, khi đi vào vận hành, Nhà máy điện khí LNG Quỳnh Lập sẽ cung cấp khoảng 1.500 MW mỗi năm cho lưới điện quốc gia, đồng thời, đóng góp hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách tỉnh. Quan trọng hơn, nguồn điện ổn định sẽ tạo nền tảng then chốt để Nghệ An tiếp tục mở rộng quy hoạch các khu công nghiệp quy mô lớn.
Thực tế cho thấy, trong vài năm gần đây, Khu kinh tế Đông Nam đang dần trở nên chật hẹp. Các khu công nghiệp lớn như VSIP 1, VSIP 2, WHA và Khu công nghiệp Hoàng Mai giai đoạn một và giai đoạn hai đều đã cơ bản lấp đầy.
Việc tiếp tục mở rộng quy hoạch các khu và cụm công nghiệp, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng như cảng biển nước sâu, kéo dài đường băng sân bay Vinh thêm hơn 600 mét để đón tàu bay lớn, kết nối các tuyến cao tốc Bắc Nam, Vinh - Thanh Thủy, đường ven biển và tuyến đường sắt tốc độ cao trong tương lai sẽ tạo động lực quan trọng để Nghệ An trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa lớn của cả nước và khu vực.
Trong bốn năm liên tiếp, Nghệ An luôn nằm trong nhóm 10 địa phương thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất cả nước với quy mô trên 1 tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Nhờ cơ chế, chính sách thông thoáng và chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp, coi khó khăn và thành công của doanh nghiệp là của chính mình, Nghệ An đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
Định hướng phát triển được xác lập rõ ràng. Nghệ An không thu hút đầu tư bằng mọi giá, đặc biệt là các dự án tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường hoặc khai thác tài nguyên khoáng sản thô. Thay vào đó, tỉnh ưu tiên thu hút các nhà đầu tư có hàm lượng đổi mới sáng tạo cao, ứng dụng khoa học, công nghệ, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn, điện tử, công nghiệp sạch, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Sự hiện diện và hoạt động hiệu quả của các tập đoàn công nghệ lớn như Foxconn, Luxshare ICT, Goertek, Everwin, Juteng và Sunny với tổng vốn đầu tư hàng tỷ đô la Mỹ đã khẳng định rõ định hướng này.
Một tín hiệu tích cực khác là nguồn thu ngân sách, đặc biệt là thu nội địa, của Nghệ An đang tăng trưởng ổn định qua từng năm. Kết thúc năm nay, tổng thu ngân sách ước đạt hơn 26.500 tỷ đồng, tăng gần 147 phần trăm so với dự toán và hơn 102 phần trăm so với năm 2024, trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn.
Với đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu đạt 30.000 tỷ đồng thu ngân sách và tốc độ tăng trưởng GRDP hai con số vào cuối nhiệm kỳ 2025 đến 2030 là hoàn toàn có cơ sở.
Sau sắp xếp các đơn vị hành chính, Nghệ An hiện đứng thứ tư cả nước về diện tích, sau Lâm Đồng, Gia Lai và Đắk Lắk. Dân số của tỉnh xếp thứ 13 với hơn 3,8 triệu người. Tuy nhiên, các tiềm năng và lợi thế cốt lõi vẫn còn nguyên vẹn với đầy đủ các vùng kinh tế từ đồng bằng, đô thị đến miền núi, cùng nguồn tài nguyên đất đai, khoáng sản, rừng và biển phong phú, lực lượng lao động dồi dào.
Nghệ An là vùng đất giàu truyền thống văn hóa và cách mạng, người dân cần cù, sáng tạo và thích ứng nhanh với xu thế mới. Đặc biệt, với vị thế là quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nghệ An luôn nhận được sự quan tâm, ủng hộ của Đảng, Nhà nước và bạn bè trong nước và quốc tế.
Việc ban hành Nghị quyết số 39 của Bộ Chính trị ngày 18 tháng 7 năm 2023 và Nghị quyết số 137 năm 2024 của Quốc hội đã tạo ra những cơ chế đặc thù quan trọng, mở đường cho Nghệ An bứt phá phát triển kinh tế xã hội trong nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Vấn đề còn lại là cụ thể hóa các chủ trương đó bằng những chương trình hành động, đề án và kế hoạch toàn diện, khả thi, cùng các giải pháp thực thi và quyết sách kịp thời, không đi theo lối mòn tư duy cũ. Quan trọng hơn cả là sự đồng thuận và hợp lực trong tập thể lãnh đạo và toàn xã hội để biến những lợi thế riêng và cơ chế đặc thù thành những kết quả phát triển đặc thù, tương xứng với vị thế của Nghệ An trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
