Đột phá nguồn nhân lực và yêu cầu mới về công tác cán bộ

Phóng viên: Thưa Tiến sĩ, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với nhiều định hướng, khâu đột phá, thông điệp thể hiện khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Một trong những đột phá quan trọng là phát triển nguồn nhân lực. Tiến sĩ đánh giá như thế nào về ý nghĩa và yêu cầu mới của đột phá này trong nhiệm kỳ tới?

TS Nguyễn Ngọc Hiền: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có nhiều định hướng lớn, mục tiêu chiến lược, quyết tâm chính trị mạnh mẽ và thông điệp gửi gắm, không chỉ thể hiện tầm nhìn dài hạn, khát vọng vươn lên trong kỷ nguyên mới, mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và ý chí của toàn Đảng, toàn dân trong xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững.

Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV thể hiện rất rõ sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển của Đảng ta khi xác định rõ ba đột phá chiến lược; trong đó có “Đột phá về nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động; tăng cường năng lực số; hình thành đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học giỏi, công nhân kỹ thuật cao, đáp ứng yêu cầu phát triển bứt phá của đất nước”.

Đột phá về nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được Đảng ta xác định từ Đại hội XIII, có ý nghĩa cho cả giai đoạn 2021 - 2030, nhưng điểm rất quan trọng lần này là yêu cầu phải “làm thật mạnh, làm thật nhanh, làm đến nơi đến chốn”. Điều đó cho thấy Đảng ta không chỉ dừng lại ở chủ trương đúng mà đặt ra quyết tâm chính trị rất cao trong tổ chức thực hiện.

Trên nền tảng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển, việc đầu tư cho giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ và phát triển con người chính là đầu tư cho tương lai bền vững của đất nước, là điều kiện quyết định để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và thực hiện thành công mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Phóng viên: Để hiện thực hóa đột phá về nguồn nhân lực, theo Tiến sĩ, Đảng và Nhà nước cần tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào trong thời gian tới?

TS. Nguyễn Ngọc Hiền: Trước hết, cần tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo theo tinh thần “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”, chấn hưng nền giáo dục Việt Nam. Phải chuyển mạnh từ mô hình giáo dục khép kín sang mô hình giáo dục mở, xây dựng xã hội học tập với hệ thống học tập suốt đời, đào tạo liên tục và liên thông giữa các bậc học, ngành học.

Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, cần gắn chặt đào tạo với nhu cầu thị trường lao động và quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động, phát triển nhanh nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ chuyên gia đầu ngành. Các trường đại học phải trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, tăng cường liên kết hiệu quả với viện nghiên cứu và doanh nghiệp để chuyển giao kết quả khoa học - công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Song song với đó là nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động khoa học và công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản định hướng ứng dụng, phát triển các lĩnh vực mà Việt Nam có nhu cầu và thế mạnh, thúc đẩy hội nhập quốc tế, hoàn thiện cơ chế khuyến khích sáng tạo, bảo hộ sở hữu trí tuệ. Đây là những giải pháp then chốt để hình thành đội ngũ cán bộ quản lý, nhà khoa học, kỹ sư, công nhân kỹ thuật trình độ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển bứt phá của đất nước.

Mặt khác, cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với phát triển con người Việt Nam toàn diện. Hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển nhân lực số và nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, năng lượng tái tạo và quản trị công nghệ. Có chính sách tiền lương, đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội thăng tiến đủ sức hấp dẫn để thu hút nhân tài, các nhà khoa học đầu ngành, tổng công trình sư, kỹ sư trưởng, kỹ thuật viên lành nghề và công nhân kỹ thuật có tay nghề cao, người Việt ở nước ngoài, đồng thời tạo động lực cho đội ngũ cán bộ trong nước cống hiến, đổi mới và sáng tạo.

Cần khẳng định: Đột phá về nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, là đột phá chiến lược quan trọng trong mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam. Việc triển khai hiệu quả đột phá này sẽ tạo nền tảng để Việt Nam thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Phóng viên: Để các định hướng, mục tiêu và các khâu đột phá được Đại hội XIV đề ra, công tác nhân sự, đặc biệt là việc lựa chọn, bầu cử Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư nhiệm kỳ mới được đặt ra như thế nào, thưa Tiến sĩ?

TS. Nguyễn Ngọc Hiền: Để các định hướng, mục tiêu và các khâu đột phá của Đại hội thực sự trở thành hiện thực sinh động trong đời sống, yếu tố có ý nghĩa quyết định trước hết chính là đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp chiến lược. Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư là trung tâm lãnh đạo, nơi hoạch định đường lối, chủ trương lớn và tổ chức triển khai các quyết sách quan trọng của Đảng. Vì vậy, chất lượng đội ngũ ở những cơ quan này có ý nghĩa quyết định đối với việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước trong nhiệm kỳ tới và cả tầm nhìn dài hạn, đặc biệt là hiện thực hoá nội dung đột phá nguồn nhân lực ngay trong Đại hội.

Bởi vậy, chúng tôi rất tin tưởng, Đại hội XIV sẽ bầu ra được một Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thực sự tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh và đạo đức, có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đó phải là những người không chỉ giỏi hoạch định chính sách mà còn có năng lực tổ chức thực tiễn, đủ uy tín để quy tụ, dẫn dắt và khơi dậy khát vọng cống hiến trong toàn xã hội.

Việc lựa chọn đúng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược sẽ tạo nền tảng vững chắc để tổ chức thực hiện hiệu quả các mục tiêu, định hướng và khâu đột phá được Đại hội XIV đề ra, trước hết là đột phá về nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó bảo đảm phát triển nhanh, bền vững cho đất nước.