Drone FPV thách thức lớp phòng không tầm thấp Nga hiện nay
Video mới cho thấy drone FPV Ukraine đánh trúng Osa-AKM, bộc lộ hạn chế của phòng không tầm thấp Nga; Mỹ mở rộng sản xuất JAGM/Hellfire; Sudan cân nhắc Su-30 hoặc Su-35.
Một video do lực lượng Không người lái Ukraine công bố cho thấy drone FPV tấn công trúng tổ hợp phòng không Osa-AKM của Nga, nêu bật thách thức với lớp phòng không tầm thấp. Song song, Mỹ thông báo các bước mở rộng sản xuất tên lửa dẫn đường JAGM và AGM-114 Hellfire. Tại châu Phi, Sudan được cho là nối lại đàm phán với Nga về tiêm kích Su-30 hoặc Su-35.
Drone FPV và lỗ hổng của phòng không tầm thấp Nga
Video xuất hiện ngày 27.11 ghi lại cảnh drone FPV tiếp cận chậm, sau đó lao thẳng vào cụm radar của Osa-AKM. Theo Militarnyi (Ukraine), đây là phần tiếp nối xu hướng FPV giá rẻ liên tục vượt qua lớp phòng vệ tầm thấp từng là xương sống của lực lượng Nga.
Osa-AKM (NATO gọi là SA-8 Gecko) là hệ thống phòng không tầm ngắn tự hành, mang sáu tên lửa 9M33 với radar trinh sát và dẫn bắn tích hợp trên khung gầm 6x6 lội nước. Tầm đánh chặn khoảng 1,5 - 10 km, độ cao 25 m đến 5.000 m. Hệ thống được thiết kế để chống máy bay, trực thăng và mục tiêu bay nhanh ở độ cao thấp.
Trong môi trường tác chiến hiện nay, drone FPV có tiết diện phản xạ radar nhỏ và thường bay bám địa hình, khiến Osa-AKM khó phát hiện sớm và phản ứng kịp thời. Theo các ghi nhận, nhiều tổ hợp Osa đã bị phá hủy bởi drone tấn công hoặc bị pháo kích nhờ UAV trinh sát dẫn bắn. Mỗi tổn thất buộc lực lượng Nga phải rút phương tiện sửa chữa, tạo ra “lỗ hổng” phòng không cục bộ.
Khía cạnh kỹ thuật - chiến thuật
- Tiếp cận: FPV khai thác vùng khuất radar, lẩn theo địa hình và tiếp cận theo hướng góc chết quan sát.
- Điểm yếu: Khi đủ gần, drone có thể đánh vào radar, cảm biến hoặc ống phóng – các điểm trọng yếu gây tê liệt hệ thống.
- Chi phí – hiệu quả: Drone rẻ tiền có thể vô hiệu hóa khí tài đắt đỏ, mở cửa cho các đòn tấn công từ xa.
Mỹ mở rộng sản xuất tên lửa JAGM/Hellfire
Theo Defence Blog, các cơ quan quốc phòng Mỹ đang tìm thêm nhà cung cấp linh kiện và vật liệu để tăng sản lượng JAGM và AGM-114 Hellfire. Thông báo của Cơ quan Hậu cần Quốc phòng (DLA) ngày 26.11 cho biết kế hoạch mở rộng quy mô cung ứng và hỗ trợ vòng đời cho hai dòng tên lửa do Lockheed Martin sản xuất.
Các doanh nghiệp quan tâm phải chứng minh năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và duy trì chuỗi cung ứng theo tiêu chuẩn quốc phòng Mỹ. Những bước mở rộng phản ánh tầm quan trọng gia tăng của vũ khí chính xác với Lục quân Mỹ, nơi Hellfire và JAGM được triển khai trên trực thăng và máy bay không người lái.
Thông số kỹ thuật đã xác nhận của JAGM
- Định danh: AGM-179; biên chế năm 2022; phát triển để thay thế AGM-114 Hellfire và AGM-65 Maverick.
- Động cơ nhiên liệu rắn; tốc độ khoảng Mach 1,5 (xấp xỉ 1.838 km/h).
- Tầm bắn: 8 - 16 km (tùy biến thể).
Sudan cân nhắc Su-30 hoặc Su-35
Theo Military Africa, Sudan được cho là nối lại đàm phán với Nga để mua tiêm kích Su-30 hoặc Su-35, trong bối cảnh Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) mở rộng ảnh hưởng và Không quân Sudan suy giảm sau các đợt giao tranh đầu cuộc nội chiến.
Trong giai đoạn xung đột từ năm 2023, RSF tập kích các sân bay trọng yếu như Merowe, phá hủy hoặc chiếm nhiều tiêm kích MiG-29 của Không quân Sudan. Kể từ đó, lực lượng này chủ yếu dựa vào Su-25, Su-24M và một số máy bay Trung Quốc đang xuống cấp, khó duy trì hoạt động. RSF đồng thời tăng cường phòng không với tên lửa vác vai và hệ thống cơ động, trong đó có FK-2000 và FB-10A được cho là chuyển qua Chad, gây thêm khó khăn cho hoạt động của SAF tại Darfur và Kordofan.
Khả năng tác chiến và ràng buộc
- Su-30: Khả năng mang tải lớn, tầm hoạt động dài, phù hợp nhiệm vụ đa năng.
- Su-35: Tiêm kích chiếm ưu thế trên không thế hệ 4,5, trang bị radar mạnh, động cơ vector lực và cơ động cao.
- Tài chính và điều kiện: Khả năng tài chính hạn chế khiến mua sắm gặp khó. Nga lâu nay muốn có cơ sở hậu cần tại cảng Sudan trên Biển Đỏ; các tuyên bố gần đây từ phía Sudan cho thấy liên hệ giữa hỗ trợ quân sự và thỏa thuận căn cứ hải quân. Một phương án “tiêm kích đổi căn cứ” được nêu như khả năng xem xét.
Tổng kết
Ba diễn biến nêu trên phản ánh bức tranh quân sự đa lớp: tác chiến tiền tuyến với FPV làm thay đổi ưu tiên phòng không tầm thấp; công nghiệp quốc phòng Mỹ tăng công suất đáp ứng vũ khí chính xác; và yêu cầu tái thiết năng lực không quân của Sudan gắn với toan tính hậu cần – căn cứ. Các thông tin đều dựa trên nguồn Militarnyi, Defence Blog, DLA và Military Africa.
