Đưa máy cấy lên bản biên giới Nghệ An

Từ cấy tay sang cấy bằng máy ở Tam Bông

Sáng 6/6, trên cánh đồng bản Tam Bông, xã Tam Quang, tiếng máy cấy vang lên giữa những thửa ruộng đang vào vụ. Đây là lần đầu tiên người dân địa phương áp dụng mô hình mạ khay, cấy máy trong sản xuất lúa hè thu, thay cho phương thức cấy thủ công vốn gắn bó nhiều năm nay.

Từ sáng sớm, cán bộ kỹ thuật đã có mặt tại đồng ruộng để hướng dẫn người dân các thao tác vận hành máy. Nhiều hộ dân trong bản cùng lãnh đạo địa phương, cán bộ các bản khác cũng đến theo dõi, tìm hiểu cách làm mới. Là một trong những hộ tham gia mô hình, chị Lữ Thị Sen không giấu được sự phấn khởi khi trực tiếp điều khiển máy cấy trên ruộng của gia đình.

Khi các khay mạ được đưa lên máy, từng hàng lúa non nhanh chóng được cấy xuống ruộng theo khoảng cách đồng đều, thẳng tắp. “Người nông dân được giảm đáng kể công lao động, trong khi tiến độ sản xuất nhanh hơn. Đây thực sự là điều mới mẻ đối với bà con chúng tôi”, chị Sen chia sẻ.

Sự khác biệt của phương thức sản xuất mới thể hiện rõ ngay trên đồng ruộng. Nếu trước đây mỗi sào lúa cần từ 3-5 lao động cấy thủ công trong gần một ngày mới hoàn thành, thì nay thời gian được rút ngắn đáng kể nhờ máy móc hỗ trợ.

Theo bà Nguyễn Thị Hoài - chuyên viên Phòng Kinh tế UBND xã Tam Quang, vụ hè thu năm 2026, bản Tam Bông có 1,5ha của 11 hộ dân tham gia mô hình mạ khay - cấy máy. Để triển khai, xã đã thành lập 2 nhóm làm mạ sân tại bản Tam Bông và Quang Thịnh, đồng thời tạo điều kiện để các bản khác đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

Từng bước đưa cơ giới hóa vào sản xuất

Việc triển khai mô hình cấy máy tại Tam Bông là kết quả từ sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn và người dân.

Ngay từ đầu vụ, Đảng ủy, UBND xã Tam Quang xác định đưa cơ giới hóa vào sản xuất lúa là một trong những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm sức lao động và từng bước thay đổi tập quán canh tác của người dân.

Tuy nhiên, để người dân mạnh dạn tham gia không phải là điều dễ dàng. Nhiều hộ ban đầu còn băn khoăn vì đã quen với phương thức cấy truyền thống, lo ngại việc làm mạ khay và sử dụng máy cấy sẽ phức tạp, không phù hợp với điều kiện địa phương. Trước thực tế đó, cán bộ xã, ban quản lý các bản và cán bộ kỹ thuật đã trực tiếp xuống đồng ruộng hướng dẫn, giải thích lợi ích của mô hình, giúp người dân từng bước tiếp cận phương thức sản xuất mới.

Nhà nước cũng có nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực để khuyến khích người dân tham gia. Các nhóm hộ thực hiện mô hình được hỗ trợ máy làm đất, máy cấy, máy làm mạ và hỗ trợ tới 80% chi phí giống. Người dân chủ yếu tập trung làm đất, chăm sóc mạ và thực hiện các khâu sản xuất theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật.

Bên cạnh việc giảm công lao động, mô hình mạ khay - cấy máy còn tạo thuận lợi cho công tác quản lý sâu bệnh. Việc gieo mạ tập trung giúp cán bộ chuyên môn theo dõi diễn biến dịch hại ngay từ giai đoạn đầu, hướng dẫn người dân xử lý đồng bộ, hạn chế nguy cơ phát sinh các loại bệnh nguy hiểm trên cây lúa.

Bà Kha Thị Hiền - Phó Chủ tịch UBND xã Tam Quang cho biết: “Việc đưa cơ giới hóa vào sản xuất là hướng đi cần thiết đối với địa phương trong giai đoạn hiện nay. Thông qua mô hình này, xã mong muốn từng bước giúp người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, thay đổi tập quán sản xuất, giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả canh tác. Nếu mô hình đạt kết quả tốt, địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động để nhân rộng trong những vụ tiếp theo”.

Trên những thửa ruộng ở Tam Bông, những đường cấy thẳng hàng đang dần thay thế cách làm thủ công quen thuộc. Mô hình 1,5ha tuy chưa lớn nhưng là bước khởi đầu cho quá trình đưa cơ giới hóa đến với đồng ruộng vùng biên; từng bước mở ra hướng sản xuất mới, góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm nhọc nhằn cho người dân và tạo nền tảng để khoa học kỹ thuật tiếp tục bén rễ trên những cánh đồng vùng cao Nghệ An.