Đức chi 24 tỷ euro mua vũ khí: Vì sao ưu tiên hàng ngoại?

Năm 2025, Đức dự kiến chi khoảng 24 tỷ euro cho hoạt động mua sắm quân sự nhằm hiện đại hóa lực lượng vũ trang (Bundeswehr). Theo báo cáo cân đối quốc phòng, quân đội Đức đang triển khai 149 dự án mua sắm, tận dụng nguồn tài trợ từ quỹ đặc biệt và các thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa thông qua Quốc hội liên bang (Bundestag).

Chiến lược kết hợp giữa nội lực và ngoại lực

Quân đội Đức không chỉ dùng "vũ khí nhà làm" mà đang tích cực đa dạng hóa nguồn cung. Trong khi các dự án nội địa trọng tâm như xe chiến đấu bộ binh Puma (do KNDS Deutschland và Rheinmetall Landsysteme sản xuất) tiếp tục được bàn giao, tỷ lệ mua sắm từ các nhà thầu quốc tế vẫn chiếm vị trí quan trọng.

Dù ưu tiên các nhà cung cấp châu Âu, Đức vẫn duy trì khoảng 8% giá trị hợp đồng với Mỹ đối với các lĩnh vực năng lực trong nước chưa đáp ứng được. Các hệ thống chủ lực bao gồm tiêm kích tàng hình F-35A, máy bay trinh sát hàng hải P-8A Poseidon và tên lửa hành trình Tomahawk. Đáng chú ý, dòng F-35A được lựa chọn nhờ khả năng mang bom hạt nhân B61-12 của Mỹ, một yêu cầu chiến lược trong chia sẻ hạt nhân của NATO.

Tại châu Âu, Đức đã ký hợp đồng thay thế súng lục P8 bằng mẫu CZ P13 của Cộng hòa Séc. Về phòng thủ tên lửa, bên cạnh hệ thống nội địa IRIS-T, Berlin cũng đầu tư vào hệ thống Arrow-3 do Mỹ và Israel hợp tác phát triển.

Rào cản về thời gian và công nghệ

Lý giải về việc không ưu tiên hoàn toàn hàng nội địa, các chuyên gia quân sự cho rằng rào cản thời gian là yếu tố tiên quyết. Chuyên gia an ninh Christian Molling nhận định, việc xây dựng mới các nhà máy và dây chuyền sản xuất nội địa cho các loại vũ khí cơ bản như súng ngắn sẽ tiêu tốn quá nhiều thời gian và vốn đầu tư ứng trước.

Trong khi đó, các dự án hợp tác dài hạn như Hệ thống Tác chiến trên không tương lai (FCAS) giữa Pháp, Đức và Tây Ban Nha đang đối mặt với nhiều trở ngại. Những bất đồng giữa hai tập đoàn Airbus và Dassault Aviation về vai trò lãnh đạo đã khiến tiến độ chậm lại. Dự kiến, chuyến bay thử nghiệm của FCAS chỉ có thể diễn ra vào năm 2030 và sẵn sàng hoạt động vào năm 2040.

Bài toán cân bằng chính trị và tiêu chuẩn hóa NATO

Việc mua sắm vũ khí ngoại còn mang mục đích tăng cường tính chuẩn hóa trong liên minh NATO và Liên minh châu Âu (EU). Tướng Ben Hodges, cựu sĩ quan cấp cao Lục quân Mỹ, khẳng định ưu tiên hàng đầu của Bundeswehr phải là năng lực tác chiến tốt nhất, bất kể nguồn gốc vũ khí. EU cũng đang thúc đẩy mua sắm chung để giảm tình trạng phân mảnh thị trường thiết bị quân sự và nâng cao hiệu quả phối hợp khi tác chiến đa quốc gia.

Tuy nhiên, áp lực chính trị từ Mỹ cũng hiện hữu. Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau từng cảnh báo các quốc gia châu Âu không nên ưu tiên quá mức ngành công nghiệp nội khối mà loại trừ các nhà cung cấp Mỹ, nhấn mạnh mục tiêu chuyển hóa chi tiêu thành năng lực tác chiến thực tế trên chiến trường.