Đức và Pháp chính thức đình chỉ dự án tiêm kích thế hệ thứ sáu FCAS
Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron quyết định dừng chương trình máy bay chiến đấu FCAS do mâu thuẫn kéo dài giữa Dassault và Airbus.
Dự án Hệ thống Không quân Chiến đấu Tương lai (FCAS), một trong những chương trình quốc phòng tham vọng nhất của châu Âu, đã chính thức bị đình chỉ. Quyết định được đưa ra sau khi giới lãnh đạo Đức và Pháp xác nhận hai đối tác công nghiệp chủ chốt là Dassault và Airbus không thể đạt được thỏa hiệp về việc phát triển dòng máy bay chiến đấu chung.
Cụ thể, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đề nghị Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chấm dứt dự án FCAS. Thay vì tiếp tục phát triển một nền tảng tiêm kích thống nhất, hai quốc gia sẽ chuyển hướng tập trung vào việc tích hợp các hệ thống vũ khí, cảm biến và nền tảng thông qua khái niệm "Đám mây chiến đấu" (Combat Cloud). Điều này đồng nghĩa với việc các thành phần công nghệ riêng lẻ của chương trình vẫn được giữ lại để phục vụ mục đích tích hợp sau này.
Nguyên nhân dẫn đến sự đổ vỡ của liên minh quốc phòng
Mâu thuẫn giữa hai tập đoàn Dassault (Pháp) và Airbus (Đức) được xác định là nguyên nhân cốt lõi. Dassault kiên quyết giữ vai trò chủ đạo và yêu cầu tỷ trọng công việc lớn hơn trong dự án. Ngược lại, phía Đức nhấn mạnh việc tuân thủ các thỏa thuận ban đầu về sự tham gia bình đẳng giữa hai bên.
Dự án FCAS được khởi xướng từ tháng 7/2017 dưới thời cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Macron. Tuy nhiên, qua thời gian, tầm nhìn về công nghệ và lợi ích công nghiệp của hai bên ngày càng khác biệt. Ngay từ cuối năm 2025, Quốc hội Đức đã có những động thái yêu cầu chính phủ rút khỏi chương trình này do tiến độ bị đình trệ bởi các tranh chấp liên tục.
Các kịch bản thay thế cho tiêm kích thế hệ thứ sáu
Sau khi dự án chính thức dừng lại, Airbus tuyên bố sẵn sàng phát triển một dòng máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu mà không cần sự tham gia của Dassault. Tập đoàn này tin rằng việc chế tạo độc lập hoặc tìm kiếm đối tác mới có thể mang lại hiệu quả cao hơn khi không còn bị ràng buộc bởi các tranh chấp về quyền điều hành.
Đối với phía Đức, giới chuyên gia quân sự nhận định nước này đang đứng trước hai kịch bản chính: tự phát triển máy bay nội địa hoặc gia nhập các dự án quốc tế hiện có. Trong đó, chương trình GCAP (hợp tác giữa Anh, Nhật Bản, Ý) và dự án tiêm kích thế hệ mới của Thụy Điển được xem là những lựa chọn thay thế tiềm năng nhất để đảm bảo năng lực tác chiến không quân trong tương lai.
