Dừng đèn đỏ dùng điện thoại: Hiểu đúng luật để tránh bị phạt

Công nghệ AI và nỗi lo của tài xế

Việc ứng dụng camera giám sát tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc phát hiện vi phạm giao thông đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Gần đây, những hình ảnh do Cục Cảnh sát Giao thông (CSGT) công bố cho thấy nhiều tài xế vi phạm các lỗi như không thắt dây an toàn, chở quá số người quy định và đặc biệt là sử dụng điện thoại khi đang lái xe.

Theo thống kê, đã có 126 trường hợp tài xế ôtô bị xử phạt vì hành vi sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện. Điều này làm dấy lên một câu hỏi trong cộng đồng: liệu việc sử dụng điện thoại trong lúc dừng chờ đèn đỏ có bị coi là vi phạm luật giao thông hay không?

Quy định pháp luật về sử dụng điện thoại khi lái xe

Để làm rõ vấn đề này, cần xem xét các quy định pháp luật hiện hành. Theo điểm a, khoản 4, Điều 5 của Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi dùng tay sử dụng điện thoại di động khi đang điều khiển ôtô chạy trên đường sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn bị áp dụng hình phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng.

Đối với người điều khiển xe môtô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), hành vi tương tự sẽ bị xử phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng và bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng, theo quy định tại điểm h, khoản 4, Điều 6 của cùng Nghị định.

Điểm mấu chốt trong các quy định này là cụm từ “khi đang điều khiển xe chạy trên đường”. Điều này có nghĩa là hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt khi phương tiện đang trong trạng thái di chuyển.

Dừng đèn đỏ có phải là "đang điều khiển xe"?

Khi một phương tiện dừng lại để chờ tín hiệu đèn giao thông, về mặt pháp lý, xe không "chạy trên đường". Đây là trạng thái dừng xe tạm thời theo yêu cầu của tín hiệu giao thông, không phải là hành vi chủ động dừng, đỗ. Do đó, nếu xét theo câu chữ của luật, hành vi sử dụng điện thoại của người lái xe trong lúc dừng đèn đỏ không thuộc phạm vi xử phạt của lỗi “dùng tay sử dụng điện thoại di động khi đang điều khiển xe chạy trên đường”.

Tuy nhiên, người tham gia giao thông cần hết sức lưu ý. Việc tập trung vào điện thoại có thể khiến tài xế mất tập trung, không kịp thời quan sát tín hiệu đèn và di chuyển khi đèn chuyển sang màu xanh. Hành động này có thể gây cản trở giao thông cho các phương tiện phía sau, tiềm ẩn nguy cơ va chạm khi các dòng xe bắt đầu lưu thông trở lại.

Khuyến cáo vì sự an toàn chung

Mặc dù không bị xử phạt theo quy định trên, Cục CSGT và các chuyên gia an toàn giao thông vẫn khuyến cáo người lái xe không nên sử dụng điện thoại khi dừng đèn đỏ. Sự mất tập trung chỉ trong vài giây cũng có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Trong trường hợp có cuộc gọi hoặc tin nhắn khẩn cấp, giải pháp an toàn nhất là người điều khiển phương tiện nên chủ động tìm nơi được phép dừng, đỗ xe an toàn để xử lý công việc. Ngoài ra, việc trang bị và sử dụng các thiết bị hỗ trợ rảnh tay như tai nghe Bluetooth cũng là một lựa chọn hợp lý, giúp người lái vừa có thể giữ liên lạc, vừa đảm bảo tập trung quan sát và điều khiển phương tiện an toàn.