Israel's economy suffers a backlash from the conflict.

CONTRASTING NUMBERS

Before the conflict between Israel and Hamas, the Israeli economy had a relatively solid foundation, with growth of 6.5% in 2022. The national debt-to-GDP ratio had fallen from 71% during the pandemic to 60% – significantly lower than other developed economies such as the US and the UK. However, the ongoing conflict with Hamas, which began in October 2023, is testing the strength of the Israeli economy, and recently released data proves this. Accordingly, Israel's GDP fell by 19.4% in the last quarter of last year – marking the deepest decline since the second quarter of 2020. At that time, lockdowns related to the Covid-19 pandemic forced many Israeli businesses to close, and people restricted consumption, leading to an economic decline of nearly 30%. This decline is particularly noteworthy considering that the quarter immediately preceding – before Hamas's surprise attack on Israeli territory – maintained positive growth of 2.7%. The sharp downturn in the Israeli economy is a result of several factors: private consumption fell by nearly 27%, imports of goods and services decreased by 18%, and investment in fixed assets dropped by 68%, particularly in housing construction. Meanwhile, government spending increased by 88% due to war costs. Besides direct spending on the conflict, the state also had to subsidize housing for Israelis displaced from homes near the Gaza and Lebanon borders, as well as provide financial support to workers and companies affected by the conflict. For the whole of 2023, Israel's GDP growth was only 2.2% compared to the impressive 6.5% of 2022. However, according to economic experts, the figures for the third quarter are not the worst for Israel if the conflict with Hamas continues as it is now. It is projected that in 2024, Israel's economic growth will fall to its lowest level in history, and by the end of 2025, the conflict is expected to cost Israel approximately 255 billion shekels (70.3 billion USD), equivalent to about 13% of its GDP.

The economic slowdown, coupled with rising political risks, led credit rating agency Moody's to recently downgrade Israel's credit rating from A1 to A2 for the first time and change its economic outlook to "negative" due to the risk of conflict spreading to Israel's northern front against the Lebanon-based Hezbollah militant group. However, a positive aspect for the Israeli economy is that the government is demonstrating good management, with economic activity significantly improving in December 2023 compared to the stagnation of October and November, and a possible slight recovery in the first quarter of this year.

"CỨU TINH " CỦA NỀN KINH TẾ

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chịu những tác động tiêu cực từ cuộc xung đột, lĩnh vực công nghệ của Israel đang nổi lên là một điểm sáng, thậm chí được ví như “cứu tinh” của nền kinh tế. Ngành công nghệ chiếm 18% GDP của Israel, khoảng một nửa xuất khẩu của đất nước và 30% doanh thu thuế, khiến sự thịnh vượng của ngành này trở nên quan trọng đối với nền kinh tế Israel. Trong giai đoạn quý 4 năm ngoái, khoảng 15% lực lượng lao động của Israel – tương đương gần 300.000 người đã phải nhập ngũ. Tuy nhiên hiện nay, nhiều quân nhân dự bị đã được trở về nhà, tạo nên động lực cho sự tăng trưởng mạnh mẽ trở lại của lĩnh vực công nghệ.

Trước khi cuộc xung đột nổ ra, trong bối cảnh hoạt động gây quỹ cho các công ty khởi nghiệp trên toàn cầu chậm lại, các công ty công nghệ của Israel vẫn huy động được khoảng 10 tỷ USD. Các chuyên gia cho rằng, mặc dù cuộc xung đột khiến việc huy động vốn trở nên khó khăn hơn, nhưng nhu cầu đối với dịch vụ của các công ty công nghệ Israel vẫn tăng cao do ngành này chủ yếu phục vụ khách hàng quốc tế. Hiện các công ty công nghệ Israel đang chứng minh khả năng phục hồi đáng kinh ngạc cũng như khả năng đáp ứng các yêu cầu về thời hạn giao sản phẩm và duy trì hoạt động kinh doanh liên tục. Một sự kiện đang rất được quan tâm là Tập đoàn Intel của Mỹ mới đây cho biết sẽ vẫn kiên trì với kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất chip bán dẫn ở phía Nam Israel với tổng vốn đầu tư lên tới 25 tỷ USD – khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay tại Israel. Bên cạnh đó, Quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu OurCrowd có trụ sở tại Israel cũng cho biết, một phái đoàn các nhà đầu tư Hàn Quốc sẽ đến quốc gia này trong vài ngày tới, bất chấp việc sắp xếp chuyến bay trong thời kỳ xung đột là cực kỳ khó khăn. Israel vẫn có niềm tin rằng quốc gia này là một phần quá quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu, bởi vậy lĩnh vực công nghệ sẽ vượt qua được những khó khăn kể cả khi xung đột Israel – Hamas kéo dài.

NỀN KINH TẾ "SIÊU THỰC"?

Tuy nhiên, điểm sáng công nghệ vẫn chưa đủ để xóa nhòa triển vọng tiêu cực của nền kinh tế Israel trong bối cảnh chiến tranh. Ngay khi Moody’s thông báo hạ mức tín nhiệm và thay đổi dự báo tăng trưởng của Israel, cả Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich cùng phản bác đây là thông báo “kỳ quái và mang động cơ chính trị”, đồng thời liên tục khẳng định về sức mạnh cơ bản của nền kinh tế Israel, và những khó khăn hiện tại chỉ là tạm thời. Nhưng ngay cả những chuyên gia trong nước của Israel cũng phải thừa nhận rằng, nền kinh tế quốc gia không mạnh đến mức “siêu thực” đến như vậy. Theo đó, cuộc xung đột kéo dài với Hamas sẽ trở thành gánh nặng kinh tế và chính trị lâu dài đáng kể cho đất nước, đặc biệt là do cách chính phủ đang quản lý tình hình. Không những làm suy giảm tăng trưởng kinh tế, cuộc xung đột trong tương lai gần còn có thể làm suy yếu các thể chế hành pháp, lập pháp và sức mạnh tài chính quốc gia. Một điểm dễ thấy là những cam kết về cả tài chính và ngoại giao của đồng minh thân thiết nhất với Israel là Mỹ hiện cũng không còn vững chắc như trong 3 tháng đầu tiên của cuộc chiến. Thủ tướng Benjamin Netanyahu gần đây đã nhắc về sự cần thiết của Israel nhằm thiết lập khả năng tự cung tự cấp trong việc sản xuất đạn dược cho thấy ông nhận thức được những rủi ro trong lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, mặc dù hầu hết quân nhân dự bị của Israel đã được trở về nhà, nhưng số liệu thống kê cho thấy cuộc sống của ít nhất 600.000 người (khoảng 6% tổng dân số Israel) đang bị gián đoạn nghiêm trọng, các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn về tài chính và nhiều người mất việc làm. Đây sẽ là những “điểm trừ” lớn đối thách thức các mục tiêu tăng trưởng của Israel trong thời kỳ xung đột.

Những con số tiêu cực về tăng trưởng kinh tế là thách thức lớn với nhà lãnh đạo Benjamin Netanyahu trong bối cảnh chiến dịch quân sự của quốc gia này tại Gaza ngày càng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế. Ngay cả đồng minh thân thiết nhất là Mỹ cũng tỏ ý mất dần kiên nhẫn và lần đầu tiên phải dùng tới từ “ngừng bắn” trong đề xuất được gửi lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc gần đây. Có thể thấy, ông Netanyahu dường như đang dùng cuộc xung đột như một cách để duy trì quyền lực, nhưng với bối cảnh bất lợi cả về đối nội và đối ngoại, khả năng duy trì quyền lực của cá nhân ông cũng như đảng Likud ngày càng xa vời.

Diệp Khanh