Phát triển thương hiệu gà đen Kỳ Sơn

Xã Mường Lống có đặc thù khí hậu và địa hình được ví như “Sa Pa của xứ Nghệ” với nhiệt độ trung bình năm khoảng 20 độ C. Tại bản Mường Lống 1, hộ anh Vừ Vả Tu trước đây từng là hộ nghèo do nhiều năm kinh tế gia đình anh chỉ phụ thuộc vào diện tích nhỏ lúa rẫy và nuôi lợn đen. Song do dịch bệnh, lợn phát triển kém, hoặc chết, nên hộ anh Tu luôn ở tình cảnh thiếu thốn quanh năm. Anh Vừ Vả Tu cho biết, hiện nay, gia đình anh đã thoát nghèo nhờ học tập theo mô hình chăn nuôi gà đen mà Hội Nông dân huyện triển khai tại xã Mường Lống.

Nói rõ thêm về mô hình này, ông Vừ Bá Xử - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Lống cho biết, năm 2020, Hội Nông dân huyện triển khai Đề án phát triển thương hiệu gà đen Kỳ Sơn tại xã Mường Lống giai đoạn 2020 - 2023, quy mô 10 hộ. Ban đầu thí điểm ở 3 hộ năm 2020, sau đó mở rộng ra 7 hộ khác. Mỗi hộ được cấp 400 con giống gà đen bản địa và kinh phí mua thức ăn trong 3 tháng. Ngoài ra, cán bộ Hội Nông dân huyện và xã thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn gia đình kỹ thuật chăm sóc, kết nối đầu ra tiêu thụ sản phẩm.

Mô hình đã thành công khi các hộ phát triển tốt đàn gà đen, mang lại thu nhập khá cao. Có hộ đã nhân đàn thành 600-1.000 con như hộ các ông Vừ Tồng Pó, Vừ Y Súa… Ví như hộ ông Vừ Tồng Pó, từ lứa gà được hỗ trợ ban đầu thành công, ông Pó nhân giống, nhân đàn từ những con gà đẹp, khỏe mạnh và ưu tiên những con giống thuộc dòng thuần chủng gà đen bản địa. Hộ ông Pó đã đầu tư liên tục phát triển đàn gà thịt trong chuồng từ 300 - 700 con, có thời điểm lên đến hơn 1.000 con gà đen bản địa, mang lại thu nhập từ 250 - 300 triệu đồng/năm. Ngoài ra, ông Pó còn vay thêm vốn ngân hàng mở rộng quy mô đàn gà, mở rộng dịch vụ vừa bán gà thịt, vừa bán giống gà đen bản địa, đồng thời, vận động thành lập Chi hội Nông dân chăn nuôi gà đen với 15 hộ (36 thành viên). Đến năm 2021, sau khi đề án triển khai được 1 năm thì xã Mường Lống thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng xã Mường Lống, giúp bà con quảng bá, tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, trong đó gà đen là sản phẩm chủ lực.

From the initial three families raising black chickens, people in Muong Long commune have seen the effectiveness of developing black chickens into a commercial product and have followed suit. Some households even invested in egg incubators to both breed their own black chickens and sell chicks to others, like the family of Mr. Cu Ba Co in Sa Lay village. When Mr. Vu Va Tu's family adopted these models, the commune's Farmers' Association supported them with low-interest loans to raise black chickens, helping the family escape poverty in 2023.

As one of the first three homestay owners in Muong Long commune, Ms. Lau Y Denh said that black chickens are mainly raised for family consumption and are an indispensable traditional dish during festivals and holidays of the local people. However, nowadays, Ms. Denh, like many other households in Muong Long commune, has additional income from raising and selling black chicken meat, especially since the locality has seen a boom in community tourism and ecotourism development.

"Black chicken is also an indispensable dish on the Y Dếnh homestay menu that we introduce to tourists, and it's very popular, especially the black chicken cooked with medicinal herbs, which not only has the distinctive flavor of the mountains and forests but is also good for health. From ancient times to the present day, this dish has always been used to quickly restore health for women after childbirth," said Ms. Lầu Y Dếnh.

According to Mr. Phan Van Manh, Chairman of the Ky Son District Farmers' Association, in 2020, the District Farmers' Association developed Project No. 10/DA-HNDH to develop black chicken farming in Muong Long commune. Initially, the District Farmers' Association distributed 1,000 chicks and provided technical guidance to 10 farming households in Muong Long commune, along with 2 egg incubators and 2 generators to help them breed the local chickens. Simultaneously, they collaborated with experts and relevant agencies to support the Muong Long Community Agriculture and Tourism Cooperative in successfully protecting the OCOP brand for black chickens.

Building on initial success and continuing through the project phases, the District Farmers' Association proposed to the Central Vietnam Farmers' Association for support in expanding the scale of black chicken farming towards bio-safe meat production in Muong Long commune, with a scale of 10 households/4,000 chicks; and proposed to the Provincial Farmers' Association for support in expanding the scale of black chicken farming in Ky Son district, specifically in Huoi Tu commune with a scale of 3 households/900 chicks, in Nam Can commune with a scale of 3 households/600 chicks, and in Na Loi commune with a scale of 3 households/600 chicks.

During the implementation of the project, the authorities and departments in Ky Son district also guided the people to develop the black chicken brand in a bio-safe manner, making it one of the district's key OCOP products.

To date, households benefiting from the Ky Son black chicken brand development project have maintained stable livestock herds and become a source of breeding stock and black chicken products for markets inside and outside the district. In particular, these households have collaborated with the Muong Long Community Agriculture and Tourism Cooperative to supply black chicken products to tourists and participated in introducing Ky Son black chicken OCOP products at numerous trade fairs inside and outside the province.