EU chính thức cấm nhập khẩu LNG từ Nga

Theo RIA Novosti, ngày 25/4, Liên minh châu Âu (EU) chính thức ban hành lệnh cấm nhập khẩu LNG Nga (khí tự nhiên hóa lỏng) mua theo các hợp đồng ngắn hạn. Động thái này nằm trong chiến lược loại bỏ hoàn toàn nguồn cung năng lượng từ Moskva, đồng thời diễn ra trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng đang leo thang do xung đột tại Trung Đông.

Quyết định này đã được Hội đồng châu Âu phê duyệt chung cuộc vào tháng 1/2026 dưới hình thức "quy định". Việc áp dụng quy định chung giúp EU tránh được quyền phủ quyết từ từng quốc gia riêng lẻ như Hungary và Slovakia, nhờ việc thông qua bằng cơ chế bỏ phiếu đa số đủ điều kiện. Dù vậy, Slovakia và Hungary đã tuyên bố đang khiếu nại quyết định này lên tòa án EU.

Lệnh cấm sẽ tác động đến các nguồn cung LNG có thời hạn hợp đồng dưới 1 năm, bao gồm cả một phần các thỏa thuận đang có hiệu lực. Theo tính toán của Brussels, đây là giai đoạn đầu tiên để tiến tới chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt Nga vào châu Âu trước năm 2027.

Các mốc thời gian quan trọng được EU tính toán theo lộ trình: Ngày 17/6/2026, bắt đầu cấm khí đốt đường ống của Nga theo hợp đồng ngắn hạn; ngày 1/1/2027, cấm toàn diện LNG, bao gồm cả các hợp đồng dài hạn. Và đến mùa Thu năm 2027, dừng hoàn toàn nhập khẩu khí đốt đường ống từ Nga.

Thời gian qua, EU liên tục ghi nhận sự sụt giảm đáng kể tỷ trọng khí đốt Nga trong tổng lượng nhập khẩu. Tuy nhiên, theo hãng thông tấn RIA Novosti, tính đến tháng 2/2026, Nga vẫn chiếm gần 14% nguồn cung LNG cho EU. Con số này giúp Moskva duy trì vị trí nhà cung cấp lớn thứ hai cho châu Âu, chỉ sau Mỹ. Đối với mảng khí đốt bằng đường ống, Nga đã tụt từ vị trí thứ ba xuống thứ tư, chiếm khoảng 12% tổng lượng nhập khẩu của khối.

Ông Ivan Timonin, quản lý cấp cao tại công ty tư vấn Implementa nhận định châu Âu sẽ mất gần 1/3 lượng LNG nhập khẩu từ Nga, sau khi lệnh cấm hợp tác ngắn hạn chính thức có hiệu lực từ ngày 25/4.

"Cơ cấu nguồn cung LNG của Nga sang châu Âu đặc trưng bởi sự áp đảo của các hợp đồng dài hạn, chiếm khoảng 70% khối lượng. Theo đó, tỷ trọng hợp đồng ngắn hạn và giao ngay ước tính khoảng 30%. Đây chính là phần sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi lệnh cấm nhập khẩu LNG Nga", chuyên gia này phân tích.

Tính chung trong năm 2025, Nga nắm giữ 13% tổng lượng LNG nhập khẩu của các nước EU. Ông Timonin nhấn mạnh rằng, hiện tại, khí đốt Nga vẫn giữ vị thế đáng kể tại thị trường châu Âu, bất chấp chính sách nhất quán nhằm giảm dần sự phụ thuộc của khu vực này.

Vào tháng 3 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng phát biểu rằng, việc Moskva chủ động ngừng cung cấp LNG cho thị trường châu Âu, trước khi lệnh cấm của EU có hiệu lực, có thể mang lại lợi ích lớn hơn. Điều này sẽ tạo đà để Nga củng cố vị thế tại các thị trường mới tiềm năng. Ông Putin cũng cho biết sẽ chỉ đạo chính phủ và giới doanh nghiệp nghiên cứu kỹ lưỡng phương án này.