EU lên kế hoạch khẩn cấp kiềm chế giá năng lượng tăng vọt do xung đột Iran

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vừa thông báo Liên minh Châu Âu (EU) sẽ triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm giảm bớt tác động từ tình trạng giá năng lượng tăng vọt. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột Iran gây áp lực lớn lên thị trường nhiên liệu toàn cầu, dù khối này chưa áp dụng biện pháp áp trần giá khí đốt.

Điều tiết thị trường carbon và tăng cường hỗ trợ tài chính

Trong thư gửi các lãnh đạo EU trước thềm hội nghị thượng đỉnh tại Brussels vào ngày 19/3, bà von der Leyen đã đề xuất lộ trình tập trung vào việc gia tăng nguồn cung giấy phép phát thải carbon. Mục tiêu của kế hoạch này là hạ nhiệt giá năng lượng trong ngắn hạn thông qua cơ chế dự trữ điều tiết của hệ thống thị trường carbon.

Bên cạnh đó, Brussels dự kiến tăng cường hỗ trợ tài chính cho các ngành công nghiệp và cho phép các quốc gia thành viên gia tăng trợ cấp nhà nước. Điều này nhằm bảo vệ doanh nghiệp trước tình trạng hóa đơn tiền điện tăng cao do giá carbon và nhiên liệu hóa thạch biến động.

Tác động kinh tế và áp lực chi phí nhập khẩu

Theo số liệu từ Ủy ban châu Âu, hóa đơn nhập khẩu dầu và khí đốt của khối đã tăng thêm 6 tỷ euro kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2. Giá khí đốt tại thị trường châu Âu cũng đã ghi nhận mức tăng hơn 50% trong thời gian ngắn, gây sức ép nặng nề lên nền kinh tế khu vực.

Mặc dù vậy, bà von der Leyen khẳng định an ninh nguồn cung của EU hiện vẫn được đảm bảo. Hiện tại, phần lớn nguồn cung dầu và khí đốt của khối được nhập khẩu từ Mỹ, Na Uy và các nguồn thay thế khác, giúp giảm thiểu rủi ro trực tiếp từ sự gián đoạn tại Trung Đông.

Sự phân hóa quan điểm giữa các quốc gia thành viên

Các đề xuất mới đang nỗ lực cân bằng giữa những luồng quan điểm trái chiều trong nội bộ EU. Trong khi Ý ủng hộ việc tạm dừng thị trường carbon để giảm chi phí năng lượng, thì các nước như Thụy Điển và Hà Lan lại phản đối việc làm suy yếu công cụ chính sách khí hậu này.

Đáng chú ý, một số quan chức năng lượng, bao gồm ông Wojciech Wrochna từ Ba Lan, cảnh báo rằng thị trường cần sự ổn định và không nên thay đổi quy định đột ngột. Để giải quyết các lo ngại dài hạn, EU có thể sẽ đưa ra lộ trình giảm phát thải thực tế hơn cho giai đoạn sau năm 2030 thay vì thắt chặt nguồn cung giấy phép quá nhanh.

Nhìn lại cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, các quốc gia EU đã phải chi tới hơn 500 tỷ euro để hỗ trợ thị trường, trong đó riêng Đức đóng góp 158 tỷ euro. Các chuyên gia từ viện nghiên cứu Bruegel cảnh báo việc tăng hỗ trợ quốc gia hiện nay có thể làm gia tăng khoảng cách kinh tế giữa các nước thành viên giàu và nghèo trong khối.