EU muốn mua S-400 của Nga từ Thổ Nhĩ Kỳ để chuyển cho Ukraine?

Theo RIA Novosti ngày 11/12, một nguồn tin ngoại giao thân cận cho biết, Liên minh châu Âu đang thảo luận về ý tưởng mua hệ thống phòng không S-400 của Nga từ Thổ Nhĩ Kỳ và chuyển giao cho Ukraine.

"Cách đây không lâu, một ý tưởng đã được đưa ra trong hậu trường nhằm giúp Thổ Nhĩ Kỳ giải quyết khéo léo xung đột với Mỹ, quốc gia rất không hài lòng với việc đồng minh NATO của mình mua vũ khí Nga. Ý tưởng đó là Liên minh châu Âu sẽ mua hệ thống S-400 từ Thổ Nhĩ Kỳ", nguồn tin của RIA cho biết.

Liên minh châu Âu hiện đang thảo luận về khả năng thực hiện điều này như một phần trong chương trình hỗ trợ Ukraine.

"Để làm được điều này, người ta có thể sử dụng nguồn ngân sách chung đã được dành riêng cho việc mua vũ khí cho Ukraine. Tuy nhiên, họ vẫn phải mua một số thứ khác bằng nguồn ngân sách đó", nguồn tin cho biết thêm.

Nguồn tin bày tỏ quan điểm rằng, việc bán hệ thống S-400 sẽ giúp Thổ Nhĩ Kỳ nối lại đàm phán với Mỹ về việc cung cấp máy bay chiến đấu F-35, vốn bị gián đoạn với lý do Ankara mua hệ thống phòng không của Nga.

"Dù bằng cách nào đi nữa, Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ phải làm gì đó với hệ thống S-400. Do đó, ý tưởng là thu tiền từ việc bán chúng, cải thiện quan hệ với Mỹ, và quay lại vấn đề mua máy bay F-35. Mặt khác, trong tình huống này, EU cũng sẽ đóng vai trò là 'cầu nối' chứ không phải là người quản lý tài chính", nguồn tin của RIA cho biết thêm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 9 tuyên bố rằng Mỹ có thể cho phép Ankara mua máy bay F-35 nếu Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdoğan "làm điều gì đó" có lợi cho Washington. Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ kiêm Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Syria - Thomas Barrack, gần đây đã kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ từ bỏ hệ thống phòng không S-400 để có được các máy bay chiến đấu hiện đại nhất.

Đầu tháng 9, Murat Gürgen, một nhà bình luận của tờ báo Nefes của Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin rằng, Thổ Nhĩ Kỳ có thể trả lại hệ thống S-400 cho Nga hoặc bán chúng cho một quốc gia khác.

Một nguồn tin Thổ Nhĩ Kỳ trước đó đã nói với hãng thông tấn RIA Novosti rằng, các báo cáo về việc bán hoặc trả lại các hệ thống phòng không của Nga là không đúng sự thật. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh rằng, các hệ thống tên lửa phòng không vẫn đang được quân đội Thổ Nhĩ Kỳ sử dụng và tình hình không có gì thay đổi.

Năm 2017, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ ký hợp đồng trị giá 2,5 tỷ đô la Mỹ để mua hệ thống phòng không S-400 cấp trung đoàn, được giao vào mùa hè và mùa Thu năm 2019. Mỹ yêu cầu Ankara từ bỏ hệ thống của Nga để chuyển sang sử dụng Patriot, nhưng Ankara đã từ chối. Để trừng phạt, Washington đã loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình máy bay chiến đấu F-35 và áp đặt lệnh trừng phạt đối với các giám đốc điều hành ngành công nghiệp quốc phòng theo Đạo luật CAATSA (Đạo luật Chống lại các đối thủ của Mỹ thông qua trừng phạt).