F-35 Na Uy chạm trán máy bay Nga và bước tiến của drone chiến đấu Valkyrie Mỹ

Hoạt động quân sự tại khu vực Bắc Cực và Ấn Độ Dương đang chứng kiến những bước ngoặt quan trọng. Không quân Na Uy vừa thực hiện nhiệm vụ đánh chặn đầu tiên trong năm 2026 đối với máy bay tuần tra Nga, trong khi Thủy quân lục chiến Mỹ chính thức chuyển trạng thái tác chiến cho dòng drone XQ-58A Valkyrie và Ấn Độ tiến gần đến hợp đồng tàu ngầm chiến lược với Đức.

F-35 Na Uy đánh chặn máy bay tuần tra Nga tại Bắc Cực

Ngày 6.1, Không quân Na Uy đã điều động hai tiêm kích F-35 từ căn cứ Evenes để nhận dạng máy bay tuần tra hàng hải Tu-142 Bear-F của Nga hoạt động trong không phận quốc tế gần bờ biển Na Uy. Đây là nhiệm vụ trực chiến phản ứng nhanh (QRA) đầu tiên của Na Uy trong năm 2026, được điều phối bởi Trung tâm tác chiến không quân CAOC Bodø.

Cuộc chạm trán diễn ra an toàn và đúng quy trình kỹ thuật. Mặc dù máy bay Nga không xâm phạm không phận Na Uy, nhiệm vụ này phản ánh tầm quan trọng chiến lược của vùng cực, nơi các bên duy trì sự giám sát chặt chẽ. Việc sử dụng tiêm kích thế hệ 5 F-35 với hệ thống cảm biến hiện đại cho phép NATO kiểm soát hiệu quả không gian rộng lớn ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Đáng chú ý, tần suất hoạt động này vẫn duy trì ổn định. Trong năm 2025, Na Uy đã thực hiện 41 lần xuất kích QRA để nhận dạng 53 máy bay quân sự Nga. Ngược lại, phía Nga vẫn duy trì các chuyến bay trinh sát và chống ngầm bằng dòng Tu-142 thuộc Hạm đội Phương Bắc như một phần của hoạt động quân sự thường lệ tại Bắc Đại Tây Dương.

Drone chiến đấu Valkyrie Mỹ bước vào giai đoạn thực tế

Bên cạnh các hoạt động trên không phận châu Âu, Thủy quân lục chiến Mỹ đã có bước đi quan trọng khi lựa chọn Northrop Grumman để đưa drone chiến đấu XQ-58A Valkyrie vào khai thác thực tế. Hợp đồng MUX TACAIR công bố ngày 8.1 đánh dấu việc chuyển đổi nền tảng này từ thử nghiệm sang cấu hình nhiệm vụ hoàn chỉnh.

Valkyrie được thiết kế theo khái niệm "loyal wingman" (máy bay yểm trợ trung thành), hoạt động phối hợp chặt chẽ với các tiêm kích có người lái như F-35B. Với bộ tự động hóa mở Prism và khoang mang tải mô-đun, XQ-58A có thể đảm nhiệm các vai trò từ tấn công hỏa lực đến tác chiến điện tử và trinh sát trong môi trường đối kháng cao.

Đặc biệt, lợi thế của Valkyrie nằm ở chi phí thấp và khả năng "chấp nhận tổn thất". Điều này cho phép quân đội Mỹ xây dựng lực lượng không quân phân tán, linh hoạt, sẵn sàng triển khai từ các căn cứ tiền phương hoặc đảo xa mà không cần đường băng tiêu chuẩn, phù hợp với các kịch bản xung đột cường độ cao.

Ấn Độ và thỏa thuận tàu ngầm 8 tỉ USD với Đức

Tại khu vực Ấn Độ Dương, New Delhi và Berlin đang tiến gần đến thỏa thuận đóng 6 tàu ngầm diesel-điện trị giá tối thiểu 8 tỉ USD. Dự án thuộc khuôn khổ Project-75(I), tập trung vào việc đóng tàu tại Mumbai với sự chuyển giao công nghệ toàn diện từ đối tác Đức Thyssenkrupp Marine Systems.

Trọng tâm của dự án là hệ thống động cơ không cần không khí (AIP), giúp tàu ngầm hoạt động ngầm thời gian dài mà không cần nổi lên, tăng đáng kể khả năng sống sót trước các hệ thống giám sát hiện đại. Mẫu tàu Type 214 của Đức, với các điều chỉnh để đạt lượng giãn nước khoảng 3.000 tấn, là ứng viên sáng giá nhất cho yêu cầu này.

Việc thúc đẩy thỏa thuận này không chỉ giúp Ấn Độ hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm vốn đã cũ kỹ mà còn giảm dần sự phụ thuộc vào vũ khí Nga. Đối với Đức, việc sẵn sàng chuyển giao công nghệ nhạy cảm cho thấy sự dịch chuyển chiến lược trong chính sách công nghiệp quốc phòng nhằm thắt chặt quan hệ với các đối tác lớn tại châu Á.