Offrir aux enfants davantage de possibilités d'apprendre à nager.

Hiệu quả bước đầu

Giữa những ngày nắng nóng đầu hè, bể bơi di động đặt tại Trường Tiểu học Thành Sơn, xã Thành Bình Thọ trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều học sinh trong vùng. Với nhiều em nhỏ nơi đây, đây là lần đầu tiên được học bơi một cách bài bản ngay tại địa phương mình sinh sống. Chỉ vài năm trước, việc học bơi đối với nhiều học sinh nơi đây vẫn là điều không dễ thực hiện.

Muốn con được trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước, nhiều phụ huynh phải đưa các em xuống trung tâm huyện để theo học các lớp bơi thương mại. Quãng đường xa, chi phí đi lại và thời gian đưa đón khiến không ít gia đình dù nhận thức được tầm quan trọng của việc học bơi nhưng vẫn khó duy trì cho con theo học đầy đủ.

Bởi vậy, khi địa phương được hỗ trợ đầu tư bể bơi từ Nghị quyết số 09/2023/NQ-HĐND, sự thay đổi không chỉ thể hiện ở việc xuất hiện thêm một công trình thể thao giữa sân trường. Điều mà người dân cảm nhận rõ hơn là cơ hội tiếp cận kỹ năng bơi lội đã được đưa đến gần trẻ em ngay tại nơi các em sinh sống.

Chị Phan Thị Thảo, xã Thành Bình Thọ có hai con đang học lớp 4 và lớp 6, cho biết những năm trước gia đình vẫn phải đưa các cháu đi học bơi ở xa dù khá vất vả. “Nguy cơ đuối nước bây giờ đáng lo nên dù cực mấy cũng phải cố gắng cho con đi học. Từ khi xã có bể bơi, phụ huynh rất phấn khởi vì các cháu được học ngay gần nhà, thuận tiện hơn nhiều”, chị chia sẻ.

Niềm vui ấy cũng là điều mà chính quyền địa phương kỳ vọng khi bắt tay triển khai chính sách. Theo anh Lê Quang Thành, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thành Bình Thọ, đây là địa bàn có nhiều ao hồ, sông suối, lại thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập lụt nên nguy cơ đuối nước đối với trẻ em luôn hiện hữu.

Việc có bể bơi ngay tại địa phương không chỉ tạo thêm sân chơi cho học sinh trong dịp hè mà quan trọng hơn là giúp các em được trang bị kỹ năng an toàn trong môi trường nước, điều vốn rất cần thiết đối với những vùng có nhiều nguy cơ rủi ro như Thành Bình Thọ. Nếu trước đây việc học bơi chủ yếu phụ thuộc vào điều kiện kinh tế của từng gia đình hoặc khả năng tiếp cận các cơ sở dịch vụ, thì nay cơ hội ấy đang được mở rộng đến nhiều nhóm trẻ em hơn, đặc biệt là trẻ em ở khu vực nông thôn và miền núi.

Selon M. Le Van Lam, ancien responsable du Département de la Culture et de l'Information de l'ancien district d'Anh Son, lors de la mise en œuvre de la résolution n° 9 du Conseil populaire provincial, huit communes du district se sont inscrites pour la construction de piscines. Parmi elles, certaines sont toujours en activité aujourd'hui, comme Tho Thanh (aujourd'hui Thanh Binh Tho) et Tuong Son (aujourd'hui Vinh Tuong). M. Lam a affirmé que la politique de soutien aux piscines locales, visant à développer les compétences des élèves et des enfants, était très pertinente et avait été bien accueillie par la population. Il est regrettable que d'autres communes n'aient pas pu, à cette époque et pour diverses raisons, mettre en œuvre ce programme.

Dans l'ancien district de Ky Son, où le relief est accidenté, marqué par de hautes montagnes et des cours d'eau, et où la situation économique demeure difficile, l'organisation de cours de natation systématiques pour les élèves était un souhait de longue date du secteur local de l'éducation et de la formation. Cependant, le manque d'infrastructures en empêchait la mise en œuvre à grande échelle. C'est pourquoi, dès l'adoption de la résolution, le district a pris l'initiative de fournir des fonds de contrepartie pour la construction de 16 piscines dans les écoles de la région.

Selon M. Pham Viet Phuc, ancien directeur du département de l'Éducation et de la Formation du district de Ky Son, le choix des sites d'installation a privilégié les écoles accueillant un grand nombre d'élèves, garantissant ainsi un fonctionnement efficace et durable. Après plus de deux ans d'utilisation, de nombreuses piscines se sont révélées performantes et sont devenues des lieux d'apprentissage et d'entraînement prisés des élèves durant l'été.

Parmi ces établissements, l'école primaire internat ethnique Chiêu Lưu 1 en est un parfait exemple. Accueillant plus de 400 élèves, dont plus de 120 internes, sa piscine n'est pas seulement un lieu d'apprentissage de la natation, mais fait désormais partie intégrante de la vie quotidienne de l'école. Selon M. Đào Công Quang, le directeur, dès la première année d'ouverture, tous les internes ont appris à nager. Nombre d'entre eux n'ont eu besoin que de quelques jours pour se familiariser avec l'eau et maîtriser les techniques de base.

Pour les enfants qui grandissent dans les régions montagneuses, traversées de nombreux cours d'eau et fréquemment exposées aux orages, aux crues soudaines et aux glissements de terrain, savoir nager est bien plus qu'un simple sport. C'est une compétence essentielle qui leur permet de se protéger des risques potentiels du quotidien. Dans cette optique, les piscines financées par cette résolution ne sont pas seulement des équipements pour l'activité physique, mais aussi une solution pour prévenir les noyades dès le plus jeune âge, à la base même de la société.

Những điểm nghẽn từ thực tiễn

Tuy nhiên, phía sau những kết quả tích cực từ cơ sở, quá trình triển khai nghị quyết cũng bộc lộ những khó khăn, vướng mắc khiến mục tiêu phổ cập bơi cho trẻ em chưa thể lan tỏa đồng đều trên toàn tỉnh. Theo ông Vũ Văn Nam, Phó Trưởng phòng Quản lý Thể thao, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, Nghị quyết số 09 được xem là một chủ trương đúng đắn, tạo cú hích quan trọng đối với phong trào dạy và học bơi ở cơ sở. Tuy nhiên, kết quả triển khai thực tế chưa đạt như kỳ vọng khi năm 2024 có 99 đơn vị được UBND tỉnh cấp kinh phí nhưng chỉ hơn 60 đơn vị thực hiện đầu tư lắp đặt bể bơi; sang năm 2025, con số này tiếp tục giảm xuống còn 49 đơn vị.

“

Bên cạnh những kết quả bước đầu, bài toán khó nhất vẫn nằm ở khả năng đáp ứng nguồn lực của cơ sở. Ngoài phần kinh phí đối ứng, các địa phương còn phải chủ động quỹ đất, hệ thống cấp thoát nước và các hạng mục phụ trợ để bể bơi có thể vận hành hiệu quả. Việc huy động nguồn xã hội hóa nhằm duy trì hoạt động sau đầu tư cũng không dễ, nhất là ở những địa bàn còn nhiều khó khăn".

Ông Vũ Văn Nam, Phó Trưởng phòng Quản lý Thể thao, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An

Bên cạnh đó, quá trình triển khai mô hình chính quyền hai cấp trong năm 2025 đã tác động nhất định đến công tác mua sắm, lắp đặt bể bơi. Do nguồn kinh phí hỗ trợ được phân bổ qua cấp huyện trước khi chuyển về các xã đăng ký thực hiện, việc giải ngân ở một số nơi chưa kịp thời, khiến tiến độ bị kéo dài. Hệ quả là vẫn còn những địa phương dù rất cần và đủ điều kiện hưởng chính sách nhưng chưa thể triển khai đúng thời gian dự kiến.

Ces difficultés sont apparues non seulement lors de la phase d'investissement, mais ont persisté tout au long de l'exploitation. Dans l'ancien district de Ky Son, après la mise en service des piscines, de nombreuses écoles ont dû faire face à des problèmes pratiques. Dans certaines communes montagneuses, l'accès à l'eau potable était déjà rare, surtout pendant la saison chaude. Les écoles ont donc dû utiliser l'eau des ruisseaux ou d'autres sources naturelles pour alimenter les bassins, tout en traitant et désinfectant régulièrement les sédiments afin de garantir la sécurité des élèves.

Selon l'enseignant Dao Cong Quang, le fonctionnement d'une piscine nécessite une quantité d'eau considérable, engendrant des coûts importants en électricité, en eau et en produits de traitement. Or, le soutien actuel se concentre principalement sur l'investissement initial. De ce fait, les écoles, notamment en zone montagneuse, sont contraintes d'équilibrer leur budget pour assurer un fonctionnement régulier. Par conséquent, bien que l'établissement souhaite vivement maintenir la piscine en activité, il a besoin d'un soutien accru en matière de politiques publiques, de coordination avec les pouvoirs publics et d'une utilisation plus flexible des ressources.

Dans la commune de Thanh Binh Tho, un autre problème se pose. Avec l'ouverture de la piscine et la demande croissante de cours de natation parmi les élèves, la pression s'accentue sur le personnel enseignant. Selon Mme Le Thi Quy, directrice adjointe de l'école primaire de Thanh Binh Tho, le nombre d'élèves inscrits aux cours de natation chaque été dépasse systématiquement les capacités d'accueil du personnel enseignant. Par ailleurs, l'organisation de ces cours requiert non seulement des enseignants qualifiés, mais aussi du personnel d'encadrement, de surveillance et de sauvetage afin de garantir la sécurité absolue des élèves.

Selon M. Hoang Van Hai, qui enseigne directement la natation à Thanh Binh Tho, chaque cours comprend 15 à 20 séances et accueille environ 80 élèves répartis en plusieurs classes. Bien que les élèves participent aux frais, cela ne suffit pas à couvrir les coûts de réparation, de nettoyage, de filtration et de traitement de l'eau.

« Les salaires sont modestes, alors que les moniteurs passent presque toute la journée à la piscine à donner des cours de natation aux enfants. Malgré tout, nous faisons de notre mieux car nous voulons que davantage d'élèves apprennent à nager et à prévenir la noyade », a expliqué M. Hai. Selon lui, pour maintenir et développer les cours de natation à l'avenir, un soutien politique est indispensable, notamment en ce qui concerne les frais de fonctionnement et la formation des moniteurs.

Après plus de deux ans de mise en œuvre, la résolution n° 09/2023/NQ-HĐND a démontré son efficacité concrète en élargissant les possibilités offertes aux enfants d’apprendre à nager et en leur transmettant les compétences nécessaires en matière de sécurité aquatique. Au vu de ces résultats et des difficultés rencontrées dans sa mise en œuvre, des recherches complémentaires visant à affiner cette politique seront essentielles pour atteindre l’objectif de réduction des noyades d’enfants de manière plus significative et durable.