Giá dầu phá đỉnh 126 USD/thùng, ông Trump dọa phong tỏa Iran nhiều tháng
Thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo trong ngày 30/4 khi giá dầu thô vọt lên mức cao nhất trong 4 năm qua. Nguyên nhân trực tiếp đến từ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc kéo dài lệnh phong tỏa các cảng của Iran trong nhiều tháng, đồng thời để ngỏ khả năng nối lại các chiến dịch quân sự.

Lo ngại về việc eo biển Hormuz có thể bị đóng cửa trong thời gian dài đã đẩy giá dầu tăng phi mã. Chốt phiên giao dịch châu Á chiều 30/4, giá dầu Brent giao tháng 6 tăng vọt 7,1%, vượt mốc 126 USD/thùng (đạt 126,41 USD) - mức cao nhất kể từ năm 2022. Dầu West Texas Intermediate (WTI) cũng tăng 3,4% lên 110,31 USD/thùng.
Theo các nhà phân tích, thay vì kỳ vọng một giải pháp chóng vánh, thị trường bắt đầu định giá cho một cuộc khủng hoảng kéo dài. Cổ phiếu tại hàng loạt thị trường lớn châu Á như Tokyo, Hong Kong, Seoul đều giảm hơn 1%. Đồng bạc xanh của Mỹ tiếp tục tăng giá do được xem là hầm trú ẩn an toàn.
Theo các nguồn tin từ Axios, Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ có cuộc họp trực tiếp trong ngày 30/4 với Đô đốc Brad Cooper - Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) để nghe báo cáo về các kịch bản hành động quân sự mới.
Động thái này cho thấy người đứng đầu Nhà Trắng đang cân nhắc nối lại các chiến dịch tác chiến lớn, vốn đã tạm dừng hơn 3 tuần trước để phục vụ đàm phán, nhằm phá vỡ thế bế tắc hiện tại hoặc giáng đòn quyết định.
Trước đó, tại một cuộc họp với các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ, ông Trump đã chỉ đạo các quan chức an ninh quốc gia chuẩn bị cho một cuộc phong tỏa dài hạn nhằm buộc Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump đăng tải hình ảnh cầm súng trường cùng thông điệp cứng rắn: "Sẽ không còn sự nhân nhượng!", đồng thời nhấn mạnh chiến dịch hải quân sẽ không dừng lại cho đến khi Mỹ đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới.
Về thực địa, CENTCOM tuyên bố đã đạt được "cột mốc quan trọng" khi đánh chặn thành công tàu thương mại thứ 42 cố gắng vi phạm lệnh phong tỏa. Ước tính có khoảng 41 tàu chở 69 triệu thùng dầu của Iran (trị giá hơn 6 tỷ USD) đang bị Mỹ chặn đứng, không thể xuất khẩu.
Bất chấp áp lực, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã lên tiếng cảnh báo rằng lệnh phong tỏa bằng hải quân của Mỹ chắc chắn sẽ thất bại.
"Bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt các hạn chế hoặc phong tỏa hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ thất bại", ông Pezeshkian tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh hành động của Mỹ từ giữa tháng 4 đang phá vỡ sự ổn định lâu dài tại Vùng Vịnh.
Để đáp trả, nước Cộng hòa Hồi giáo tiếp tục duy trì kiểm soát gắt gao đối với eo biển chiến lược Hormuz. Tehran từng đề xuất nới lỏng kiểm soát tại eo biển này nếu Washington dỡ bỏ lệnh phong tỏa và tiến hành các cuộc đàm phán rộng rãi hơn. Tuy nhiên, chính quyền ông Trump kiên quyết yêu cầu chương trình hạt nhân của Iran phải là điều kiện cốt lõi trên bàn đàm phán.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc lệnh phong tỏa của Mỹ là nhằm mục đích tạo ra sự chia rẽ và “khiến chúng tôi sụp đổ từ bên trong”.
Trong khi nền kinh tế Iran lao đao và đồng rial rơi xuống mức thấp lịch sử, ông Trump cũng đang phải đối mặt với áp lực chính trị trong nước khi cuộc chiến kéo dài làm tăng chi phí cho người tiêu dùng Mỹ và gây bất an cho các đồng minh.


