Giá quặng sắt vượt mốc 109 USD/tấn: Nghịch lý giữa giá và nhu cầu thực tế
Giá quặng sắt đạt đỉnh 15 tháng nhờ kỳ vọng vào gói kích thích kinh tế của Trung Quốc, bất chấp rủi ro dư cung và sự xuất hiện của nguồn cung lớn từ mỏ Simandou.
Hợp đồng tương lai quặng sắt tại Singapore vừa vượt mốc 109 USD/tấn trong những tuần đầu năm 2026, đánh dấu mức cao nhất trong vòng 15 tháng qua. Sự gia tăng này chủ yếu được thúc đẩy bởi kỳ vọng vào các chính sách kích thích kinh tế của Trung Quốc, dù các yếu tố cơ bản về cung - cầu vẫn còn nhiều thách thức.
Nghịch lý cung cầu tại thị trường Trung Quốc
Mặc dù giá quặng sắt tăng mạnh, nhưng nhu cầu thép tại Trung Quốc - quốc gia nhập khẩu lớn nhất thế giới - vẫn chưa cho thấy sự phục hồi tương xứng. Đây là một nghịch lý kéo dài khi sản lượng thép của nước này trong năm 2025 được dự báo sẽ giảm xuống mức thấp nhất trong vòng bảy năm.
Bên cạnh đó, tồn kho quặng sắt tại các cảng Trung Quốc đã tăng mạnh, tiến sát mức cao nhất trong bốn năm. Điều này phản ánh rõ xu hướng suy yếu của nhu cầu tiêu thụ thép trong nước, đặc biệt khi lĩnh vực bất động sản vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn trầm lắng. Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc hiện đang ưu tiên cải cách cơ cấu và cắt giảm công suất dư thừa thay vì thúc đẩy tăng trưởng nóng.
Tâm lý đầu cơ thúc đẩy đà tăng ngắn hạn
Theo bà Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING Groep, đợt tăng giá hiện nay chủ yếu được dẫn dắt bởi tâm lý chấp nhận rủi ro của các quỹ đầu cơ và kỳ vọng về hỗ trợ chính sách. Bà nhận định rằng sự tách rời khỏi các yếu tố nền tảng khiến giá quặng sắt trở nên dễ tổn thương hơn nếu dòng vốn đầu tư đảo chiều.
Đáng chú ý, thị trường vẫn có thể được hỗ trợ ngắn hạn khi Bắc Kinh đẩy mạnh chi tiêu tài khóa trong giai đoạn đầu của chu kỳ kế hoạch 5 năm mới. HSBC cho rằng đầu tư hạ tầng có thể nâng đỡ nhu cầu hàng hóa công nghiệp, bao gồm quặng sắt, trong những tháng đầu năm 2026.
Áp lực từ mỏ Simandou và triển vọng dài hạn
Trái ngược với đà tăng ngắn hạn, triển vọng dài hạn của quặng sắt được đánh giá là kém tích cực do nguồn cung toàn cầu tiếp tục mở rộng. Điểm nhấn quan trọng nhất là dự án Simandou tại Guinea - một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất thế giới với giá trị đầu tư 23 tỷ USD - đã chính thức đi vào hoạt động.
Dự kiến, chuyến hàng thương mại đầu tiên từ Simandou sẽ cập cảng Trung Quốc ngay trong tháng này. Khi đạt công suất tối đa, dự án này có thể chiếm tới 5% tổng sản lượng quặng sắt toàn cầu. Nhiều nhà phân tích dự báo giá quặng sắt giao ngay sẽ giảm dần từ mức trung bình 100 USD/tấn trong quý I/2026 xuống còn 90 USD/tấn vào quý II/2027.
Ngoài ra, khả năng giải quyết tranh chấp về cơ chế định giá giữa BHP Group và các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc cũng là một biến số quan trọng. Nếu các cuộc đàm phán đạt tiến triển, một lượng lớn quặng sắt có thể được giải phóng ra thị trường, tạo thêm áp lực giảm giá trong tương lai.
