Giải mã bản đồ bầu trời 102 màu sắc từ kính viễn vọng SPHEREx của NASA
Đài quan sát SPHEREx của NASA vừa hoàn thành bản đồ hồng ngoại toàn cảnh bầu trời với 102 màu sắc riêng biệt, cung cấp cái nhìn chi tiết nhất từ trước đến nay về các bước sóng ánh sáng trong vũ trụ.
Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa công bố một thành tựu quan trọng trong lĩnh vực thiên văn học khi Đài quan sát SPHEREx hoàn thành bản đồ hồng ngoại toàn diện đầu tiên về bầu trời. Đáng chú ý, bản đồ này được tạo thành từ 102 màu sắc khác nhau, thiết lập một kỷ lục mới về độ chi tiết đa sắc thái trong việc quan sát vũ trụ.
Đột phá từ công nghệ quan sát 102 bước sóng
Điểm khác biệt cốt lõi của sứ mệnh SPHEREx so với các kính viễn vọng tiền nhiệm nằm ở khả năng phân tách ánh sáng. Thay vì chỉ ghi lại hình ảnh ở một vài dải phổ rộng, đài quan sát này chia nhỏ phổ hồng ngoại thành 102 bước sóng riêng biệt. Trong khoa học thiên văn, mỗi bước sóng này được coi là một "màu sắc" đặc trưng, cho phép bóc tách những thông tin mà mắt thường hoặc các thiết bị quang học thông thường không thể tiếp cận.
Công nghệ này giúp các nhà khoa học xác định chính xác thành phần hóa học và trạng thái vật lý của các vật thể xa xôi. Mỗi màu sắc đóng vai trò như một dấu vân tay quang phổ, tiết lộ sự hiện diện của các nguyên tố như nước, băng hoặc các phân tử hữu cơ phức tạp trong không gian sâu.
Tầm quan trọng của bản đồ hồng ngoại toàn cảnh
Việc lập bản đồ toàn bộ bầu trời thay vì tập trung vào một khu vực nhỏ giúp NASA xây dựng một cơ sở dữ liệu khổng lồ về sự phân bố vật chất trong vũ trụ. Dữ liệu từ 102 màu sắc này cung cấp cái nhìn đa chiều về cách các ngôi sao và thiên hà hình thành, đồng thời giúp giải mã các giai đoạn sơ khai của vũ trụ sau vụ nổ Big Bang.
Bên cạnh đó, ánh sáng hồng ngoại có khả năng xuyên qua các đám mây bụi dày đặc vốn thường che khuất tầm nhìn của kính viễn vọng ánh sáng khả kiến. Nhờ vậy, SPHEREx có thể quan sát sâu hơn vào các vườn ươm sao và những vùng lõi thiên hà bí ẩn, mang lại những dữ liệu có giá trị khoa học thực tiễn cao cho cộng đồng nghiên cứu quốc tế.
Nhìn chung, bản đồ 102 màu sắc của SPHEREx không chỉ là một kỳ quan về mặt hình ảnh mà còn là một công cụ phân tích kỹ thuật mạnh mẽ. Nó đánh dấu một bước tiến mới trong nỗ lực của nhân loại nhằm hiểu rõ hơn về cấu trúc và sự tiến hóa của vũ trụ bao la.
