Giải quyết khiếu nại, tố cáo: Tháo "ngòi nổ" từ cơ sở!

(Baonghean.vn) - Để kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh ở cơ sở, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cần được nâng cao chất lượng cũng như khắc phục những tồn tại, hạn chế…
 
Những năm gần đây, trên địa bàn xã Quỳnh Hậu (Quỳnh Lưu) có nhiều dự án lớn như: Dự án mở rộng QL 1A, công trình kênh tiêu Bình Sơn, đường nối QL 1A qua các xã Quỳnh Hậu, Quỳnh Đôi, Quỳnh Minh đi Khu du lịch biển Quỳnh… ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Trong khi ở một số địa phương xuất hiện tình trạng khiếu nại, khiếu kiện trong đền bù giải phóng mặt bằng thì ở Quỳnh Hậu nhân dân lại đồng tình tạo điều kiện thuận lợi cho dự án triển khai đúng tiến độ. Ông Hồ Văn Hóa, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Hậu, cho biết: Để có sự đồng thuận cao từ phía người dân, ngoài việc căn cứ vào các văn bản của nhà nước, lãnh đạo địa phương còn phải tuyên truyền để người dân thấy được đây là một chủ đương đúng, đảm bảo quyền lợi chung, sau đó tuyên truyền rõ về mức giá đền bù…
 
Theo ông Hóa, để tạo sự đồng thuận trong nhân dân, cần thực hiện tốt quy chế dân chủ, tạo điều kiện để nhân dân được bàn bạc, tham gia, giám sát mọi hoạt động ở địa phương… Nếu người dân còn có những băn khoăn thì cán bộ sẽ trực tiếp giải đáp và cùng bàn bạc để tìm cách tháo gỡ. Đặc biệt, luôn chú trọng thực hiện công tác dân vận tư tưởng cho nhân dân trước những dự án lớn, nhờ vậy, nhân dân đều đồng tình ủng hộ và không xảy ra khiếu nại, khiếu kiện về sau. 
 
 
Ban cán sự thôn 5, xã Quỳnh Liên (TX. Hoàng Mai) họp bàn công tác hòa giải.
 
Những năm qua, Quỳnh Hậu luôn được đánh giá là địa phương làm tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và có nhiều biện pháp thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lĩnh vực này. Nhờ đó, năm 2014, xã không có đơn thư tố cáo, chỉ có 7 trường hợp công dân có đơn đề nghị giải quyết về lĩnh vực đất đai và đã được giải quyết. 
 
Thời gian qua, phường Nghi Hương (Thị xã Cửa Lò) cũng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân. Hình thức tuyên truyền phong phú đa dạng, như thông qua các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, các bài viết, bản tin pháp luật trên hệ thống truyền thanh… Ngoài ra, phối hợp với các cơ quan chức năng mở những cuộc trợ giúp pháp lý lưu động cho nhân dân, trong đó chú trọng và lồng ghép những nội dung liên quan đến khiếu nại, tố cáo, nhất là tuyên truyền quy định của pháp luật về khiếu nại đông người, vượt cấp để nhân dân hiểu rõ, tránh làm sai, ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị của địa phương. Ngoài ra, phường còn phát huy cao độ vai trò của các tổ chức, đoàn thể, các tổ liên gia tự quản trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho nhân dân để hiệu quả tuyên truyền được sâu sát đến từng người, từng hộ, từng đối tượng.
 
Chia sẻ về kinh nghiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo ở địa phương, ông Hoàng Thái Sơn, Chủ tịch UBND phường Nghi Hương, cho rằng: Khi nhận được đơn thư của người dân, bộ phận chuyên môn của xã nhanh chóng phân tích nội dung. Cái gì thuộc thẩm quyền giải quyết của xã thì chúng tôi kiên trì giải quyết, vấn đề vượt quá thẩm quyền thì hướng dẫn công dân đến các cơ quan chức năng cấp trên để được xem xét, giải quyết. Đây là giải pháp chấm dứt tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Cần phải tháo gỡ “ngòi nổ” ngay từ nơi phát sinh khiếu kiện mới ngăn chặn được nguy cơ trở thành điểm nóng, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào bộ máy chính quyền.
 
Có thể thấy, trong những năm qua, nhất là từ sau khi Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2012, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo nói chung, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại cấp xã nói riêng đã đạt được những kết quả nhất định. Theo báo cáo của Thanh tra tỉnh, trong năm 2014, UBND cấp huyện, cấp xã đã giải quyết được 286/297 vụ, đạt 96,3%. Riêng trong quý I/2015, đã giải quyết được 79/94 vụ, đạt 84%. Thông qua giải quyết khiếu nại, tố cáo đã góp phần bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của công dân; kịp thời phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật nhằm giữ gìn kỷ cương, trật tự tại cơ sở, tạo lòng tin của người dân vào chính quyền và cơ quan quản lý Nhà nước. 
 
Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn còn những hạn chế, tồn tại. Theo ông Nguyễn Chí Nhâm, Chánh Thanh tra tỉnh, một số nơi chính quyền cơ sở chưa quan tâm đúng mức tới công  tác giải quyết khiếu nại, tố cáo. Khi phát sinh khiếu nại, tố cáo, một số chính quyền cơ sở chưa làm tròn trách nhiệm của mình, thiếu quan tâm giải quyết từ gốc - nơi phát sinh khiếu nại, tố cáo, có nhiều vụ việc thu thập chứng cứ không đầy đủ, kết luận thiếu chính xác, áp dụng pháp luật cứng nhắc, phương án giải quyết thiếu thuyết phục, dân không đồng tình nên tiếp tục khiếu nại, tố cáo. Việc tuyên truyền, giáo dục, vận động, thuyết phục, hướng dẫn người khiếu nại, tố cáo và công tác hòa giải ở cơ sở chưa được quan tâm đúng mức nên có những vụ việc đơn giản vẫn phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo vượt cấp. Chưa nói đến, một số vụ việc đã được giải quyết đúng pháp luật, có văn bản chấm dứt, có lý có tình nhưng một số công dân cố tình không hiểu, tiếp tục gửi đơn đến nhiều cơ quan chức năng, như khiếu kiện của ông Trương Minh Đức, ông Bùi Xuân Chính, ông Nguyễn Quang Doãn, trú tại TP Vinh; ông Cao Viết Cường, Nguyễn Đại Sáng trú tại huyện Quỳ Hợp… 
 
Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Nghệ An, cũng cho rằng, nếu vụ việc xảy ra mà cấp cơ sở kịp thời xem xét và giải quyết đúng chính sách, pháp luật, có lý, có tình, thì người dân đồng tình chấp thuận và chấm dứt khiếu nại ngay từ cơ sở. Nếu cấp cơ sở không giải quyết hoặc giải quyết không đúng thì người dân khiếu nại lên cấp trên, sự việc sẽ trở lên căng thẳng, phức tạp và khó giải quyết... 
 
Để nâng cao hiệu quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, cần tăng cường công tác hoà giải ở cơ sở, nâng cao kỹ năng tuyên truyền và một số kỹ năng khác cho cán bộ làm công tác tiếp dân và các cán bộ công chức thực hiện việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đối với những vụ việc giải quyết nhiều lần nhưng chưa có kết quả thì phải tổ chức đối thoại trực tiếp, nắm thông tin từ nhiều kênh khác nhau trước khi tổ chức đối thoại; phải kiên trì giải thích, thuyết phục để dân hiểu, dân tin, dân ủng hộ…
 
Quảng An