Góp phần nâng cao vị thế Nghệ An và khu vực Bắc Trung bộ

(Baonghean) - Cảng hàng không Vinh từ khi đi vào hoạt động đến nay ngày càng khẳng định vai trò giao thương, vận tải quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh của khu vực Bắc Trung bộ. Để cảng tiếp tục phát triển xứng tầm, phù hợp với sự phát triển của đất nước, vùng Bắc Trung bộ và tỉnh Nghệ An nói riêng, việc nghiên cứu, điều chỉnh quy hoạch tổng thể Cảng hàng không Vinh giai đoạn 2030 có tính đến sau 2050 là rất cần thiết…
 
Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị ngày 30/7/2013 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020 đã xác định rõ Nghệ An là trung tâm của vùng Bắc Trung bộ. Trong đó, đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ cả là nhiệm vụ hết sức quan trọng, Nghị quyết chỉ rõ: Đẩy mạnh phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thuỷ, nâng cấp Cửa khẩu quốc gia Thanh Thuỷ thành cửa khẩu quốc tế, trở thành đầu mối giao thương quan trọng với Lào, Thái Lan, Myanmar. Tập trung đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng, quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn gắn với phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội; bổ sung cơ chế, chính sách để huy động các nguồn lực, khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, góp vốn xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ.
 
Chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, các địa phương trong vùng tập trung nâng cấp hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, nâng cấp Sân bay Vinh thành sân bay quốc tế, xây dựng và khai thác hiệu quả các cảng biển. Do đó, Cảng hàng không Vinh có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và QP - AN của cả khu vực. Đồng thời, TP. Vinh là thành phố quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, là trung tâm kinh tế, thương mại, du lịch, giáo dục, văn hóa của Nghệ An và khu vực Bắc Trung bộ; nằm trong hành lang kinh tế Đông Tây, nối liền Myanmar - Thái Lan - Lào - Việt Nam - Biển Đông; nằm trên các tuyến du lịch quốc gia và quốc tế, đóng vai trò quan trọng trong giao lưu kinh tế, thương mại, du lịch, vận chuyển hàng hóa. Cùng với phát triển kinh tế, nhiều khu du lịch, hệ thống nhà hàng, khách sạn đồng bộ, TP. Vinh đã thu hút được nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế đến với Nghệ An.
 
Quang cảnh Cảng hàng không Vinh.
 
Cảng hàng không Vinh có vị trí địa lý thuận lợi, bên cạnh Quốc lộ 1A cạnh đường sắt Bắc - Nam, cách Cảng Cửa Lò 14 km, kết hợp với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài với các cảng hàng không lân cận tạo nên mạng cảng hàng không dân dụng tại khu vực miền Bắc, tạo điều kiện vững chắc bảo vệ vùng trời bình yên của Tổ quốc, vùng biển phía Đông và góp phần phát triển kinh tế - xã hội cả khu vực Bắc Trung bộ. Được sự quan tâm của các cấp, các ngành, từ năm 2001 - 2003, Cảng hàng không Vinh liên tục được đầu tư xây dựng: đường lăn, sân đỗ máy bay, nhà ga hàng không dân dụng, các công trình quản lý bay,… cải tạo và kéo dài đường cất hạ cánh (CHC) đạt cấp 4C, tiếp nhận được các loại máy bay như A320, A321 có giảm tải hoặc có máy bay tương đương. Tuy nhiên, do được quy hoạch vào những năm 2000, nên đến nay đã trở nên lạc hậu; mặc dù đã được đầu tư, nâng cấp, mở rộng và xây dựng các công trình hạ tầng như đường băng, nhà ga, nhà đỗ xe… nhưng vẫn không đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của hành khách. Trong những năm gần đây, điều kiện kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu đi lại của người dân không chỉ tỉnh Nghệ An và các tỉnh lân cận qua Cảng hàng không Vinh tăng mạnh, với mức khoảng 150%/năm về sản lượng vận chuyển.
 
Từ Cảng hàng không Vinh đang có các đường bay khứ hồi kết nối TP. Vinh với các đô thị, trung tâm kinh tế lớn như: TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Buôn Ma Thuật với tần suất 20 chuyến/ngày và khai thác đường bay quốc tế Vinh - Viêng Chăn (4 chuyến/tuần). Lượng vận chuyển hành khách như năm 2013 xấp xỉ 1 triệu khách; năm 2014, tính đến ngày hôm nay, 24/10, Cảng hàng không Vinh được đón hành khách thứ 1 triệu (dự kiến năm 2014 đạt khoảng 1,2 triệu khách), tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 43,98%/năm trong 13 năm qua, cao nhất cả nước.  Dự báo ngoài các tuyến bay hiện tại, sẽ có nhiều hãng hàng không quan tâm khai thác mở thêm nhiều tuyến bay mới nối các địa phương trong cả nước về với TP. Vinh và các đường bay quốc tế, mở các tuyến bay bằng các loại máy bay tải trọng lớn như ATR72, A321, B777, B747,.. và tương đương đến Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Singapore, Indonesia…; nhu cầu vận chuyển đến năm 2025 ước đạt 4-6 triệu/hành khách/năm; đến năm 2030, ước đạt 6-8 triệu hành khách/năm và đến năm 2050, ước đạt 20-24 triệu hành khách/năm.
 
Hành khách làm thủ tục tại Cảng hàng không Vinh. Ảnh: Sỹ Minh
 
Được sự quan tâm của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam đang đầu tư xây dựng mở rộng sân đỗ máy bay Vinh và xây dựng nhà ga hành khách mới, với tổng mức đầu tư 800 tỷ đồng có năng lực khai thác là 2 triệu hành khách/năm; nâng tổng công suất khai thác nhà ga trong thực tế khả thi là 3 triệu hành khách/năm. Đồng thời, sẽ quy hoạch xây dựng thêm khu hàng không dân dụng, với công suất khai thác 4 triệu hành khách/năm, trong tương lại sẽ nâng năng lực khai thác cụm Cảng hàng không Vinh lên 7 triệu hành khách/năm và khi đó cần thiết phải nghiên cứu đầu tư đường hạ - cất cánh số 2. Vì vậy, tại buổi làm việc với UBND tỉnh Nghệ An ngày 7/7/2014, Cục trưởng Tổng Cục Hàng không Việt Nam - Lại Xuân Thanh khẳng định:  Với hạn chế về mặt tĩnh không như hiện nay, không thể kéo dài đường hạ cất cánh theo đúng đồ án với quy hoạch được duyệt, Cảng hàng không Vinh chưa thể tiếp nhận được các máy bay thân lớn (B777, B747 và tương đương), khó đáp ứng được nhu cầu phát triển trong tương lai. Việc nghiên cứu, điều chỉnh quy hoạch tổng thể Cảng hàng không Vinh giai đoạn 2030 có tính đến sau 2050 là rất cần thiết, phù hợp với sự phát triển của đất nước, vùng Bắc Trung bộ và tỉnh Nghệ An.
 
Thực hiện Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020; Quyết định số 911/1997/QĐ-TTg ngày 3/1/2006, Quyết định số 2420/QĐ-BGTVT ngày 24/10/2014 của Bộ trưởng Bộ GTVT phê duyệt quy hoạch tổng thể Cảng hàng không Vinh; Kết luận số 958/TB-BGTVT ngày 11/12/2013 của Bộ GTVT về việc thông báo Kết luận của Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Nghệ An; phát huy vai trò huyết mạch, “đi trước mở đường”, phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, cùng với hoàn thành, triển khai nhiều dự án giao thông quan trọng, Sở GTVT Nghệ An đã tích cực tham mưu UBND tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy thống nhất cao kiến nghị Tổng Cục Hàng không Việt Nam, Bộ GTVT nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch tổng thể Cảng hàng không Vinh giai đoạn 2030 và định hướng sau 2050 và trình Thủ tướng chính Phủ phê duyệt. 
 
Qua các phiên làm việc với tỉnh Nghệ An và các đơn vị liên quan, ngày 6/10/2014, tại Văn phòng Bộ GTVT, Thứ trưởng Bộ GTVT Phạm Quý Tiêu đã chủ trì cuộc họp xem xét, điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không Vinh thành cảng hàng không quốc tế giai đoạn đến năm 2020 định hướng đến 2030. Sau khi nghe báo cáo của đơn vị tư vấn, ý kiến của lãnh đạo tỉnh Nghệ An cùng cơ quan liên quan, Thứ trưởng Bộ GTVT Phạm Quý Tiêu đã kết luận tại Thông báo số 1029/TB-BGTVT ngày 8/10/214, thống nhất chọn phương án 1, đây là phương án UBND tỉnh Nghệ An thống nhất để đảm bảo phù hợp với quy hoạch phát triển chung của tỉnh Nghệ An, theo đó sẽ xây dựng mới 1 đường cất, hạ cánh hợp với đường cất, hạ cánh hiện hữu góc khoảng 200 - 250 về phía Tây. Đảm bảo hoạt động hàng không dân dụng không bị ảnh hưởng bởi dãy núi cao 273m, nhà thờ cao 40m và ít ảnh hưởng đến không gian phát triển đô thị của TP. Vinh. Đồng thời, giao cho Cục Hàng không Việt Nam và các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá, phân tích làm rõ ưu, nhược điểm của từng phương án, bao gồm các yếu tố về an toàn bay và hiệu quả kinh tế khai thác; sau khi Cục Hàng không hoàn thành hồ sơ quy hoạch điều chỉnh cảng hàng không Vinh, giao Vụ Kế hoạch đầu tư phối hợp với Văn phòng bộ, tổng hợp, báo cáo lãnh đạo bộ xem xét trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch theo quy định. 
 
Như thế, việc điều chỉnh quy hoạch, nâng cấp Cảng hàng không Vinh thành cảng hàng không quốc tế hoàn chỉnh, đồng bộ và hiện đại… khi đi vào hoạt động sẽ kết nối giao thông, là động lực để thu hút các doanh nghiệp, nhà đầu tư từ các nước đến với Nghệ An và khu vực Bắc Trung bộ, đồng thời tăng năng lực cho các doanh nghiệp trên địa bàn; mở ra triển vọng mới về phát triển kinh tế - xã hội, cơ hội giao thương trong nước và quốc tế, nâng tầm vị thế của Nghệ An và khu vực Bắc Trung bộ.
 
Thanh Lê