Góp ý hoàn thiện ‘Sổ tay kỹ năng bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân của tội phạm’

Phát biểu khai mạc, đại diện Ban tổ chức nhấn mạnh: Nạn nhân của tội phạm (NNTP) – những người chịu tổn hại trực tiếp từ hành vi phạm tội, là nhóm đối tượng xứng đáng được ưu tiên bảo vệ trong hệ thống tư pháp và trong các dịch vụ xã hội.

Mặc dù pháp luật Việt Nam và nhiều quốc gia khác đã từng bước mở rộng các quy định về quyền của NNTP, nhưng trên thực tế, việc hỗ trợ và bảo vệ họ vẫn còn nhiều khoảng trống, đặc biệt trong công tác tư vấn pháp lý, trợ giúp pháp lý (TGVPL) và hỗ trợ tâm lý – xã hội.

Trong bối cảnh đó, “Sổ tay Kỹ năng bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân của tội phạm” được xây dựng nhằm cung cấp các kiến thức và kỹ năng nền tảng cho đội ngũ luật sư, TGVPL, tư vấn viên pháp luật và nhân viên công tác xã hội. Bên cạnh vai trò là tài liệu nghiệp vụ thực hành, Sổ tay còn được sử dụng như học liệu trong các học phần Nạn nhân học và các môn đào tạo kỹ năng tại các cơ sở đào tạo luật.

Sổ tay tập trung làm rõ những khái niệm cốt lõi về NNTP và về các hoạt động bảo vệ, hỗ trợ phù hợp với chức năng nghề nghiệp của từng nhóm đối tượng. Theo đó, bảo vệ NNTP bao gồm các hoạt động tư vấn pháp luật, đại diện, tham gia tố tụng… nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho họ; trong khi hỗ trợ NNTP là chuỗi các dịch vụ xã hội đáp ứng nhu cầu an toàn, chăm sóc, phục hồi, tư vấn tâm lý và phòng ngừa tái nạn nhân hoá. Mặc dù có mục riêng về các dịch vụ xã hội, Sổ tay nhấn mạnh kỹ năng kết nối và phối hợp của người hành nghề luật với hệ thống hỗ trợ xã hội – yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả bảo vệ NNTP.

Về cấu trúc, Sổ tay trình bày dưới dạng hỏi – đáp ngắn gọn, dễ tra cứu; các quy định pháp luật nền tảng được hệ thống hoá và gắn kèm mã QR để người đọc thuận tiện kiểm tra. Tài liệu chỉ tập trung vào nhóm kỹ năng đặc thù đối với NNTP, không lặp lại các kỹ năng chung của nghề luật, và được chia thành 12 mục tương ứng với từng nhóm kỹ năng chuyên biệt.

Tại Hội thảo ở Nghệ An, đại diện nhóm nghiên cứu cùng các tổ chức hành nghề luật sư và các đại biểu khách mời đã trình bày nhiều tham luận chỉ ra bất cập trong xây dựng và thi hành pháp luật, cũng như những hạn chế trong việc cung cấp dịch vụ công tác xã hội cho nạn nhân tội phạm. Các vấn đề nổi bật được nêu gồm: khó khăn trong bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân là phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số, nạn nhân của bạo lực gia đình, xâm hại tình dục và các hành vi bạo lực khác.

Những góp ý này không chỉ phản ánh nhu cầu thực tiễn mà còn cung cấp góc nhìn đa chiều, giúp nhóm biên soạn điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện nội dung “Sổ tay Kỹ năng bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân của tội phạm” một cách sát thực tiễn hơn. Các ý kiến tập trung vào việc làm rõ hơn các nhóm kỹ năng cần thiết, cập nhật các quy định pháp luật liên quan và tăng cường tính khả thi trong việc áp dụng các quy trình hỗ trợ nạn nhân ở cơ sở.

Toàn bộ đóng góp từ Hội thảo sẽ tiếp tục được nhóm nghiên cứu tổng hợp và tích hợp vào phiên bản chính thức của Sổ tay, qua đó nâng cao tính ứng dụng của tài liệu, hỗ trợ hiệu quả hơn cho nhóm đối tượng yếu thế và góp phần lan tỏa giá trị phục vụ cộng đồng trong lĩnh vực bảo vệ nạn nhân tội phạm.