Góp ý vào Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Phát huy sức mạnh văn hóa và đạo đức, thúc đẩy sự phát triển đất nước

Tôi nhất trí cao với Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng khi khẳng định: “Xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc với các giá trị cơ bản: Dân tộc, dân chủ, nhân văn và khoa học”; đặt văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội - là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số mạnh mẽ và sự giao thoa, “va đập” giữa các giá trị văn hóa toàn cầu, việc xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Việc Văn kiện nhấn mạnh phát triển đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan và cộng đồng; gắn bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa với phát triển kinh tế di sản - là định hướng đúng đắn, thể hiện tư duy phát triển mới của Đảng. Đặc biệt, chủ trương xây dựng và thực hiện đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam là điểm mới có ý nghĩa chiến lược. Đó là cơ sở để định hình nhân cách, bồi dưỡng đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo, tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc trong mỗi con người Việt Nam - nhân tố trung tâm của sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phát triển.

Để làm sâu sắc thêm nội dung này, theo tôi, Văn kiện cần nhấn mạnh rõ hơn mối quan hệ hữu cơ giữa phát triển văn hóa và phát triển con người Việt Nam. Văn hóa là môi trường nuôi dưỡng, bồi đắp nhân cách; còn con người vừa là trung tâm, vừa là chủ thể sáng tạo, lan tỏa và hưởng thụ các giá trị văn hóa. Xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới phải gắn chặt với việc định hình “trục giá trị” quốc gia, lấy đó làm thước đo phẩm chất, đạo đức, lối sống, tinh thần yêu nước và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Bên cạnh đó, Văn kiện cần làm rõ hơn định hướng phát triển văn hóa trong kỷ nguyên số, nhất là xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh, quản lý, định hướng các nền tảng truyền thông mới; phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo gắn với quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Đồng thời, quan tâm hơn đến phát triển văn hóa cơ sở, thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền, coi đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển con người và tương lai đất nước.

Tôi tin tưởng rằng, với việc tiếp tục hoàn thiện quan điểm, thể chế và giải pháp phát triển văn hóa, con người Việt Nam, Đại hội XIV của Đảng sẽ khơi dậy mạnh mẽ nguồn lực văn hóa và con người Việt Nam - nền tảng tinh thần vững chắc để dân tộc ta vững bước đi tới tương lai phồn vinh, hạnh phúc.

Tôi thống nhất cao với những nội dung trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đặc biệt là phần về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đề nghị Văn kiện cần nhấn mạnh rõ hơn nội dung “xây dựng Đảng về văn hóa, đạo đức và phong cách nêu gương”; coi đây là “trụ cột” chiến lược song hành cùng xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và cán bộ.

Thực tiễn ở cơ sở cho thấy, sức mạnh và uy tín của Đảng không chỉ đến từ đường lối đúng đắn, mà còn bắt nguồn từ đạo đức cách mạng, tác phong gần dân, sâu sát thực tiễn và tinh thần nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Ở đâu cán bộ gương mẫu, tận tụy, biết lắng nghe và hành động vì lợi ích của Nhân dân, ở đó dân tin, dân ủng hộ, việc khó mấy cũng thành công. Ngược lại, khi cán bộ buông lỏng tu dưỡng, sa vào bệnh hình thức, quan liêu, xa rời Nhân dân, thì sức chiến đấu của tổ chức Đảng bị suy giảm, lòng tin của Nhân dân bị xói mòn.

Vì vậy, tôi đề nghị Văn kiện Đại hội XIV cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, kiên quyết phòng, chống chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Đồng thời, cần đặt ra yêu cầu cao hơn trong xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên “có tâm trong sáng, có tầm nhìn chiến lược, có uy tín xã hội và có trách nhiệm với Nhân dân”. Bên cạnh đó, cần bổ sung nội dung yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng lấy kết quả phục vụ Nhân dân và mức độ hài lòng của Nhân dân làm thước đo chủ đạo trong đánh giá năng lực lãnh đạo, phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ của cán bộ, đảng viên. Đây chính là giải pháp nền tảng, thực chất và bền vững để củng cố niềm tin xã hội, nâng cao vị thế và sức mạnh lãnh đạo của Đảng, bảo đảm Đảng ta luôn xứng đáng là lực lượng tiên phong, là hiện thân của “đạo đức, là văn minh” trong thời kỳ phát triển mới của đất nước.

Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này, cần có cơ chế, công cụ và giải pháp đồng bộ, bảo đảm việc xây dựng Đảng về đạo đức không chỉ dừng lại ở định hướng tư tưởng, mà trở thành thực tiễn sinh động trong toàn bộ hệ thống chính trị. Trước hết, cần thể chế hóa các giá trị đạo đức cách mạng thành các quy định rõ ràng, có tính ràng buộc và giám sát, đặc biệt là trong tiêu chuẩn đánh giá, tuyển chọn, bổ nhiệm và kiểm tra cán bộ. Đạo đức không thể là điều “tự nguyện”, mà phải là tiêu chí bắt buộc, có kiểm tra, có chế tài rõ ràng. Cùng với đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cần được đổi mới theo hướng thiết thực, tránh hình thức, rập khuôn; Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần được cụ thể hóa thành chuẩn mực hành vi ứng xử, đạo đức công vụ và trách nhiệm nêu gương trong từng ngành, từng cấp, từng cơ quan, đơn vị. Đặc biệt, phải phát huy mạnh mẽ vai trò giám sát của Nhân dân, của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong đánh giá phẩm chất, uy tín của cán bộ, đảng viên. Chỉ khi người dân thực sự tham gia giám sát, phản biện thì mới có thể xây dựng được một nền công vụ liêm chính, hiệu quả, phục vụ Nhân dân.

Song song đó, công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng phải được thực hiện kiên quyết, công tâm, công khai, minh bạch, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Việc xử lý nghiêm minh các hành vi suy thoái, vi phạm đạo đức, lối sống phải đi đôi với biểu dương, nhân rộng những tấm gương tiêu biểu, tạo động lực xây dựng văn hóa Đảng trong sạch, vững mạnh.

Xây dựng Đảng về đạo đức là giải pháp chiến lược, nền tảng và lâu dài, bảo đảm Đảng ta luôn xứng đáng là đạo đức, là văn minh - tổ chức cách mạng của Nhân dân, vì Nhân dân và do Nhân dân. Trong giai đoạn mới, giữ gìn và phát huy phẩm chất đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên chính là nhân tố quyết định củng cố lòng dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khẳng định uy tín và sức chiến đấu của Đảng trên con đường xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Qua nghiên cứu Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, tôi nhận thấy sự chuẩn bị công phu, khoa học, thể hiện tư duy mới trong phát triển đất nước và xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ tới.

Từ thực tiễn hoạt động ở cơ sở, tôi cho rằng, cần quan tâm tới nội dung xây dựng văn hóa trong Đảng - một vấn đề có ý nghĩa nền tảng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và củng cố hệ thống chính trị. Những năm qua, cùng với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, nhiều tổ chức cơ sở đảng đã có chuyển biến rõ về tác phong công tác, tinh thần nêu gương và gần dân. Tuy nhiên, ở không ít nơi, văn hóa ứng xử trong Đảng và trong hệ thống chính trị vẫn còn biểu hiện hành chính hóa, mệnh lệnh, thiếu đối thoại, thậm chí có nơi xa dân, gây bức xúc trong Nhân dân. Khi văn hóa trong Đảng bị xem nhẹ, niềm tin xã hội cũng bị ảnh hưởng; ngược lại, ở đâu văn hóa Đảng được đề cao, ở đó hệ thống chính trị hoạt động đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả và được dân tin yêu.

Theo tôi, xây dựng văn hóa trong Đảng chính là xây dựng môi trường chính trị lành mạnh, nơi mỗi cán bộ, đảng viên hành động trên cơ sở đạo lý, công tâm, minh bạch; lãnh đạo có văn hóa là biết lắng nghe, thấu hiểu, tôn trọng và vì dân. Đó cũng là “chất keo” gắn kết giữa Đảng với Nhân dân, giữa tổ chức Đảng với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Tôi kiến nghị Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cần bổ sung và quan tâm xây dựng văn hóa trong Đảng gắn với xây dựng Đảng về đạo đức; coi đây là trụ cột quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị. Cần thể chế hóa hệ giá trị văn hóa Đảng thành chuẩn mực hành vi, quy tắc ứng xử trong lãnh đạo, sinh hoạt, thực thi công vụ; lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo chủ đạo trong đánh giá cán bộ, đảng viên.

Xây dựng văn hóa trong Đảng không chỉ là việc “tu thân” của mỗi cán bộ, mà còn là điều kiện tiên quyết để hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hoạt động vì dân và được dân tin. Văn hóa trong Đảng chính là ánh sáng “soi đường” cho văn hóa trong xã hội, là “sức mạnh mềm” bảo đảm cho Đảng ta luôn xứng đáng là đạo đức, là văn minh - là niềm tin của Nhân dân trong thời kỳ phát triển mới.

------------------------------------

Mai Hoa (Ghi) - Kỹ thuật: Nam Phong