Greenland, Đan Mạch: Đàm phán với Mỹ có tín hiệu tích cực nhưng tương lai chưa rõ ràng

Tín hiệu từ cuộc gặp tại Nuuk

Ngày 7/2 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt mô tả các cuộc đàm phán ngoại giao với Mỹ diễn ra cùng ngày là "tích cực". Mặc dù vậy, bà cho biết số phận của vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này vẫn chưa chắc chắn khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục nhắc lại mong muốn sở hữu hòn đảo vì các lợi ích an ninh quốc gia.

Phát biểu trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và Ngoại trưởng Canada Anita Anand - người vừa khai trương lãnh sự quán mới của Canada tại thủ đô Nuuk của Greenland, bà Motzfeldt chia sẻ: "Chúng tôi vẫn chưa ở vị trí mà mình mong muốn. Sẽ còn một chặng đường dài phía trước, vì vậy còn quá sớm để nói rằng chúng ta sẽ 'hạ cánh' ở đâu khi kết thúc quá trình này".

Về phần mình, Ngoại trưởng Đan Mạch cũng mô tả tình hình bằng những nhận định tương tự: "Chúng ta chưa thoát khỏi khủng hoảng và chưa có một giải pháp cuối cùng". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh thêm rằng "chúng ta đang ở một vị thế tốt hơn nhiều so với vài tuần trước".

Bình tĩnh trước áp lực từ Washington

Tại Nuuk, ông Løkke Rasmussen đã đề cập đến một số sự cố trong quá khứ mà không đi vào chi tiết, đồng thời khẳng định với báo giới: "Không có lời đe dọa nào trên bàn đàm phán, không có chiến tranh thương mại với châu Âu".

Ông cho biết tất cả các bên đã đồng ý với cách tiếp cận "ngoại giao bình thường" để giải quyết bế tắc.

Mặc dù quân đội Mỹ đã có quyền tự do thiết lập và vận hành các căn cứ tại Greenland nhờ một hiệp ước ký năm 1951, ông Trump vẫn khăng khăng rằng ông chỉ có thể bảo vệ lãnh thổ này nếu Mỹ thực sự sở hữu nó, gọi đây là một bước đi "quan trọng về mặt tâm lý".

Các tuyên bố công khai của ông dường như lên đến đỉnh điểm vào ngày 21/1, khi ông có bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ. Đứng trên sân khấu thế giới, ông Trump lập luận về việc Mỹ cần được trao quyền sở hữu lãnh thổ này, mặc dù ông đã rút lại những đe dọa tối đa về hành động quân sự tiềm tàng để hiện thực hóa tầm nhìn đó.

Khi các đồng minh EU và NATO công khai phản đối mạnh mẽ ý tưởng này, ông Trump đã đe dọa áp thuế trừng phạt nặng nề. Sau đó, ông cũng đã rút lại lời đe dọa, mặc dù các đồng minh vẫn tỏ ra cảnh giác trước nhà lãnh đạo Mỹ.

Tại sao Mỹ, Greenland và Đan Mạch phải gặp gỡ?

Các cuộc đàm phán đang diễn ra hiện nay bắt nguồn từ một thỏa thuận "khung" mà ông Trump đạt được với Tổng thư ký NATO Mark Rutte sau khi ông gây lo ngại cho các đồng minh bằng lời đe dọa thuế quan. Kế hoạch mới sẽ trao cho Mỹ tiếng nói lớn hơn trong vấn đề an ninh Bắc Cực.

Điều này dẫn đến việc thành lập một nhóm làm việc chung Đan Mạch - Greenland - Mỹ nhằm giải quyết các quan ngại an ninh của Washington. Ông Trump khẳng định rằng Trung Quốc và Nga đang sẵn sàng thâu tóm Greenland khi băng ở Bắc Cực tan chảy và các tuyến đường vận tải biển mới mở ra. Đan Mạch và các đồng minh NATO khác cho rằng điều này không đúng thực tế.

Ngoại trưởng Đan Mạch cho biết các cuộc đàm phán ban đầu đã diễn ra và sẽ còn nhiều cuộc gặp nữa. Ngoại trưởng Greenland Motzfeldt cũng hoan nghênh cơ hội tham gia "đối thoại trực tiếp" với Mỹ.

Cả Đan Mạch và Greenland đều tuyên bố công khai rằng họ chia sẻ các mối quan ngại về an ninh của Mỹ, nhưng khẳng định tương lai của Greenland phải do người Greenland quyết định.

Hai bên cũng tuyên bố dõng dạc rằng chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ là những "lằn ranh đỏ" tuyệt đối và không phải là chủ đề để mang ra thảo luận.

Lưu ý rằng điều này đã được làm rõ hết sức cụ thể với các đối tác Mỹ, Ngoại trưởng Đan Mạch Rasmussen cho rằng hoàn toàn có thể "tìm ra một giải pháp đồng thời tôn trọng những lằn ranh đỏ đó".

Khi được hỏi liệu Mỹ có đang tôn trọng lập trường của Đan Mạch và Greenland hay không, ông Rasmussen nói: "Tôi không muốn đi vào chi tiết".