Hakeem Jeffries và bước ngoặt lịch sử trên Đồi Capitol
Ngày 18/11, các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đã đề cử ông Hakeem Jeffries làm ứng cử viên Chủ tịch Hạ viện cho Quốc hội khóa 120. Với kết quả 251 phiếu thuận và 11 phiếu chống, chính trị gia 56 tuổi tiến sát cột mốc trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên giữ cương vị này. Sự kiện không chỉ đánh dấu bước tiến của cá nhân ông Jeffries, mà còn phản ánh chuyển biến sâu sắc trong nội bộ đảng Dân chủ và cục diện chính trường Mỹ cuối nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump.
Thế cờ mới của đảng Dân chủ và lá phiếu đề cử
Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ đầu tháng 11/2026 đã đảo ngược thế cờ tại Hạ viện, tạo bệ phóng để đảng này giành lại quyền kiểm soát cơ quan lập pháp và đưa ông Hakeem Jeffries tiến sát chiếc búa Chủ tịch. Trong cuộc bỏ phiếu kín nội bộ ngày 18/11, cả nghị sĩ tái đắc cử lẫn các tân nghị sĩ đều tham gia, và sự ủng hộ áp đảo với 251 phiếu thuận cho thấy vị thế chi phối của ông Jeffries ảnh hưởng lớn trong đảng Dân chủ sau nhiều năm giữ vai trò lãnh đạo.

Từ năm 2022, khi kế nhiệm bà Nancy Pelosi làm lãnh đạo phe thiểu số và trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên lãnh đạo một đảng phái trong Quốc hội, ông Jeffries đã dần định hình phong thái điều hành thận trọng, kỷ luật nhưng không kém phần sắc sảo. Ở khóa 118, khi đảng Dân chủ còn ở thế thiểu số, ông Hakeem Jeffries đã đóng vai trò then chốt trong nhiều thỏa thuận lưỡng đảng - từ xử lý bài toán nợ công theo Đạo luật Trách nhiệm Tài khóa năm 2023 cho đến giai đoạn nội bộ đảng Cộng hòa liên tục chao đảo sau việc bãi nhiệm cựu Chủ tịch Kevin McCarthy tháng 10/2023. Trong thế cờ đó, ông góp phần thúc đẩy các gói ngân sách ngăn Chính phủ đóng cửa, tái cấp phép Đạo luật Giám sát FISA, rồi chỉ đạo phe Dân chủ bỏ phiếu gác lại kiến nghị phế truất Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson năm 2024. Bên cạnh nghị trường, ông cũng là nhân tố gây quỹ chủ lực cho đảng qua Ủy ban Vận động Quốc hội Đảng Dân chủ (DCCC) và House Majority PAC.
Bước sang Quốc hội khóa 119, khi đảng Dân chủ tiếp tục đối mặt với chính quyền nhiệm kỳ hai của tổng thống Donald Trump, ông Jeffries định hình chiến lược đối trọng vừa mang tính pháp lý - ngân sách, vừa phô diễn sức bền nghị trường. Đầu tháng 2/2025, lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện, ông Hakeem Jeffries công bố kế hoạch 10 điểm của đảng Dân chủ nhằm đối phó các chính sách và động thái cắt giảm, tái cấu trúc bộ máy liên bang của chính quyền Tổng thống Donald Trump, bao gồm việc ngăn chặn can thiệp trái phép vào hệ thống thanh toán của Bộ Tài chính, chặn các lệnh đóng băng chi tiêu và theo đuổi các vụ kiện pháp lý. Tháng 4/2025, ông Hakeem Jeffries cùng Thượng nghị sĩ Cory Booker tổ chức cuộc ngồi biểu tình kéo dài hơn 12 giờ trên bậc thềm Điện Capitol phản đối cắt giảm chương trình an sinh y tế, xã hội. Ông lập kỷ lục phát biểu liên tục 8 giờ 44 phút để phản đối dự luật thuế và chi tiêu lớn của phe Cộng hòa (One Big Beautiful Bill Act) vào tháng 7/2025, và kiên trì giữ trọng tâm gia hạn tín dụng thuế bảo hiểm y tế ACA suốt đợt đóng cửa Chính phủ kéo dài 43 ngày năm 2025 trước khi đưa dự luật gia hạn trợ cấp y tế qua cửa Hạ viện vào tháng 1/2026. Chính sự tích lũy ấy giúp ông bước vào cuộc đua giành ghế Chủ tịch Hạ viện với tâm thế của người đã quen chịu áp lực cao.
Bản lĩnh từ phố Brooklyn đến Đồi Capitol
Ông Hakeem Sekou Jeffries sinh năm 1970 tại Brooklyn, lớn lên ở khu phố Crown Heights giữa thời kỳ biến động của văn hóa đường phố, nhạc rap nảy nở và những biến động xã hội phức tạp ở New York. Ông lớn lên trong gia đình có cha làm chuyên viên tư vấn cai nghiện của bang và mẹ là nhân viên công tác xã hội, nếp sống kỷ luật và tinh thần coi trọng học vấn được đặt lên hàng đầu, với nguyên tắc cha ông từng căn dặn rằng, dù theo đuổi nghề gì cũng phải học tối thiểu qua bậc thạc sĩ.

Từ cậu bé mặc lễ phục đeo găng tay trắng đọc lời chào mừng ở Nhà thờ Baptist Cornerstone, ông theo học khoa học chính trị tại Đại học Binghamton, lấy bằng Thạc sĩ Chính sách Công tại Đại học Georgetown, rồi tốt nghiệp loại ưu Trường Luật Đại học New York năm 1997. Sau quãng thời gian làm thư ký tòa án, hành nghề luật tư nhân tại hãng Paul, Weiss và làm luật sư tranh tụng doanh nghiệp cho Viacom, CBS, ông dấn thân vào chính trường bang New York. Từng hai lần thất bại khi tranh cử nghị sĩ bang vào các năm 2000 và 2002 trước đối thủ kỳ cựu Roger Green, ông kiên trì bám trụ trước khi trúng cử vào Hạ viện Bang New York năm 2006 (nhiệm kỳ 2007-2012).
Tại cơ quan lập pháp bang, dấu ấn của ông gắn liền với các vấn đề tư pháp, cảnh sát và công bằng đại diện, tiêu biểu là luật hạn chế cảnh sát lưu trữ thông tin cá nhân của những người bị dừng xe khám xét nhưng không bị khởi tố, cùng đạo luật chấm dứt việc tính dân số tù nhân ở khu vực phía Bắc bang vào các quận bầu cử. Năm 2012, ông trúng cử vào Hạ viện Mỹ (nhiệm kỳ bắt đầu từ năm 2013), rồi giữ chức Chủ tịch Khối Dân chủ Hạ viện. Tiếp sau đó kế nhiệm bà Nancy Pelosi làm Lãnh đạo phe Thiểu số vào cuối năm 2022, trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên lãnh đạo một đảng phái trong Quốc hội. Trên nghị trường, ông nổi bật bởi sự tiết chế và khả năng kết hợp giữa ngôn ngữ pháp lý chặt chẽ với chất đời thường. Tiêu biểu như cách ông khép lại phần lập luận trong phiên tòa luận tội Tổng thống Donald Trump năm 2020 bằng câu rap kinh điển của The Notorious B.I.G.: "Và nếu bạn chưa biết, thì giờ bạn biết rồi đấy".
Những phép thử trước ngày 3/1/2027
Dẫu lá phiếu đề cử ngày 18/11 mang lại lợi thế lớn trước phiên bỏ phiếu chính thức của toàn thể Hạ viện vào ngày 3/1/2027, con số 11 phiếu chống là lời nhắc nhở rõ nét về những rạn nứt cần thu hẹp trong nội bộ đảng Dân chủ. Khi chuyển từ thế thiểu số sang đa số, bài toán điều phối của ông Jeffries trở nên phức tạp hơn nhiều.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau bỏ phiếu, ông Jeffries nhấn mạnh, nhiệm vụ của đảng Dân chủ không phải là đấu đá nội bộ mà là đối phó với chủ nghĩa cực đoan MAGA (đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại) và mang lại những kết quả thiết thực cho người dân. Ông cho rằng, cử tri đang đòi hỏi những thay đổi mạnh mẽ, mang tính đột phá và chuyển đổi sâu rộng, đồng thời khẳng định hiện trạng không thể tiếp tục được duy trì. Ông cũng cho biết, giảm chi phí sinh hoạt sẽ là một trong những trọng tâm hoạt động của Hạ viện khóa mới. Thế nhưng, làm sao để dung hòa giữa cánh cấp tiến đòi hỏi thay đổi mạnh tay và bộ phận ôn hòa coi trọng sự ổn định, đồng thời tìm lối thoát lập pháp khi đối diện với Tổng thống đảng Cộng hòa nắm quyền phủ quyết, sẽ là thước đo thực chất nhất.
Ngày 3/1/2027 sẽ mở ra một chương mới trên Đồi Capitol, nơi lịch sử có thể ghi nhận vị Chủ tịch Hạ viện người Mỹ gốc Phi đầu tiên. Nhưng với ông Hakeem Jeffries, tấm vé bước qua ngưỡng cửa lịch sử ấy chỉ là điểm khởi đầu cho một chặng đường điều hành đầy phép thử, nơi bản lĩnh cân bằng của ông sẽ quyết định liệu thế đa số của đảng Dân chủ có thể biến lời hứa chính trị thành kết quả cụ thể hay không.


