Hạt mầm từ một chuyến đi

Cơ duyên bắt đầu từ một chuyến đi

Năm 2024, trong chuyến công tác tại xã Nga My, miền Tây Nghệ An, nhà báo Hoàng Thị Mỹ Hà gặp Lo Thị Bảo Vy, cô gái người Ơ Đu vừa tốt nghiệp Khoa Sư phạm, Trường Đại học Vinh. Điều khiến phóng viên Mỹ Hà chú ý trong cuộc gặp hôm ấy không chỉ là câu chuyện tìm việc của một sinh viên mới ra trường, mà còn bởi cái tên Lo Thị Bảo Vy dường như không hoàn toàn xa lạ. Trong lúc trò chuyện, Vy nhắc lại một kỷ niệm cũ: những năm học phổ thông, em từng đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp và đã được Báo Nghệ An (cũ) biểu dương như một tấm gương vượt khó.

Sinh ra ở bản Văng Môn - nơi cộng đồng người Ơ Đu sinh sống tập trung, Vy lớn lên trong gia đình có bốn chị em, bố mẹ làm nông và buôn bán nhỏ. Những năm học đại học, em vừa học vừa làm thêm để trang trải cuộc sống, giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Chính hoàn cảnh ấy càng hun đúc trong cô gái trẻ khát vọng được đứng trên bục giảng, trở thành cô giáo của những học sinh quê mình.

Là phóng viên nhiều năm theo dõi lĩnh vực giáo dục, thường xuyên làm việc với ngành giáo dục địa phương, nhà báo Mỹ Hà hiểu khá rõ thực trạng tuyển dụng giáo viên ở Nghệ An thời điểm đó. Trong khi nhiều địa phương miền núi gần như không còn chỉ tiêu giáo viên tiểu học thì ở một số địa phương vùng đồng bằng và ven biển lại đang có nhu cầu tuyển dụng khá lớn. Từ những thông tin tích lũy được trong quá trình tác nghiệp, chị đã gợi ý cô gái trẻ tìm hiểu các đợt thi tuyển viên chức ở miền xuôi.

Trở về sau cuộc gặp ấy, Bảo Vy gọi điện cho Sầm Thị Hồng Trang, người bạn thân học cùng lớp đại học. Hai cô gái cùng học ngành Sư phạm, cùng xuất thân từ miền núi và cùng mang trong mình nỗi lo chung của những sinh viên mới tốt nghiệp: Tìm được một công việc để gắn bó với nghề.

Nghe Bảo Vy chia sẻ về thông tin tuyển dụng, hai cô gái cùng chuẩn bị hồ sơ, đăng ký dự tuyển và cùng xuất sắc vượt qua kỳ thi. Dù sau đó mỗi người được phân công về một ngôi trường khác nhau - Vy về Trường Tiểu học Quỳnh Lập A, Trang về Trường Tiểu học Quỳnh Lộc A.

Niềm vui ấy như trọn vẹn hơn khi ít lâu sau kỳ thi, nhà báo Mỹ Hà nhận được cuộc gọi từ Bảo Vy. Qua điện thoại, cô gái người Ơ Đu nghẹn ngào báo tin mình đã chính thức trở thành viên chức.

"Em đỗ rồi chị ạ!".

Chỉ một câu nói ngắn gọn. Nhưng đủ để người làm báo cảm nhận niềm vui của một người trẻ vừa bước qua cánh cửa đầu tiên trên con đường lập nghiệp. Sau này nhắc lại khoảnh khắc ấy, Bảo Vy vẫn xúc động: "Em không nghĩ một thông tin mình nghe được hôm đó lại thay đổi nhiều thứ đến vậy".

Khi nghề báo lặng lẽ gieo mầm

Ít ai biết rằng, với nhà báo Hoàng Thị Mỹ Hà, những chuyến đi lên miền Tây Nghệ An không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành một tác phẩm báo chí. Nhiều năm theo dõi lĩnh vực giáo dục, chị gần như thuộc từng điểm trường, từng hoàn cảnh học sinh đặc biệt ở miền núi Nghệ An. Không ít nhân vật từng xuất hiện trong các bài viết của chị vẫn được chị dõi theo trên hành trình trưởng thành sau này.

Bởi vậy, khi gặp lại Lo Thị Bảo Vy trong chuyến công tác ở Nga My năm 2024, ký ức về cô học trò người Ơ Đu từng được Báo Nghệ An biểu dương năm nào như được gợi lại. Trong câu chuyện thân tình với Bảo Vy, chị hiểu rằng phía trước cô gái trẻ ấy vẫn còn nhiều trăn trở trên con đường lập nghiệp. Và như một phản xạ nghề nghiệp được tích lũy từ thực tiễn, chị đã chia sẻ những thông tin mình nắm được về nhu cầu tuyển dụng giáo viên ở các địa phương. Không phải một lời hứa xin việc, càng không phải sự giúp đỡ đặc biệt nào, chỉ đơn giản là sự kết nối của một người làm báo với cuộc sống.

"Tôi không giúp em ấy tìm việc. Tôi chỉ chia sẻ một thông tin mà mình biết", nhà báo Mỹ Hà nhớ lại.

Hai năm sau cuộc gặp ở Nga My, câu chuyện của Bảo Vy được viết tiếp theo cách ít ai ngờ tới. Từ một giáo viên trẻ người Ơ Đu, cô được giới thiệu ứng cử và trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Đó là niềm tự hào của gia đình, của bản Văng Môn và của cộng đồng người Ơ Đu - một trong những dân tộc ít người nhất Việt Nam. Nhưng có lẽ, giá trị thực sự lại ở chính hành trình cô giáo trẻ đã đi qua.

Đó là chặng đường đầy tự hào của một cô học sinh nghèo vượt khó, một sinh viên sư phạm không lùi bước trước nghịch cảnh, và giờ là một giáo viên trẻ mang trong mình khát vọng cống hiến cho quê hương. Hành trình ấy được thắp sáng bởi tri thức, nghị lực, bởi tình yêu thương của gia đình, nhà trường, cùng những chính sách nâng bước cho đồng bào dân tộc thiểu số, và cả một chữ "duyên" từ những thông tin hữu ích đến đúng người, đúng lúc.

Có lẽ, nếu không có những ngày gắn bó với miền núi, không kiên trì theo đuổi mảng giáo dục, cuộc gặp gỡ ấy rồi cũng sẽ trôi qua như bao cuộc gặp trên hành trình tác nghiệp. Nhưng chính sự gắn bó với cơ sở, sự tích lũy thông tin từ thực tiễn và sự quan tâm chân thành đối với nhân vật đã khiến người làm báo trở thành chiếc cầu nối của những cơ hội tốt đẹp.

Nghề báo thường được nhắc đến bằng những tác phẩm, những giải thưởng hay những dấu ấn trên mặt báo. Nhưng đôi khi, phần thưởng đẹp nhất lại đến từ những điều rất giản dị. Đó là khi một thông tin được trao đi đúng lúc, một cuộc đời được tiếp thêm niềm tin, một hạt mầm được âm thầm gieo xuống và nhiều năm sau mới kịp đơm hoa. Bởi phía sau mỗi chuyến đi, mỗi cuộc gặp gỡ, đôi khi còn có những "tác phẩm" đặc biệt không được viết bằng câu chữ, mà được viết tiếp bằng chính cuộc đời của con người. Và có lẽ, đó cũng là một trong những vẻ đẹp nhân văn và cao quý của báo chí cách mạng Việt Nam trên hành trình đồng hành cùng cuộc sống./.