Hệ thống ngân hàng đối mặt rủi ro khi gánh mục tiêu tăng trưởng

Nhu cầu vốn khổng lồ cho tăng trưởng

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026–2030 đang đặt ra yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính ở mức độ chưa từng có. Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, việc đảm bảo đủ vốn cho nền kinh tế là một trong những yếu tố mang tính quyết định.

Phát biểu tại diễn đàn ngày 16/12, ông Hà nhấn mạnh rằng đây không chỉ là bài toán về quy mô vốn mà còn về chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn lực để thúc đẩy mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cung cấp số liệu cụ thể, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước), cho biết tính đến ngày 27/11, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã vượt 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56% so với cuối năm 2024. Cơ cấu tín dụng cũng có sự chuyển dịch tích cực, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn (chiếm khoảng 23% tổng dư nợ) và doanh nghiệp nhỏ và vừa (khoảng 19%).

Rủi ro hệ thống ngày càng gia tăng

Mặc dù tín dụng ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc cung ứng vốn, áp lực đối với hệ thống đang ngày càng gia tăng, đặc biệt là nhu cầu vốn trung và dài hạn. Theo bà Hà Thu Giang, các thị trường vốn khác như trái phiếu doanh nghiệp và chứng khoán vẫn chưa phát huy hết vai trò là kênh cung ứng vốn dài hạn chủ lực.

Điều này tạo ra rủi ro kỳ hạn cho các tổ chức tín dụng, khi nguồn vốn cho vay chủ yếu đến từ tiền gửi ngắn hạn, hiện chiếm khoảng 80% tổng tiền gửi của hệ thống. Bà Giang nhận định: “Nhu cầu vốn trung, dài hạn cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia là rất lớn, tạo áp lực không nhỏ cho các tổ chức tín dụng trong việc cân đối nguồn vốn và kiểm soát rủi ro”.

Cảnh báo từ chuyên gia và tổ chức quốc tế

Từ góc độ Hiệp hội Ngân hàng, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội, cảnh báo rằng nếu tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, rủi ro đối với hệ thống tài chính sẽ ngày càng lớn.

Ông Hùng cho rằng trong bối cảnh các ngân hàng phải tuân thủ các chuẩn mực quốc tế cao hơn như Basel III, áp lực về nợ xấu, thanh khoản và chi phí vốn có thể quay trở lại nếu tín dụng tăng trưởng quá nhanh trong khi thị trường vốn chưa phát triển tương xứng.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng lưu ý rằng các giai đoạn tăng trưởng tín dụng nóng thường đi kèm với sự gia tăng nợ xấu. IMF khuyến nghị Việt Nam cần tập trung vào cải cách cơ cấu, cải thiện năng suất và nâng cao hiệu quả chính sách để duy trì tăng trưởng bền vững. Đồng thời, việc củng cố giám sát ngân hàng và tăng cường tính minh bạch là những yêu cầu quan trọng trong giai đoạn tới.