Hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Mỹ có thể tiêu tốn 1.200 tỷ USD

Theo báo cáo mới nhất từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng Vòm Vàng dự kiến tiêu tốn khoảng 1.200 tỷ USD để phát triển, triển khai và vận hành trong vòng 20 năm. Trong đó, lớp đánh chặn dựa trên không gian được xác định là hạng mục tốn kém nhất, chiếm khoảng 60% tổng chi phí toàn chương trình.

Hạng mục đánh chặn không gian chiếm tỷ trọng ngân sách lớn

CBO ước tính riêng lớp phòng thủ không gian sẽ chiếm khoảng 70% trong tổng ngân sách mua sắm dự kiến 1.000 tỷ USD. Con số này cao hơn gấp nhiều lần so với mức dự toán 185 tỷ USD mà Văn phòng Vòm Vàng từng đưa ra trước đó cho kế hoạch 10 năm. Sự chênh lệch này đến từ quy mô khổng lồ của mạng lưới vệ tinh cần thiết để đảm bảo khả năng tác chiến.

Để đánh chặn hiệu quả một cuộc tấn công gồm 10 tên lửa phóng đồng thời, Mỹ cần duy trì khoảng 7.800 vệ tinh ở quỹ đạo thấp (độ cao 300-500 km). Do các vệ tinh này di chuyển liên tục quanh Trái Đất, hệ thống cần số lượng lớn để đảm bảo luôn có đủ tên lửa đánh chặn túc trực gần các vị trí phóng tiềm năng. Mục tiêu là tiếp cận và tiêu diệt mục tiêu ngay trong giai đoạn tăng tốc, kéo dài chỉ từ 3-5 phút khi động cơ tên lửa đối phương còn hoạt động.

Thách thức về duy trì và vận hành mạng lưới vệ tinh

Bên cạnh chi phí đầu tư ban đầu, việc duy trì mạng lưới vệ tinh đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật. Ở độ cao quỹ đạo thấp, lực cản khí quyển khiến quỹ đạo vệ tinh suy giảm nhanh chóng, giới hạn tuổi thọ hoạt động chỉ trong khoảng 5 năm. Để duy trì quân số 7.800 chiếc, Mỹ sẽ phải phóng khoảng 1.600 vệ tinh thay thế mỗi năm, tương đương 30.000 lượt phóng trong hai thập kỷ.

Ngay cả khi chi phí phóng vệ tinh được tối ưu xuống còn 500 USD/kg nhờ các thế hệ tên lửa đẩy hạng nặng mới, giá thành trung bình cho mỗi vệ tinh vẫn rơi vào khoảng 22 triệu USD. Điều này tạo ra áp lực tài chính khổng lồ cho ngân sách quốc phòng Mỹ trong dài hạn.

Các thành phần mặt đất và lộ trình triển khai

Ngoài lớp không gian, hệ thống Vòm Vàng còn bao gồm các hạ tầng phòng thủ mặt đất quan trọng:

• Khu vực phòng thủ điểm: 35 khu vực dự kiến tiêu tốn 187 tỷ USD để đánh chặn tên lửa hành trình và vũ khí siêu vượt âm.
• Cơ sở phòng thủ tầng diện rộng: Các cơ sở tầng trên và tầng dưới tiêu tốn lần lượt 46 tỷ USD và 29 tỷ USD.
• Hệ thống theo dõi: Một chòm sao vệ tinh riêng biệt phục vụ giám sát mục tiêu ước tính trị giá 90 tỷ USD.
• Nghiên cứu và phát triển: Khoảng 92 tỷ USD dành cho việc tích hợp tổng thể hệ thống.

Chính quyền Mỹ đặt mục tiêu hoàn thiện toàn bộ hệ thống trước khi kết thúc nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump vào năm 2029. Trong năm 2025, Quốc hội Mỹ đã phê duyệt 25 tỷ USD ngân sách ban đầu. Lầu Năm Góc cũng đang đề xuất bổ sung 17 tỷ USD cho năm tài khóa tiếp theo để đẩy nhanh tiến độ thử nghiệm. Hiện tại, các doanh nghiệp hàng không vũ trụ hàng đầu như Lockheed Martin và SpaceX đã nhận được các hợp đồng trị giá hàng tỷ USD để phát triển nguyên mẫu hệ thống đánh chặn ngoài không gian.