Hiệu quả mô hình "3 cùng với thanh thiếu niên"
Thay vì áp dụng các biện pháp cứng nhắc, nhiều địa phương đang triển khai mô hình “3 cùng với thanh thiếu niên” theo hướng gần gũi, lắng nghe và đồng hành với từng trường hợp cụ thể. Với sự phối hợp của lực lượng Công an, tổ chức Đoàn, nhà trường và gia đình, nhiều thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn đã dần thay đổi nhận thức, điều chỉnh hành vi.
Gần gũi, đồng hành để cảm hóa
Tại xã Thuần Trung, mô hình “3 cùng với thanh thiếu niên” được triển khai theo hướng đi sâu vào từng trường hợp cụ thể, chú trọng nắm bắt tâm tư, hoàn cảnh và nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện lệch chuẩn của thanh thiếu niên.
Lực lượng Công an xã phối hợp với Đoàn Thanh niên, nhà trường rà soát, phân loại các trường hợp có nguy cơ vi phạm pháp luật; phân công cán bộ trực tiếp theo dõi, thường xuyên gặp gỡ, trò chuyện để tháo gỡ tâm lý, định hướng hành vi. Nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt tập thể cũng được tổ chức nhằm tạo môi trường gần gũi để các em hòa nhập, tự tin hơn trong học tập và cuộc sống.
Trung úy Từ Đức Đạt - Bí thư Chi đoàn, Công an xã Thuần Trung cho biết, nhiều thanh thiếu niên có biểu hiện vi phạm nội quy trường học hoặc bốc đồng trong giao tiếp thường thiếu sự quan tâm, định hướng từ gia đình hoặc chịu tác động tiêu cực từ môi trường xung quanh. Vì vậy, nếu chỉ phê bình hay xử lý cứng nhắc thì rất khó tạo được chuyển biến lâu dài.
Điều quan trọng là giúp các em nhận thức được sai phạm và cảm nhận được sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội.
Trung úy Từ Đức Đạt (Bí thư Chi đoàn, Công an xã Thuần Trung)
Từ sự đồng hành đó, nhiều trường hợp đã có chuyển biến tích cực. Em H.Đ.S., học sinh lớp 8 từng thường xuyên vi phạm nội quy trường học và có biểu hiện nóng nảy trong giao tiếp. Sau thời gian được công an xã, giáo viên và đoàn thể quan tâm, động viên, em đã dần hòa đồng hơn, có ý thức hơn trong học tập và chủ động tham gia các hoạt động tập thể.
Chị H., một phụ huynh có con từng thuộc diện cần theo dõi, giáo dục chia sẻ rằng trước đây gia đình rất lo lắng khi con có biểu hiện chống đối và dễ bị kích động, nhưng sau thời gian được lực lượng Công an xã và các đoàn thể địa phương quan tâm, em đã biết lắng nghe hơn, có trách nhiệm hơn với việc học tập và sinh hoạt hằng ngày.
Trong khi đó, Công an xã Tam Hợp triển khai mô hình theo hướng sát địa bàn, sát đối tượng. Dịp nghỉ hè, lực lượng Công an phối hợp với Đoàn Thanh niên rà soát các trường hợp có nguy cơ vi phạm để kịp thời quản lý, giáo dục.
Việc kiểm danh, kiểm diện không nhằm tạo áp lực mà để chủ động ngăn ngừa từ sớm những hành vi lệch chuẩn. Mỗi đoàn viên được phân công trực tiếp theo dõi, phối hợp với gia đình để quản lý, giáo dục các em tại nơi cư trú.
Thiếu úy Lê Bảo Long (Công an xã Tam Hợp)
Bên cạnh công tác quản lý, lực lượng Công an xã còn tổ chức các buổi gặp gỡ, tuyên truyền pháp luật và khuyến khích thanh thiếu niên tham gia các hoạt động đoàn, hoạt động xã hội, thể thao nhằm tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh.
Em N.M.Q., trú tại xã Tam Hợp, từng thuộc diện có nguy cơ vi phạm chia sẻ rằng trước đây bản thân thường tụ tập bạn bè, chơi game nhiều và ít quan tâm đến việc học, nhưng sau khi được tham gia các hoạt động tại địa phương và thường xuyên được động viên, em đã thay đổi suy nghĩ, chủ động tránh xa các nhóm bạn xấu.
Nhân rộng, xây dựng môi trường phát triển lành mạnh
Những chuyển biến tích cực từ thực tiễn tại các địa phương cho thấy hiệu quả bước đầu của kế hoạch phối hợp giữa Công an tỉnh và Tỉnh đoàn trong triển khai mô hình “3 cùng với thanh thiếu niên” gồm “cùng quan tâm, cùng cảm hóa, cùng vươn lên”.
Không còn dừng lại ở việc tuyên truyền hay xử lý các biểu hiện vi phạm, mô hình hướng đến xây dựng sự đồng hành bền vững giữa lực lượng Công an, tổ chức Đoàn, gia đình và nhà trường nhằm giúp thanh thiếu niên thay đổi nhận thức, điều chỉnh hành vi và có thêm động lực để phát triển tích cực hơn.
Theo kế hoạch phối hợp được ký kết, Công an tỉnh và Tỉnh đoàn xác định mục tiêu trọng tâm là huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên; góp phần phòng ngừa, hạn chế thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở.
Hai đơn vị sẽ tập trung triển khai đồng bộ nhiều nội dung như tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật; tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, rèn luyện ý thức trách nhiệm; xây dựng các mô hình sinh hoạt, vui chơi lành mạnh; đồng thời rà soát, phát hiện sớm những trường hợp có nguy cơ vi phạm để có biện pháp quản lý, hỗ trợ phù hợp.
Điểm nổi bật của mô hình là cách tiếp cận lấy sự gần gũi và thấu hiểu làm trung tâm. Thay vì chỉ chú trọng các biện pháp quản lý cứng nhắc, lực lượng Công an và tổ chức Đoàn hướng đến việc trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, hoàn cảnh của từng thanh thiếu niên để tìm ra nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện lệch chuẩn. Qua đó, mỗi trường hợp đều có phương thức hỗ trợ phù hợp, giúp các em nhận thức rõ sai phạm nhưng không mặc cảm hay bị tách khỏi cộng đồng.
Từ những kết quả bước đầu tại cơ sở, kế hoạch phối hợp giữa Công an tỉnh và Tỉnh đoàn hứa hẹn sẽ nhân rộng hiệu quả trên toàn tỉnh. Theo kế hoạch, trên cơ sở xây dựng mô hình điểm tại 20 xã, phường, đến năm 2027 phấn đấu 100% xã, phường hoàn thành xây dựng mô hình “3 cùng với thanh thiếu niên”.
Như vậy, có thể thấy, mô hình “3 cùng với thanh thiếu niên” không chỉ dừng lại ở giải pháp mang tính tình huống, mà đang từng bước hình thành một cách tiếp cận bền vững trong công tác quản lý, giáo dục và cảm hóa thanh thiếu niên. Thay vì xử lý đơn thuần các biểu hiện vi phạm, mô hình đặt trọng tâm vào sự đồng hành, thấu hiểu và kiên trì định hướng, qua đó giúp các em dần điều chỉnh nhận thức, hành vi và hòa nhập tích cực hơn với cộng đồng.
Không chỉ góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên, mô hình còn hướng tới mục tiêu lâu dài là xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, nơi thanh thiếu niên được phát triển toàn diện cả về nhận thức, kỹ năng và trách nhiệm xã hội. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an và tổ chức Đoàn tiếp tục lan tỏa những cách làm gần dân, sát dân và góp phần giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở.
