Hiệu quả thực tế của Patriot PAC-3MSE trước tên lửa Iskander-M tại Kharkiv

Hệ thống phòng không Patriot PAC-3MSE hiện đại đã không thể ngăn chặn cuộc tấn công phối hợp bằng tên lửa đạn đạo Iskander-M và máy bay không người lái (UAV) Geran-2 vào khu vực Kharkiv. Mặc dù được đánh giá cao về khả năng đánh chặn động năng, những hạn chế về radar và chiến thuật tấn công của đối phương đang đặt ra thách thức lớn cho mạng lưới phòng thủ của Ukraine.

Diễn biến cuộc tấn công tại khu vực Kharkiv

Theo các báo cáo từ hiện trường ngày 11/01, Lực lượng vũ trang Nga đã thực hiện đòn đánh hiệp đồng nhằm vào các mục tiêu chiến lược tại phía đông bắc Ukraine. Một cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng gần làng Eskhar, phía đông nam Kharkiv, đã bị hư hại nặng nề sau các đợt oanh tạc bằng tên lửa 9M723-1 thuộc hệ thống Iskander-M và UAV tự sát Geran-2.

Việc triển khai hệ thống Patriot PAC-3MSE tại khu vực này được xác nhận qua các mảnh vỡ của tên lửa đánh chặn MIM-104F tìm thấy tại thực địa. Đây là một phần trong gói viện trợ quân sự mà Đức chuyển giao cho Ukraine nhằm tăng cường năng lực bảo vệ bầu trời trước các mối đe dọa đạn đạo.

Hạn chế kỹ thuật của radar MPQ-53/65A

Một trong những nguyên nhân chính khiến Patriot thất thế trước Iskander-M nằm ở hệ thống radar dẫn đường. Các đơn vị Patriot cung cấp cho Ukraine hiện vẫn sử dụng dòng radar MPQ-53 hoặc MPQ-65A thế hệ cũ. Những hệ thống này bộc lộ điểm yếu khi đối đầu với các mục tiêu đạn đạo có góc bổ nhào lớn hoặc tấn công từ phía sau.

Cụ thể, radar MPQ-53/65A không có khả năng theo dõi hiệu quả các mục tiêu ở góc bổ nhào lớn hơn 83 độ. Trong khi đó, tên lửa Iskander-M thường sử dụng thuật toán lập quỹ đạo phức tạp, xuyên thủng lưới phòng không bằng cách tận dụng các "điểm mù" này. Theo các chuyên gia quân sự, tỷ lệ xuyên phá thành công của Iskander trước các tổ hợp Patriot chưa được nâng cấp lên radar LTAMDS có thể lên tới 70%.

Bài toán kinh tế và hiệu quả tác chiến

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, vấn đề chi phí cũng là trở ngại lớn. Một quả tên lửa đánh chặn MIM-104F có mức giá lên tới 4 triệu USD. Việc sử dụng loại vũ khí đắt đỏ này để bắn hạ các mục tiêu giá rẻ như bom lượn FAB-500 trang bị module UMPK hay UAV Geran-2 được coi là không hiệu quả về mặt kinh tế.

Mặc dù biến thể PAC-3 MSE (Missile Segment Enhancement) có khả năng cơ động cao và tầm bắn mở rộng, nhưng nếu không có sự hỗ trợ từ hệ thống radar cảnh giới hiện đại hơn, hiệu quả tác chiến tổng thể vẫn bị giới hạn. Việc triển khai các hệ thống này tại Kharkiv trong bối cảnh hiện tại dường như mang nhiều ý nghĩa về mặt tâm lý và truyền thông hơn là thay đổi cục diện chiến thuật tại khu vực.