Học sinh điểm cao “ngược chiều” chọn trường nghề

Đạt điểm 10 vẫn không vào đại học

Một tuần trước khi các trường đại học công bố kết quả trúng tuyển, em Phạm Viết Thành - cựu học sinh lớp 12A3, Trường THPT Phan Đăng Lưu đã quyết định vào Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt Nam - Hàn Quốc để đăng ký vào học ngành công nghệ ô tô.

Ngay khi làm thủ tục, hồ sơ đăng ký của em cũng đã nhận được sự quan tâm của các giáo viên làm công tác tuyển sinh bởi ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Thành đạt được điểm số khá cao với Toán 10, Lý 8 và Ngữ văn là 7,25. Đây là mức điểm giúp Thành có rất nhiều cơ hội vào các trường đại học. Tuy nhiên, Thành lại quyết định chọn nghề vì đây vừa là ngành nghề mà em yêu thích, vừa phù hợp với hoàn cảnh gia đình.

Thành cho biết, bố mẹ em đều làm nông nên để nuôi một đứa con học đại học với kinh phí từ 8 - 10 triệu đồng/1 tháng là quá khó khăn. Vì thế, em chọn học nghề vừa gần nhà, vừa được giảm học phí lại vừa có thể có thu nhập ngay khi ngồi trên ghế nhà trường.

Vừa rời ghế phổ thông, em Nguyễn Quốc Tuấn - cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Trường Tộ (xã Yên Trung) cũng quyết định đăng ký đi học ngành Công nghệ hàn, dù em đạt hơn 25 điểm ở Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Nam sinh này cũng cho biết, em không đăng ký xét tuyển vào đại học mà nhập học thẳng vào trường nghề. Em cũng đã tìm hiểu khá kỹ ngành nghề mà mình đã theo học và tin rằng với ngành Công nghệ hàn, cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp khá rộng, nhất là trong bối cảnh các khu công nghiệp, doanh nghiệp cơ khí, chế tạo, xây dựng ngày càng có nhu cầu về lao động kỹ thuật. Người học sau khi tốt nghiệp có thể làm việc tại các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.

Theo bà Hoàng Thị Kim Dung - Phó Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và hỗ trợ doanh nghiệp - Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc, trong mùa tuyển sinh năm nay, nhóm ngành kỹ thuật, cơ khí và công nghệ tiếp tục nhận được sự quan tâm lớn của học sinh.

Trong đó, Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa là một trong những ngành có sức hút cao nhất và nhà trường sớm dừng nhận hồ sơ vì vượt chỉ tiêu. Bên cạnh đó, Công nghệ ô tô vẫn là ngành có đông học sinh lựa chọn với quy mô tuyển sinh lớn. Đây cũng là ngành được nhiều học sinh quan tâm bởi cơ hội việc làm tương đối rộng, phù hợp với xu hướng phát triển của lĩnh vực cơ khí, sửa chữa và dịch vụ kỹ thuật ô tô.

Một số ngành khác như Tiếng Trung cũng có lượng người học tăng, buộc nhà trường phải điều chỉnh, bổ sung chỉ tiêu ở cả hệ trung cấp và cao đẳng. Đáng chú ý, nhóm ngành kỹ thuật như Hàn, Cơ khí, Điện lạnh cũng được học sinh quan tâm. Đây là những nghề thuộc nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ học phí theo quy định, qua đó giảm đáng kể chi phí học tập cho người học.

“

Các em và phụ huynh hiện nay đã thực tế hơn khi lựa chọn nghề. Các em quan tâm ngành học đó ra trường làm gì, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng hay không và thu nhập sau khi đi làm như thế nào.

Bà Hoàng Thị Kim Dung - Phó Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và hỗ trợ doanh nghiệp - Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc

Nhiều hướng “mở” cho cho học sinh trường nghề

Không chỉ tập trung vào những nghề truyền thống, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp ở Nghệ An cũng đang mở rộng các ngành đào tạo mới, hướng đến những lĩnh vực đáp ứng yêu cầu của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và công nghệ cao. Đây cũng là cơ sở để các trường từng bước thay đổi chương trình đào tạo theo hướng thực chất hơn, lấy năng lực nghề nghiệp và khả năng thích ứng với thị trường lao động của người học làm trọng tâm.

Ngoài lý do trên, cơ hội phát triển đối với sinh viên trường nghề cũng ngày một mở rộng. Em Nguyễn Văn Ba là học sinh của Trung tâm GDTX - GDNN Vinh và vừa tốt nghiệp năm 2026. Ngoài học văn hóa, 3 năm học ở TT GDTX em cũng đăng ký học ngành điện công nghiệp và đã có bằng trung cấp. Sau khi tốt nghiệp, thay vì chọn đi làm, em đã quyết định học lên hệ cao đẳng tại Trường Cao đẳng Việt - Đức với mong muốn sẽ có bằng kỹ sư và sau này có thể tuyển dụng đi làm việc tại nước ngoài. Ba cũng cho biết, ở lớp em có 42 học sinh, hiện có một số nhỏ vào đại học, còn lại có 23 học sinh đăng ký học lên cao đẳng. Nhiều em trong số này, ngay khi học trung cấp, đi thực tập tại các doanh nghiệp ở Khu công nghiệp Bắc Ninh đã có việc làm.

Trong năm nay, Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An được tỉnh giao tổng chỉ tiêu 670 học sinh, sinh viên ở các trình độ cao đẳng và trung cấp. Đến thời điểm hiện tại, nhà trường đã tiếp nhận gần 1.000 hồ sơ đăng ký.

“

Những năm gần đây, số học sinh lựa chọn học nghề có xu hướng tăng. Một trong những nguyên nhân quan trọng là nhận thức của học sinh và phụ huynh về cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp đã có nhiều thay đổi. Thay vì chỉ tập trung vào con đường đại học, nhiều học sinh đã quan tâm hơn đến những ngành nghề có nhu cầu tuyển dụng cao, thời gian đào tạo phù hợp và cơ hội việc làm, thu nhập ổn định.

Bên cạnh đó, nhu cầu tuyển dụng lao động có tay nghề của các doanh nghiệp ngày càng lớn, đặc biệt tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Thị trường lao động ở các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan cũng mở ra thêm nhiều cơ hội cho học sinh sau khi tốt nghiệp. Đây là những yếu tố khiến học nghề trở thành một lựa chọn ngày càng hấp dẫn.

Ông Cao Anh Tuấn - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An

Theo báo cáo về công tác giáo dục nghề nghiệp của tỉnh Nghệ An, những năm gần đây, các cơ sở đào tạo nghề đã từng bước chuyển mạnh theo hướng gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường lao động. Các trường tập trung xây dựng, điều chỉnh chương trình đào tạo, chú trọng những ngành kỹ thuật, công nghệ và các lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực; đồng thời tăng thời lượng thực hành, rèn kỹ năng nghề, kỹ năng mềm và tác phong công nghiệp cho người học.

Đáng chú ý, mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp ngày càng được mở rộng. Đến nay, đã có 187 lượt công ty, doanh nghiệp phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh trong đào tạo lại, đào tạo nâng cao, hỗ trợ học sinh, sinh viên thực hành, thực tập và tuyển dụng sau khi tốt nghiệp. Thông qua sự phối hợp này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã góp phần giải quyết việc làm cho hơn 40.000 học sinh, sinh viên, với mức lương bình quân khoảng 7-10 triệu đồng/người/tháng.

Tỷ lệ học sinh, sinh viên có việc làm sau đào tạo đạt khoảng 81%. Riêng ở trình độ cao đẳng, trung cấp, tỷ lệ này đạt trên 96,2%. Những con số này cho thấy khoảng cách giữa đào tạo nghề và nhu cầu tuyển dụng đang từng bước được thu hẹp khi doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, từ thực hành, thực tập đến tuyển dụng lao động. Đó cũng là lý do vì sao mùa tuyển sinh năm nay một bộ phận học sinh khá giỏi đã chủ động lựa chọn học nghề thay vì chỉ có một con đường duy nhất để vào đại học như trước đây.