Hơn 187 doanh nghiệp vi phạm pháp luật thuế: Lỗ hổng pháp luật!

(Baonghean) - Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 187 doanh nghiệp vi phạm pháp luật thuế, trong đó có hơn 100 doanh nghiệp bỏ trốn mang theo hơn 10.000 hóa đơn. Chúng tôi đã lần tới địa chỉ của rất nhiều doanh nghiệp vi phạm pháp luật thuế nhưng hầu hết là địa chỉ giả.
 
Những “địa chỉ ma”
 
Đến khối 5, Thị trấn Diễn Châu tìm Công ty TNHH Phú Thịnh Cường – chủ doanh nghiệp hiện bỏ trốn mang theo 432 hóa đơn thì được khối trưởng khối 5 cho biết, trong khối có Nguyễn Văn Giang là giám đốc nhưng Công ty TNHH Phú Thịnh Cường thì không biết vì nhà  Giang không treo biển. Tìm đến nhà, cửa khóa im ỉm. Khối trưởng  Khối 5 cho hay: “Giang đã bỏ đi một năm nay, làm ăn như thế nào xóm cũng không rõ. Chỉ thấy năm ngoái có nhiều người đến đòi nợ, đập cửa đập nhà cả đêm. Giang còn vay một số gia đình trong khối, mỗi nhà 10 đến 50 triệu đồng giờ không ai lấy được. Nhà tôi mới bán đàn lợn cũng cho Giang vay 12 triệu đồng giờ cũng không lấy được. Hình như Giang có tham gia lô đề, giờ đây bỏ đi đâu không ai biết”. Vậy là cái công ty mang tên Phú Thịnh Cường nay chỉ còn trên giấy tờ, giám đốc đi đâu cũng không ai hay.
 
Về TP Vinh, chúng tôi đi tìm Công ty TNHH Phú Thịnh do Nguyễn Phương Nam làm giám đốc ở số nhà 62 Nguyễn Chích – phường Quang Trung - Thành phố Vinh.  Đến nơi chỉ thấy một căn nhà cấp 4 đang có người quét dọn chuẩn bị cho thuê, chẳng thấy biển hiệu của Công ty TNHH Phú Thịnh đâu cả. Hàng xóm của căn nhà số 62 cho hay, ngôi nhà này là của gia đình chị Hương anh Vinh  bán quần áo thể thao trên đường Đào Tấn. Tìm gặp chị Hương được chị thừa nhận ngôi nhà 62 Nguyễn Chích, phường Quang Trung đúng là của gia đình chị nhưng không có công ty nào là Công ty TNHH Phú Thịnh cả mà chị chỉ cho cháu của chị là anh Ngô Bá Hải – bác sỹ ở Bệnh viện Thành phố Vinh thuê  ở đã 3 năm nay, hoàn toàn không có công ty nào thuê. Khi được biết Công ty TNHH Phú Thịnh đang nợ thuế và mang theo 500 hóa đơn, chị rất hoang mang, cho rằng có ai đó lợi dụng nhà của mình để trục lợi và cam đoan không có công ty nào ở đó.
 
Tìm đến Chi nhánh Công ty CP công nghệ Gềnh Mai ở 60 Đào Tấn (công ty này mang theo 2.548 hóa đơn) thì đó là Trung tâm Truyền số liệu VDC. Bảo vệ trung tâm cho biết, ở đây có một vài doanh nghiệp thuê và đều có biển nhưng không hề có chi nhánh nào là Gềnh Mai. Ông bảo vệ còn cho hay, gần cổng thành cũng có địa chỉ 60 Đào Tấn, hay chị cứ đến đó xem sao. Vòng xe lại đến cổng thành, quả thật cũng có 60 Đào Tấn nhưng đó là quán cháo lươn của bà Trường. Gia đình cho biết không có chi nhánh Gềnh Mai nào ở đây cả.
 
Theo tổng hợp của Cục Thuế Nghệ An, đến thời điểm tháng 5/2014, trên địa bàn có đến 187 doanh nghiệp vi phạm về pháp luật thuế, trong đó có hơn 100 doanh nghiệp bỏ trốn, mang theo hóa đơn. Số hóa đơn mang theo thống kê được hơn 10.000 tờ. Ngành Thuế Nghệ An đã rà soát lại thực trạng và thông báo các số hóa đơn trên không còn giá trị sử dụng. Thực trạng này đặt ra những khó khăn trong công tác quản lý và những hậu quả có thể xẩy ra do hóa đơn bị “phù phép biến mất”.
 
Chân dung của những Giám đốc bỏ trốn 
 
Trong số những doanh nghiệp đã bỏ trốn, đi khỏi địa bàn và mang theo hóa đơn, khai khống hóa đơn chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước có khá nhiều giám đốc quê không phải ở Nghệ An. Giám đốc Công ty thương mại Phú Thịnh ở 62 Nguyễn Chích, phường Quang Trung, TP Vinh là ví dụ. Theo chứng minh thư ông này trú quán ở Tập thể dầu khí số 29 phường Quan Hoa, quận Ba Đình (Hà Nội).  Công ty  TNHH TM DV Thi Thi, giám đốc thường trú tại xã Thanh Thủy, Tĩnh Gia (Thanh Hóa), tên là Bùi Thị Thi Thi, kinh doanh xây dựng, đường sắt, đường bộ và lắp đặt hệ thống XD khác, đăng ký kinh doanh ở địa chỉ khối 15, Trung Đô, TP Vinh, MST 2901400279. Nhưng từ tháng 1/2012 đến tháng 3/2012, Công ty DV Thi Thi đã  không còn hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan  thuế và mang theo 378 hóa đơn...
 
Số 62 Nguyễn Chích, phường Quang Trung (TP. Vinh) - nơi đăng ký Trụ sở Công ty TNHH Phú Thịnh thực tế là căn nhà của người dân đang sinh sống.
 
Chính việc người đại diện theo pháp luật của công ty ở ngoại tỉnh là một khó khăn rất lớn khi  các công ty này có dấu hiệu vi phạm về pháp luật thuế, bỏ trốn khỏi địa bàn. 
 
Các công ty cũng có nhiều thủ đoạn đa dạng để trốn thuế như: mang theo hóa đơn khi bỏ trốn, giải thể doanh nghiệp mà không thông báo, không đăng ký kê khai nộp thuế, khai khống hóa đơn đầu vào, dùng tên và địa chỉ của người khác để lập công ty. Như Công ty TNHH XDTM và DV Miền Trung 688 ( TP Vinh)  do Đỗ Tiến Dũng làm giám đốc. Khi xác minh tại Thành phố Hồ Chí Minh được biết:  Đỗ Tiến Dũng ở số nhà 575/92 đường Nguyễn Đình Chiểu,  phường 2, quận 3, TP Hồ Chí Minh là giáo viên dạy Tin học từ năm 2001 đến nay tại Trường Tiểu học Lương Đình Của, quận 3, Thành phố  Hồ Chí Minh, số CMND mang tên Đỗ Tiến Dũng giám đốc  đăng ký thông tin trên Giấy CNĐKKD không đúng với số CMND, cấp ngày 13/5/2004 mà ông Dũng (giáo viên) hiện nay đang sử dụng. Ông Dũng cam kết không thành lập Công ty TNHH TMDV Miền Trung 688 (thông tin này do Công an quận 3 xác minh).
 
Như vậy, Công ty này không chỉ kê khai 5 hóa đơn đầu vào, giá trị tiền  hàng là 1,3 tỷ đồng, tiền thuế GTGT là 130.180.000 đồng mua của một công ty khác mà ngay cả CMND, người đại diện cũng là giả mạo. Theo điều tra được biết: Cá nhân này sau khi dán ảnh của mình vào CMND nhặt được, đã phô tô công chứng và đi đăng ký kinh doanh. Song do không có ai kiểm tra nên công việc thành lập DN trót lọt.
 
Điều tra cũng cho thấy Công ty DVTM Tân Lộc Thành MST 2901250915, địa chỉ số 49, đường Nguyễn Viết Xuân, khối Tân Lâm phường Hưng Dũng, TP Vinh (Nghệ An) cấu kết với một công ty “ma” khác là Công ty TNHH DVTM Anh Tuấn, từ đó kê khai các hóa đơn đầu vào, giá trị tiền hàng là 23.610.449.000 đồng, tiền thuế GTGT là 2.361.044.900 đồng. Hiện tại Công ty TNHH DVTM Anh Tuấn (Hưng Nguyên) đã bỏ trốn khỏi địa điểm kinh doanh, mang theo hóa đơn và  lập khống hóa đơn (từng bị báo chí phản ánh).
 
Lỗ hổng trong pháp luật
 
Quản lý hóa đơn trước 1/6/2014 theo Nghị định 51/CP cho phép doanh nghiệp tự khởi tạo hóa đơn, đặt in hóa đơn, cơ chế kiểm tra sau 6 tháng một lần, đã tạo nên nhiều kẽ hở để doanh nghiệp vi phạm hoặc làm liều như bán hóa đơn giả, tẩy xóa, bán hàng không xuất hóa đơn theo quy định của pháp luật hoặc lập khống hóa đơn, cho hoặc bán hóa đơn cho người khác để rút tiền ngân sách. Bên cạnh đó, những quy định thông thoáng trong đăng ký kinh doanh, rút ngắn thời gian đăng ký kinh doanh, đăng ký kinh doanh qua mạng, không hậu kiểm được… cũng tạo ra nhiều sơ hở trong thành lập DN.
 
Theo Luật Doanh nghiệp, khi đăng ký thành lập xong doanh nghiệp, cơ quan đăng ký kinh doanh phải báo cho chính quyền địa phương biết có sự tồn tại của doanh nghiệp trên địa bàn. Song, tìm hiểu tại các xã, phường thì hầu hết đều cho biết họ không nhận được thông báo này, do đó nhiều xã, phường và xóm, khối đều không biết có doanh nghiệp mới thành lập trên địa bàn để từ đó có thể giám sát thêm.
 
Ngày 20/5/2014, Tổng cục Thuế đã ban hành Thông tư số 1839 về sửa đổi một số nội dung về hóa đơn, có hiệu lực từ ngày 1/6/2014,  đã bổ sung một số điểm mới nhằm quản lý chặt chẽ hơn hóa đơn, bao gồm: tổ chức cung ứng phần mềm tự in hóa đơn, tổ chức nhận in hóa đơn đặt in phải báo cáo cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo quý (trước đây là báo cáo 6 tháng/lần); trước khi đặt in hóa đơn lần đầu, tổ chức kinh doanh, doanh nghiệp phải gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp đề nghị sử dụng hóa đơn đặt in. Trong thời  hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị của tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan thuế quản lý trực tiếp phải có thông báo về việc sử dụng hóa đơn đặt in… Căn cứ vào nhu cầu sử dụng hóa đơn, cơ quan thuế trực tiếp xác định số lượng hóa đơn cho DN”…

Đội trưởng đội điều tra kinh tế Công an Thành phố Vinh - anh Phạm Văn Tuấn cho biết: Hằng năm ngành thuế có gửi danh sách về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế cho cơ quan an ninh để nhờ hỗ trợ trong công tác thu thuế theo quy chế phối hợp. Cơ quan an ninh cũng đã tích cực vào cuộc  như triệu tập các giám đốc lên hỏi, cam kết về tiến độ nộp thuế, và lựa chọn những doanh nghiệp có dấu hiệu  tội phạm để  điều tra. Song Công an chỉ vào cuộc thật sự khi có đơn tố giác về tội phạm.

Hiện nay, theo Thông tư liên tịch số 10/2013 về Hướng dẫn áp dụng một số điều của Bộ luật Hình sự về các tội phạm trong lĩnh vực thuế, tài chính kế toán và chứng khoán thì tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước có dấu hiệu tội phạm khi “Hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước có số lượng lớn, rất lớn hoặc đặc biệt lớn được hiểu như sau: Số lượng hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước ở dạng phôi (chưa ghi giá trị) từ 50 số đến dưới 100 số được coi là lớn; từ 100 số trở lên được coi là rất lớn, đặc biệt lớn; Số lượng hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước đã ghi nội dung để nhằm thực hiện hành vi trái pháp luật từ 10 số đến dưới 30 số được coi là lớn; từ 30 số trở lên được coi là rất lớn, đặc biệt lớn; Thu lợi bất chính lớn là thu được khoản lợi có trị giá từ 100 triệu đồng trở lên từ việc thực hiện hành vi phạm tội nêu trên; Gây hậu quả nghiêm trọng là trường hợp gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước có trị giá từ 100 triệu đồng trở lên”.
 
Như vậy, nếu doanh nghiệp bỏ trốn, mang theo hóa đơn mà số lượng hoặc giá trị chưa đến con số quy định trên thì chưa có dấu hiệu tội phạm, bởi vậy trách nhiệm không thuộc về  ngành an ninh. Đây là một khó khăn lớn cho ngành thuế nếu các doanh nghiệp  mua bán số lượng hóa đơn trái phép, khai khống dưới 10 số  hóa đơn.
 
Ông Nguyễn Đình Hòa – Cục trưởng Cục Thuế Nghệ An cho biết: Trước đây, theo Nghị định 51/ CP, DN chỉ cần gửi thông báo phát hành hóa đơn đến cơ quan thuế là sau 5 ngày được sử dụng hóa đơn, trong khi đó có thể DN chưa tiến hành sản xuất kinh doanh. Quy định này cũng tạo điều kiện cho DN có thể mua bán trái phép hóa đơn. Còn theo Thông tư số 1839 ngày 20/5/2014, Cục trưởng Cục Thuế có quyền buộc DN phải chuyển sang sử dụng hóa đơn của cơ quan thuế nếu như DN có tên trên danh sách thuộc loại rủi ro cao về thuế. Cơ quan thuế cũng đã tiến hành kiểm tra chéo các DN theo tờ khai  hoạt động hóa đơn và cho kết quả rất tốt. Hiện nay hoạt động phối hợp điều tra giữa ngành thuế và an ninh cũng đạt được một số kết quả đáng mừng. Ở Chi cục Vinh, trong 158 doanh nghiệp vi phạm đã phát hiện thấy 10 đơn vị có dấu hiệu tội phạm.
 
Không chỉ Nghệ An, tình trạng doanh nghiệp bỏ trốn mang theo hóa đơn trong cả nước khá phổ biến. Bởi vậy, bên cạnh đẩy mạnh kiểm tra doanh nghiệp thì vai trò của các đội thuế ở huyện, phường, xã trong quản lý là rất quan trọng. Khi đã có thông tin về DN thành lập thì hơn ai hết cán bộ ngành thuế, cán bộ chuyên quản phải cập nhật thông tin từng tháng, từng quý và kịp thời chấn chỉnh các hành vi có dấu hiệu vi phạm ngay từ đầu. Vi phạm xảy ra cũng đặt ra câu hỏi lớn đối với công tác thanh tra hậu kiểm sau đăng ký kinh doanh thành lập doanh nghiệp của các cơ quan chức năng.
 
Trân Châu