Hương thơm tìm về

Gã ngã vào gốc cây miếu Thị lúc gần sáng. Trời buông sương lành lạnh. Gã ngất đi vì cái đói, cái mệt đã rút đi tất cả sinh lực nơi tấm thân rệu rã ê chề quắt queo. Rồi gã tỉnh dậy, mơ màng thấy mình ở trong một căn phòng lạ. Quan sát chung quanh, gã thấy đây không phải ngôi nhà bình thường. Gã nghe thấy tiếng ai đó nói ngoài kia, rằng kẻ nằm ngất ở miếu Thị vẫn ngủ.

Mười mấy năm làm thủ chùa Quang, ông Vọng đã giúp đỡ nhiều người cơ nhỡ. Lần này, ông bắt gặp thằng nghiện cùng đường nên đưa gã vào chùa. Sư trụ trì lấy khăn lau mặt và thay cho gã bộ quần áo khác, bởi toàn thân gã đã bị ám sương. Mình mẩy gã chằng chịt vết sẹo và hình xăm. Nhìn kỹ, ông Vọng nhận ra, gã là Quân, con lão Quỳnh ở đầu làng, từng làm náo động làng xóm. Gia đình lão Quỳnh đến thành phố kia lập nghiệp, nghe nói giàu có lắm, mỗi lần về làng là xúng xính, xe cộ rú rít ồn ào. Thế rồi con cái dính nghiện, vợ bỏ đi không tin tức. Bản thân lão Quỳnh chết vì ung thư. Quân có ba anh em trai, gã lần lượt chứng kiến anh em mình từ những công tử nổi tiếng ăn chơi, rồi rơi xuống đáy vực và phải giã từ cõi đời. Bây giờ, gã về đây, dẹo dọ bám làng, cũng gây ra bao điều tiếng vì trộm cắp.

Nhờ húp được bát cháo, gã tỉnh hơn, đảo mắt nhìn khắp phòng với con mắt đỏ au. Gã nói lời cảm ơn sư trụ trì, ông Vọng, hai người đã cứu giúp mà chính gã cũng chưa bao giờ gặp hoặc chẳng nhớ mặt. Ngoài kia, làn nắng mỏng đang lọt xuống từ kẽ lá, rơi xuống sân. Mùi hương lạ dẫn gã lê chân ra hiên, nhìn lên những tán thị sà xuống khoảng sân rộng. Những cây thị lâu năm, thân gốc sù sì đầy rêu đang mùa quả, thơm ngào ngạt. Một thứ mùi hương đang rót cái nền nã thôn quê vào tâm hồn đầy mưu toan, trầy xước của gã. Quân thưa: “Cháu đang ở đâu đây hả bác?”. Ông Vọng bảo: “Sáng sớm, bác thấy cháu nằm ở gốc thị, ngay miếu Thị phía bên kia…”. Đầu óc còn choáng váng, Quân định xin phép đi, nhưng ông Vọng ngăn lại.

Những ngày sau, ông Vọng đã nghĩ rất nhiều về gã, kẻ trước đây từng gieo khổ đau cho con gái ông. Giờ để gã đi, hay cứu gã? Ông có cô con gái tên Lụa, từng bị anh em Quân đùa ghẹo. Lụa đã tin tưởng gã trai bảnh bao là Quân, trao thân cho gã để rồi chịu cảnh bẽ bàng. Sau thời gian đó, Lụa buồn bã vì phải phá thai, chịu đựng một cú sốc lớn, và rồi gật đầu lấy Thành. Thành cũng là kẻ nghiện ngập, gây bao tai ương cho gia đình và làng xã. Ngày đó, chùa Quang phải dưỡng nuôi gần chục trẻ em, là những sinh linh bị bỏ lại ở cổng khi còn đỏ hỏn. Sau khi Thành chết vì sốc thuốc, quá chán nản nên Lụa đã bỏ mùa thị và nỗi đau vào thành phố phương Nam làm công nhân.

Năm tháng trôi qua, ông Vọng nguôi ngoai nỗi đau nhờ phục vụ nơi cửa Phật, hằng ngày giúp đỡ nhà chùa, dưỡng nuôi những phận người nhỏ bé đang vịn lên tường rêu và lòng nhân ái để sống. Dù vợ cản, nhưng ông đi đến quyết định nhận gã làm con nuôi. Ông nghĩ, tâm hồn gã chi chít vết thương và những khoảng tối, có thể gây nguy hiểm cho mình và người chung quanh, song lòng từ bi bác ái sẽ có thể thức tỉnh một kẻ đã vào đường cùng.

***

“Thằng nghiện đã biết đi làm, tưới cây, nuôi gà...”. Người dân trong làng xì xào ngay từ lúc ông có ý định giữ gã. Người ta bảo ông Vọng ôm rơm làm gì cho rặm bụng. Ông nói với họ rằng, chẳng lẽ đẩy gã ra đường? Khi nhìn vào đôi mắt đã óng ánh biết tin, hy vọng, tâm hồn đã biết thích tiếng chim, hương thị, ông tin gã sẽ hồi sinh. Những ngày bên gã, ông phải đối diện bao khó khăn. Những lúc gã con nuôi lên cơn, khua múa, vác dao chém bố nuôi, nhờ những miếng võ mà ông học từ ngày ở chiến trường, nên đã dễ dàng hóa giải. Lúc gã vật vã vì thiếu thuốc, ông lại đè lên lưng, đấm bóp làm gã dịu lại. Phương pháp cai nghiện tốt nhất là lao động. Ông đưa gã về nhà, cho làm vườn, trồng cây, nuôi gà vịt. Ông biết, chỉ khi bàn tay con người biết lao động, chăm cho từng luống rau, chậu hoa, hiểu được giá trị của những giọt mồ hôi, họ mới có thể nghĩ đến điều tốt đẹp của cuộc sống. Sau mỗi lần làm việc cật lực, mồ hôi vã ra, gã lại xuống sông cạnh chùa tắm rửa. Nhờ kiên trì, cơn vật vã thưa dần… Người làng hiểu nên đã ủng hộ ông Vọng. Có người còn đưa con cháu đến nhờ ông cai nghiện, chỉ dạy. Uy tín của ngôi chùa nhỏ, thâm nghiêm dưới bóng cổ thụ càng được nâng lên.

Làng đẹp vì bóng cổ thụ hiện diện trong khuôn viên chùa, miếu Thị, nơi đầu làng, cuối xóm. Mà thị nhiều quá. Thị xanh miên man. Thị dâng hương cho một vùng quê đang đổi thay, thoát khỏi những đám mây đen vần vũ, để trở thành một nơi yên bình. Lạ là, thị nơi đây ra quả mỗi năm hai lần, dâng hương vào giữa thu và cuối đông. Chính mùi hương của thị đã dội vào lòng Quân một điều gì đó rất khó giải thích, như tiếng ngân vang của mùa trẻ, với niềm khát sống. Gã đã xin bố nuôi cho được nhân rộng hơn bóng mát của thị. Làng nằm gần gò Sỏi, nơi xưa kia là khu đồi đá thấp. Đá đã được khai thác hết, giờ chỉ còn là nơi hoang hóa khô cằn. Nhờ uy tín của nhà chùa và ông Vọng, ủy ban xã đồng ý cho gã kéo đất về trồng thị, với mục đích tạo thêm bóng cây cho làng. Gã bắt đầu kỳ công chiết cành để bốn tháng sau có thể cắt đi trồng. Rồi bán lứa gà đầu tiên nuôi cùng ông Vọng, gã xin tiền thuê chở đất đổ lên gò Sỏi, rồi đánh những cây thị nhỏ trong khuôn viên chùa ra trồng trước. Lứa gà thứ hai sắp đến ngày bán cũng là thời điểm gã có thể cắt những cành thị được chiết đi trồng. Gã cần mẫn, chịu khó, mồ hôi lúc nào cũng đầm đìa, người lấm lem. Bản thân gã đã đoạn tuyệt hẳn với nỗi ám ảnh nghiện ngập và bê tha. Gã hoàn toàn biến thành con người khác.

Một hôm, để ý trong tủ kính nhà bố nuôi, gã nhìn thấy bức ảnh một cô gái tóc ngang vai, ngồi dưới gốc thị. Gáy gã như vừa bị kim châm. Gã sững lại. Là ai nhỉ? Gã nhìn lâu hơn và mường tượng về cô gái ngồi dưới gốc thị đầu miếu Thị. Gã toát mồ hôi. Một cô gái tóc ngang vai khiến gã nghĩ ngợi. Gã bắt đầu xâu chuỗi các sự kiện trong quá vãng và cảm thấy lạnh người.

Ông Vọng đứng phía sau gã tự bao giờ. Ông chợt thấy có gì đó khó hiểu nơi gã. Còn gã, bẽ bàng nhận ra mình đã từng gây ra tội lỗi rất lớn cho gia đình ông và con gái ông. Trời ơi! Gã bắt đầu run lẩy bẩy, định lui ra chỗ khác. Nhưng ông đã kịp gọi: “Con không có gì muốn nói với ta ư?”. Gã đứng lại, thất thần quay lại. Bốn mắt nhìn nhau. Mắt gã bỗng trào nước mắt. Gã quỳ thụp xuống khóc. Ông Vọng đỡ gã đứng dậy. “Con xin lỗi, con đã từng…”. Ông Vọng hiền từ nói: “Ta biết, ngay từ đầu ta đã nhận ra con”. Gã ấp úng, lúc này mặt mũi đã nhòe đi vì nước mắt: “Sao bố còn cứu con, con đã gây tội với con gái bố...”.

Không khí ứ nghẹn. Ông Vọng thở dài, ngồi vào ghế. Ông thương con gái, nhưng cũng chẳng thể trừng phạt hoặc bỏ mặc kẻ đã gây ra vết thương lớn cho gia đình mình. Vẻ mặt đầy ân hận của Quân khiến lòng ông xót xa. Giờ Lụa giấu mình ở trong kia, nhiều lần ông khuyên con về, tìm việc ở quê, ít ra cũng tựa nương vào gia đình. Rồi ông đứng dậy, vỗ vai Quân: “Mọi chuyện cũng đã xảy ra rồi, ta chẳng thể làm gì khác”.

***

Hai năm trôi qua, miền quê mà bóng thị đã trở thành đặc sản về bóng mát và mùi hương, trai gái nơi nơi tìm về. Họ xúng xính chụp hình, thả dáng, tạo nên vẻ sinh động hiếm có. Gò Sỏi đang trổ xanh bởi sự chăm sóc mát tay của Quân. Giờ gã gắn bó với chùa Quang, gia đình ông Vọng, cần mẫn mở trang trại chăn nuôi. Hai lần Lụa về, gã không dám gặp vì xấu hổ. Ông Vọng cũng từng nhắc chuyện của gã với con gái, nhưng không thấy Lụa phản ứng. Lụa từng bị gã rót mật vào tai, rồi bị thất vọng, gánh lấy tủi nhục để rồi chìm trôi vào vùng cô đơn mãi không tìm được lối thoát. Ở nơi làm việc, Lụa cũng vấp phải bão dông, chìm trong chán chường, rồi quyết định về với bố mẹ.

Bảy năm xa quê, xa những mùa thị, Lụa đã chững chạc hơn, nhưng nỗi trĩu nặng thì còn đó. Bố mẹ từ từ nói về Quân và sự tiến bộ của gã, cốt để làm mềm lòng đứa con gái. Ông Vọng đã chỉ ra, chẳng có định mệnh nào ngoài điều chúng ta tạo ra cho chính mình. Mỗi người phải học cách để biến nỗi đau xưa cũ thành động lực sống. Lụa đã gặp lại Quân vào một trận mưa dông, cả hai xúc thóc phơi trên sân giúp ông Vọng. Lúc đó, Quân chỉ mong có cái gì đó đủ sức mang nỗi xấu hổ của gã đi xa. Còn Lụa, tự nhiên ánh mắt trở nên bình thản. Rồi gã bắt chuyện với cô. Gã hỏi gì cô trả lời cái đó, chẳng hồ hởi, vồ vập cũng chẳng ra lạnh nhạt. Gã nhắc đến gò Sỏi, thành quả của mình. Mưa chợt tan. Gã muốn đưa cô ra thăm gò Sỏi. Mẹ cô nghe được, bảo hai đứa hãy đi xem bao giờ thì cành chiết ra hoa... Lời mẹ làm động lực cho Lụa, cũng khiến gã bớt ngượng ngùng hơn.

Trời gió nhẹ, đưa hương đồng trôi mênh mang. Gã như thấy thiên nhiên đang thết đãi mình và Lụa. Bằng ánh mắt đã dịu đi, lành như đất, gã nói lời xin lỗi Lụa. Lụa nghe như gió thì thào bên mình. Cô không biết mình phải trả lời gã ra sao. Có lẽ, màu xanh của những cây thị đang lớn nơi gò Sỏi sẽ giúp cô trả lời. Cô chỉ cười, một nụ cười thanh thản, trong gió xanh...