Hướng về Đại hội XIV của Đảng:Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số - động lực mới cho nông nghiệp, nông thôn Nghệ An

Ông Nguyễn Viết Hùng- Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An: "Kinh tế xanh, kinh tế số tạo không gian phát triển dài hạn cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong bối cảnh mới”.

"Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng xác định kinh tế xanh, kinh tế số là 1 trong 8 nội dung cốt lõi, thể hiện tư duy phát triển mới, lấy bền vững làm nền tảng, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số làm động lực. Với nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đây là định hướng đúng và trúng, mở ra không gian phát triển dài hạn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, hội nhập và yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng của nông sản.

Bám sát tinh thần đó, thời gian qua, Hội Nông dân tỉnh đã chủ động cụ thể hóa kinh tế xanh, kinh tế số vào các phong trào thi đua và chương trình hỗ trợ hội viên. Thực tiễn cho thấy, bình quân mỗi năm toàn tỉnh có khoảng 260 nghìn hộ hội viên đăng ký danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi; trong đó, trên 140 nghìn hộ đạt danh hiệu các cấp, nhiều mô hình sản xuất có quy mô lớn, doanh thu hàng chục tỷ đồng/năm. Đây là lực lượng nòng cốt đi đầu trong áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ cao, sản xuất theo chuỗi giá trị.

Trong định hướng kinh tế xanh, hội đã triển khai đồng bộ nhiều mô hình, phong trào mang lại hiệu quả rõ nét như: Xây dựng “vườn chuẩn nông thôn mới”, “vườn mẫu nông dân”; phong trào sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp; xây dựng các tuyến đường “sáng – xanh – sạch – đẹp – an toàn”; chương trình trồng cây chống sạt lở gắn cải tạo cảnh quan các dòng sông.

Hướng tới giai đoạn mới, Hội Nông dân tỉnh sẽ tập trung triển khai các giải pháp trọng tâm, trong đó, chú trọng nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho hội viên; xây dựng, nhân rộng mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp số; đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Hội cũng sẽ ưu tiên nguồn lực từ Quỹ Hỗ trợ nông dân, đồng thời tham mưu triển khai Đề án hỗ trợ nông dân ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, góp phần đưa tinh thần Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đi vào thực tiễn, tạo động lực mới cho phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong thời kỳ mới”.

PGS. TS. Đào Thị Minh Châu - Phó Giám đốc Trung tâm Môi trường và Tài nguyên sinh học, Trường Đại học Vinh: “Kỳ vọng Nghệ An trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế tuần hoàn”

"Với tư cách là một nhà khoa học nghiên cứu về sinh học, phát triển bền vững và nhiều năm tham gia xây dựng, thực hiện các đề án, dự án tại Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, tôi cho rằng, việc Đại hội XIV nhấn mạnh phát triển kinh tế tuần hoàn là một định hướng rất kịp thời, tạo “đòn bẩy chiến lược” quan trọng cho Nghệ An phát huy tiềm năng và lợi thế của mình.

Trước hết, Nghệ An sở hữu nguồn vốn tự nhiên đặc biệt lớn và đa dạng, nhất là Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An – một trong những khu dự trữ sinh quyển lớn nhất Đông Nam Á, với hệ sinh thái rừng đa dạng, có giá trị cao, tài nguyên rừng, đặc biệt là lâm sản ngoài gỗ và dược liệu rất phong phú. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn dựa trên bảo tồn, tái tạo và gia tăng giá trị tài nguyên, thay vì khai thác theo chiều rộng như trước đây.

Bên cạnh đó, Nghệ An có không gian phát triển đa dạng từ miền núi đến đồng bằng và ven biển, tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị tuần hoàn liên vùng, như nông – lâm nghiệp sinh thái (trong đó có kinh tế dược liệu), chế biến nông sản gắn với tái sử dụng phụ phẩm, giảm phát thải; hay du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn bảo tồn thiên nhiên và sinh kế bền vững. Khi được “chắp cánh” bởi định hướng chiến lược quốc gia về kinh tế tuần hoàn, Nghệ An có nhiều cơ hội thu hút đầu tư xanh, nguồn lực khoa học – công nghệ và các dự án phát triển bền vững quy mô lớn.

Để phát huy hiệu quả tiềm năng đó, tôi mong muốn tỉnh Nghệ An tiếp tục quan tâm hơn nữa đối với một số cơ chế, chính sách trọng tâm. Trước hết, cần có cơ chế thí điểm đặc thù cho phát triển kinh tế tuần hoàn trong Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, cho phép triển khai các mô hình nông – lâm nghiệp sinh thái, kinh tế dược liệu, du lịch sinh thái theo hướng “vừa làm vừa hoàn thiện chính sách”.

Thứ hai, cần ưu tiên đầu tư cho khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là các nghiên cứu ứng dụng về sinh học, công nghệ sinh học, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên và chuỗi giá trị tuần hoàn.

Thứ ba, tỉnh cần có chính sách khuyến khích các thành phần tham gia phát triển kinh tế tuần hoàn, đồng thời, hỗ trợ người dân, đặc biệt là đồng bào miền núi, trở thành chủ thể trong các chuỗi giá trị bền vững. Cuối cùng, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức cộng đồng về phát triển xanh, phát triển bền vững.

Tôi tin rằng, với định hướng đúng đắn của Đảng, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền và sự đồng hành của khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng, Nghệ An hoàn toàn có thể trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế tuần hoàn".

Ông Ngô Vân Tú - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Mía đường NASU: "Công nghiệp xanh từ mô hình kinh tế tuần hoàn tại NASU Nghệ An"

"Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực công nghiệp là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Thực tiễn này, Nhà máy Đường NASU Nghệ An đã chủ động triển khai từ nhiều năm qua, với việc xây dựng mô hình sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm thiểu chất thải trong toàn bộ chuỗi sản xuất mía đường, từng bước thay thế mô hình sản xuất tuyến tính truyền thống bằng quy trình khép kín, gắn kết chặt chẽ giữa vùng nguyên liệu, sản xuất công nghiệp và tái sử dụng phụ phẩm.

Trong quá trình chế biến mía, các phụ phẩm phát sinh như bã mía, bã bùn và nước thải được nhà máy thu gom, xử lý và tái sử dụng hợp lý. Bã mía được sử dụng làm nhiên liệu sinh khối để sản xuất điện và hơi nước phục vụ hoạt động của nhà máy, góp phần giảm tiêu thụ năng lượng hóa thạch và hạn chế phát thải ra môi trường. Bã bùn sau xử lý được tái chế thành phân bón hữu cơ, quay trở lại phục vụ sản xuất mía, qua đó, cải tạo đất và nâng cao hiệu quả canh tác cho vùng nguyên liệu.

Thông qua việc liên kết chặt chẽ với người trồng mía và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, kỹ thuật, NASU từng bước hình thành chuỗi giá trị mía đường tuần hoàn, trong đó, chất thải của khâu sản xuất trở thành nguồn lực cho khâu sản xuất khác. Mô hình này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp và người trồng mía, mà còn khẳng định hướng đi phù hợp của ngành mía đường Nghệ An trong phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới".

Bà Phan Thị Liên – Giám đốc Công ty TNHH HADALIFA: “Kinh tế số là chìa khóa để sản phẩm OCOP nâng cao giá trị và vươn ra thị trường quốc tế”.

“Là chủ thể OCOP với nhiều dòng sản phẩm ngũ cốc dinh dưỡng, chúng tôi xác định phát triển kinh tế số là hướng đi then chốt, phù hợp với 1 trong 8 nội dung cốt lõi của Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các sản phẩm OCOP. Hiện nay, chúng tôi đã và đang xây dựng được vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn VietGAP, từng bước mở rộng diện tích sản xuất theo hướng hữu cơ, bảo đảm đầu vào ổn định, an toàn và bền vững.

Trên nền tảng đó, doanh nghiệp đầu tư quy trình sản xuất khép kín, kiểm soát chặt chẽ từ thu hoạch, sơ chế, chế biến đến đóng gói, nhằm tạo ra các sản phẩm ngũ cốc dinh dưỡng chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Ứng dụng kinh tế số được chúng tôi triển khai đồng bộ trong quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, quản trị sản xuất và phân phối sản phẩm. Việc số hóa dữ liệu giúp nâng cao tính minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và đối tác.

Đặc biệt, thông qua các nền tảng số và thương mại điện tử xuyên biên giới, sản phẩm OCOP của chúng tôi đang từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Song song với đó, doanh nghiệp đã hoàn thiện hồ sơ để được cấp chứng chỉ Halal, mở ra cơ hội thâm nhập các thị trường tiềm năng tại khu vực Trung Đông và cộng đồng Hồi giáo trên thế giới.

Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với phát triển vùng nguyên liệu bền vững, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm OCOP và đưa nông sản Việt Nam vươn xa, đúng với định hướng lớn mà Văn kiện Đại hội XIV đã đề ra”.