Iran bắn hạ tiêm kích F-35 bằng hệ thống Majid: Thách thức chiến thuật không quân toàn cầu
Việc Iran bắn hạ tiêm kích F-35 bằng hệ thống Majid đánh dấu lần đầu máy bay tàng hình bị tên lửa đất đối không tiêu diệt, buộc nhiều nước phải điều chỉnh lại chiến thuật tác chiến.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa xác nhận thực hiện thành công cuộc tấn công vào một tiêm kích thế hệ thứ năm F-35 của quân đội Mỹ khi máy bay này đang bay trên khu vực miền Trung Iran. Các nguồn tin khẳng định hệ thống phòng không Majid chính là vũ khí được sử dụng trong vụ việc này.
Vụ bắn hạ này có ý nghĩa quan trọng đối với các chiến dịch không kích hiện tại, đồng thời có thể làm suy giảm nỗ lực của Mỹ và Israel trong việc sử dụng máy bay tàng hình để tấn công xuyên sâu vào lãnh thổ Iran.
Tác động đến chương trình F-35 toàn cầu
Ngoài bối cảnh xung đột trực tiếp, quy mô của chương trình F-35 Lightning II — chương trình máy bay chiến đấu lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc — khiến việc một chiếc bị bắn hạ bởi tên lửa đất đối không trở nên đặc biệt quan trọng. Đây là lần đầu tiên một chiếc F-35 bị tiêu diệt bởi hệ thống phòng không đất đối không trong điều kiện tác chiến thực tế.
Theo giới chuyên gia nhận định với Military Watch Magazine, sự kiện này có thể dẫn đến việc điều chỉnh lại kế hoạch tác chiến của hơn 20 lực lượng quân sự trên toàn thế giới đã đặt mua loại tiêm kích này.
Thông số kỹ thuật của hệ thống phòng không Majid
Hệ thống Majid do Tổ chức Công nghiệp Quốc phòng thuộc Bộ Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran sản xuất, lần đầu ra mắt vào ngày 18-4-2021. Đây là hệ thống phòng không tầm ngắn được thiết kế để bảo vệ điểm (point defence) thay vì phòng thủ khu vực rộng lớn.
- Mục tiêu đánh chặn: UAV, tên lửa hành trình, trực thăng và chiến đấu cơ bay thấp.
- Tầm bắn tối đa: Khoảng 7 km.
- Trần tác chiến: 6 km.
- Nền tảng triển khai: Khung gầm xe chiến thuật ARAS-2.
- Trang bị: Hai cụm ống phóng với tối đa 4 tên lửa, bệ xoay 360 độ tích hợp hệ thống quang - điện tử.
Tên lửa của hệ thống dài 2,6 m, đường kính gần 0,16 m, nặng 75 kg và có thể đạt vận tốc khoảng 2.470 km/giờ.
Ưu thế của dẫn đường hồng ngoại trước công nghệ tàng hình
Khác với các hệ thống phòng không truyền thống dựa vào radar, Majid sử dụng hệ thống dẫn đường bằng tia hồng ngoại. Việc sử dụng đầu dò ảnh nhiệt cho phép hệ thống phát hiện và bám bắt các máy bay tàng hình vốn được thiết kế để tán xạ sóng radar nhưng vẫn phát ra tín hiệu nhiệt.
Cơ chế dẫn đường hồng ngoại cũng giúp Majid không chịu tác động từ các biện pháp tác chiến điện tử của đối phương. Hình ảnh do phía Iran công bố cho thấy chỉ một quả tên lửa đã được phóng để tiêu diệt chiếc F-35, cho thấy độ chính xác cao của hệ thống này.
Lỗ hổng từ sự chậm trễ phần mềm Block 4
Một yếu tố kỹ thuật khiến F-35 trở nên dễ tổn thương là sự chậm trễ trong việc hoàn thiện bản nâng cấp phần mềm Block 4. Do chưa thể sử dụng đầy đủ các loại tên lửa không đối đất tầm xa, tiêm kích này buộc phải bay gần mục tiêu hơn để thực hiện tấn công.
Khoảng cách tiếp cận gần khiến F-35 rơi vào tầm hỏa lực của các hệ thống phòng không tầm ngắn như Majid của Iran hay Verba của Nga. Trước đó, các hệ thống dẫn đường hồng ngoại của Iran cũng đã từng bắn hạ nhiều thiết bị bay không người lái giá trị cao như MQ-9 Reaper và IAI Heron.
