Iran chấp nhận tiền điện tử trong xuất khẩu vũ khí tiên tiến để đối phó trừng phạt

Chính phủ Iran đang thực hiện một bước đi mang tính đột phá trong thương mại quốc phòng khi công khai thể hiện sự sẵn lòng chấp nhận tiền điện tử làm phương thức thanh toán cho việc xuất khẩu vũ khí. Động thái này diễn ra sau khi các lệnh trừng phạt quốc tế được tái áp đặt, buộc Tehran phải tìm kiếm các giải pháp thay thế hệ thống ngân hàng chính thống để duy trì dòng vốn và hoạt động thương mại toàn cầu.

Thanh toán kỹ thuật số trong bối cảnh bị cô lập tài chính

Vào tháng 8/2025, các quốc gia bao gồm Anh, Pháp và Đức đã kích hoạt cơ chế của Liên Hợp Quốc nhằm tái áp đặt các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran. Quyết định này được đưa ra sau khi các nỗ lực ngoại giao nhằm khôi phục đàm phán về chương trình hạt nhân giữa Tehran và Mỹ không đạt được kết quả. Hiện tại, Iran đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt sâu rộng đánh vào chương trình tên lửa, ngành dầu mỏ và đặc biệt là khả năng tiếp cận hệ thống SWIFT.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các tài sản kỹ thuật số như Bitcoin được xem là một công cụ chiến lược để lách qua các rào cản tài chính. Trước đây, giới chức Mỹ từng cáo buộc Tehran sử dụng tiền điện tử để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động bán dầu. Tuy nhiên, đây là một trong những trường hợp đầu tiên một quốc gia công khai đề xuất sử dụng công nghệ blockchain cho các giao dịch khí tài quân sự quy mô lớn.

Quy mô xuất khẩu của Trung tâm Mindex

Trung tâm Xuất khẩu Quốc phòng Iran (Mindex) là đơn vị chủ lực trong chiến lược này. Theo thông báo từ cơ quan này, họ hiện có danh sách khách hàng tại 35 quốc gia và đang tiếp thị đa dạng các loại vũ khí hiện đại. Danh mục sản phẩm bao gồm tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái (UAV), tàu chiến và các hệ thống phòng không tầm ngắn.

Đáng chú ý, Mindex đã hiện đại hóa quy trình tiếp cận khách hàng thông qua cổng thông tin trực tuyến và hệ thống chatbot ảo để hướng dẫn người mua thực hiện các giao dịch. Bất chấp áp lực từ cộng đồng quốc tế, trang web chính thức của Mindex khẳng định đơn vị này "không gặp vấn đề gì" trong việc thực thi và hoàn tất các hợp đồng quân sự đã ký kết.

Vị thế của Iran trên thị trường vũ khí toàn cầu

Số liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Stockholm (SIPRI) cho thấy, vào năm 2024, Iran đã vươn lên vị trí thứ 18 trong danh sách các quốc gia xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới, xếp sau Na Uy và Australia. Việc tập trung vào các loại UAV chi phí thấp nhưng hiệu quả cao đã giúp Tehran giành được thị phần đáng kể tại nhiều khu vực xung đột.

Tuy nhiên, các hoạt động tài chính của Iran vẫn nằm trong tầm ngắm của Bộ Tài chính Mỹ. Vào tháng 9, Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với nhiều cá nhân bị cáo buộc điều hành mạng lưới "ngân hàng ngầm". Mạng lưới này sử dụng tiền điện tử để xử lý các khoản thanh toán thay mặt cho chính phủ Iran, nhằm né tránh sự giám sát của các cơ quan quản lý tài chính quốc tế. Việc công khai bán vũ khí đổi lấy tiền điện tử có thể khiến cuộc đối đầu giữa Tehran và các cường quốc phương Tây trong lĩnh vực an ninh tài chính trở nên căng thẳng hơn trong thời gian tới.