Iran tái triển khai tổ hợp S-300PMU-2 bảo vệ thủ đô Tehran và các trung tâm chiến lược

Ảnh vệ tinh mới công bố xác nhận Không quân Iran đã tái triển khai các tổ hợp phòng không tầm xa S-300PMU-2 tới các trận địa gần thủ đô Tehran và thành phố Isfahan. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường hiện diện quân sự quy mô lớn với hàng trăm máy bay được điều động từ Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, bao gồm các phi đội chuyên chế áp phòng không như EA-18G Growler và F-16CJ.

Đặc điểm kỹ thuật và năng lực tác chiến của S-300PMU-2

Hệ thống S-300PMU-2 được coi là lá chắn tầm xa chủ lực của Iran, cung cấp khả năng phòng thủ diện rộng bao trùm các khu vực chiến lược. Đây là biến thể hiện đại được Nga cung cấp cho Tehran vào năm 2016, tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến trước khi hệ thống S-400 ra đời. Phiên bản này sử dụng tên lửa 48N6DM với tầm bắn đạt khoảng 250 km và tốc độ đánh chặn vượt Mach 14, đủ khả năng đối phó với các mục tiêu bay siêu thanh.

Mạng lưới phòng không của hệ thống bao gồm radar cảnh giới 96L6 ba chiều, tối ưu hóa cho việc phát hiện các mục tiêu bay thấp như tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái (UAV). Đi kèm là radar điều khiển hỏa lực 30N6E2 và radar quản lý tác chiến 64N6E2, tạo thành cấu trúc phòng thủ nhiều tầng lớp. Việc tái bố trí các tổ hợp này cho thấy Tehran đang khẩn trương củng cố khả năng nhận thức tình huống trước nguy cơ đối đầu trực tiếp.

Thách thức đối với mạng lưới phòng không Iran

Mặc dù sở hữu S-300PMU-2, mạng lưới phòng không của Iran vẫn đối mặt với những khoảng trống nhất định. Đáng chú ý nhất là sự vắng mặt của các tiêm kích đánh chặn hiện đại như Su-35 để hỗ trợ phòng thủ từ trên không. Các chuyên gia quân sự nhận định, Su-35 với radar công suất lớn có thể đóng vai trò mắt thần, chia sẻ dữ liệu mục tiêu và giảm nguy cơ bị gây nhiễu cho các hệ thống mặt đất.

Ngoài ra, các quốc gia NATO đã có kinh nghiệm đối phó với dòng hệ thống S-300 thông qua quá trình huấn luyện với Hy Lạp (vận hành S-300PMU-1) và Thổ Nhĩ Kỳ (vận hành S-400). Cuối năm 2025, Thủy quân lục chiến Mỹ cũng đã thực hiện các cuộc diễn tập chuyên biệt nhằm tìm cách khắc chế biến thể S-300PMU-2.

Áp lực địa chính trị và đàm phán hạt nhân

Việc tái triển khai vũ khí diễn ra ngay trước thềm vòng đàm phán hạt nhân tại Geneva dự kiến vào ngày 26/2. Tại lễ khai mạc Hội đồng Hòa bình ngày 19/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra thời hạn từ 10-15 ngày để Iran đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân, đồng thời cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng nếu không đạt được sự đồng thuận.

Bên cạnh S-300, Iran cũng đang vận hành hệ thống nội địa Bavar 373 và được cho là đã tiếp nhận thêm các tổ hợp phòng không tầm xa từ Trung Quốc để thay thế những đơn vị bị hư hại trong các đợt giao tranh trước đó. Sự kết hợp giữa vũ khí nhập khẩu và nội địa là nỗ lực của Tehran nhằm duy trì khả năng răn đe trong tình hình khu vực đầy biến động.