Iran triển khai đội tàu ngầm mini Ghadir kiểm soát eo biển Hormuz

Iran đã chính thức triển khai đội tàu ngầm mini lớp Ghadir nhằm tăng cường khả năng kiểm soát tại khu vực eo biển Hormuz. Đây là động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng sau khi Mỹ cân nhắc khôi phục kế hoạch sử dụng quân đội hộ tống tàu bè thương mại qua tuyến đường thủy huyết mạch này.

Thông số kỹ thuật và khả năng tác chiến của lớp Ghadir

Theo dữ liệu từ Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS), Iran hiện sở hữu ít nhất 16 tàu ngầm lớp Ghadir. Đây là dòng tàu ngầm mini có lượng giãn nước khoảng 115 tấn, được Tehran phát triển dựa trên thiết kế của Triều Tiên và bắt đầu sản xuất từ năm 2005. Với kích thước nhỏ gọn, tàu chỉ cần thủy thủ đoàn dưới 10 người để vận hành.

Về hỏa lực, mỗi tàu ngầm Ghadir có khả năng mang theo tối đa 2 ngư lôi hoặc 2 tên lửa hành trình chống hạm C-704 do Trung Quốc thiết kế. Mặc dù có kích thước khiêm tốn so với tàu ngầm lớp Kilo (2.000 tấn) hay lớp Los Angeles của Mỹ (trên 6.000 tấn), Ghadir được đánh giá là phù hợp với đặc thù địa lý của vùng Vịnh.

Ưu thế tại vùng nước nông và những hạn chế kỹ thuật

Eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư có đặc điểm địa hình khá nông, với độ sâu tối đa chỉ khoảng 100 mét. Theo hãng thông tấn Tasnim, tàu ngầm Ghadir được thiết kế riêng để hoạt động tại các tuyến đường thủy nông này, nơi các tàu ngầm hạt nhân cỡ lớn gặp khó khăn trong việc ẩn náu do sóng sonar dễ dàng phát hiện vật thể bất thường.

Tuy nhiên, hệ thống này vẫn tồn tại những điểm yếu nhất định:

• Tiếng ồn: Các nguồn tin quân sự nhận định tàu Ghadir phát ra tiếng ồn lớn hơn đáng kể so với các tàu ngầm hiện đại, làm giảm khả năng tàng hình.
• Bảo trì: Đội tàu thường xuyên gặp các vấn đề về kỹ thuật và bảo trì hệ thống.
• Phạm vi hoạt động: Do kích thước nhỏ, tàu không thể lặn sâu hoặc thực hiện các nhiệm vụ viễn chinh đường dài, chủ yếu phục vụ phòng thủ ven biển.

Chiến thuật tác chiến bầy đàn

Các chuyên gia quân sự cho rằng Iran có thể không sử dụng tàu ngầm mini cho các cuộc đối đầu trực diện. Thay vào đó, rủi ro lớn nhất nằm ở việc triển khai thủy lôi hoặc phối hợp tác chiến bầy đàn. Nhà nghiên cứu Emma Salisbury từ Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại nhận định, Iran có khả năng phối hợp tàu ngầm Ghadir cùng xuồng tấn công tốc độ cao và máy bay không người lái (UAV) để tạo ra các đòn tấn công quy mô lớn nhằm vào tàu chiến đối phương.

Hiện tại, dù năng lực thực tế của đội tàu ngầm này còn gây tranh luận, hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz vẫn đang trong tình trạng đình trệ do những rủi ro an ninh thường trực tại khu vực.