Israel tăng tốc chuyển đổi sang mô hình quốc gia công nghệ quốc phòng

Israel đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng (Defense-Tech) với dòng vốn đầu tư tăng trưởng vượt bậc. Theo dữ liệu từ Diễn đàn Startup và Nhà đầu tư Defense-Tech Haifa, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các công ty khởi nghiệp hợp tác với Bộ Quốc phòng Israel đã huy động được gần 3 tỷ USD, cao gấp 3 lần tổng số vốn huy động của cả năm 2025.

Chuyển dịch chiến lược sang Defense-Tech

Lĩnh vực công nghệ quốc phòng và công nghệ lưỡng dụng (dual-use) hiện chiếm gần 30% tổng số 8,4 tỷ USD vốn đầu tư tư nhân vào ngành công nghệ cao của Israel trong nửa đầu năm 2026. Sự thay đổi này đánh dấu bước chuyển mình chiến lược của Israel từ một quốc gia tập trung vào an ninh mạng sang mô hình "Quốc gia công nghệ quốc phòng".

Hiện có khoảng 800 startup đang trực tiếp thực hiện các đơn đặt hàng mua sắm của Bộ Quốc phòng Israel. Các chuyên gia khuyến nghị các doanh nghiệp khởi nghiệp này nên tập trung phát triển những thành phần công nghệ độc lập, có khả năng tích hợp linh hoạt vào nền tảng của các tập đoàn lớn như Lockheed Martin, Raytheon, hoặc các doanh nghiệp nội địa như IAI, Elbit Systems và Rafael thay vì cố gắng chế tạo các hệ thống vũ khí hoàn chỉnh.

Ưu tiên công nghệ phần mềm và trí tuệ nhân tạo

Kinh nghiệm từ các cuộc xung đột tại Ukraine, vùng Vịnh, Liban và Gaza đã định hình lại các ưu tiên đầu tư. Các lĩnh vực then chốt hiện nay bao gồm kiểm soát phổ tần vô tuyến, gây nhiễu GPS và các giải pháp vô hiệu hóa máy bay không người lái (UAV). Đặc biệt, dòng vốn đang đổ mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ đưa ra quyết định tự động theo thời gian thực, quản lý chuỗi cung ứng quân sự và dự báo hỏng hóc hệ thống.

Xu hướng hiện nay chuyển dịch từ các nền tảng vũ khí truyền thống sang các hệ thống dựa trên phần mềm. Những sản phẩm đang được định giá cao bao gồm:

• Hệ điều hành dành cho chiến trường và điện toán đám mây quân sự mã hóa.
• Phần mềm điều khiển tự động cho UAV và robot.
• Các giải pháp AI hỗ trợ chỉ huy và điều hành tác chiến.

Hợp tác giữa Startup và các tập đoàn lớn

Sự kết hợp giữa tính linh hoạt của startup và nguồn lực của các tập đoàn quốc phòng lâu đời như Rafael đang giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến triển khai thực địa. Các cơ quan nhà nước như Cơ quan Đổi mới sáng tạo Israel và Cục Nghiên cứu - Phát triển Quốc phòng (DDR&D) cũng đang chủ động tháo gỡ rào cản và hỗ trợ doanh nghiệp thay vì chỉ thực hiện vai trò quản lý hành chính.

Tác động tích cực đến kinh tế và hạ tầng

Sự bùng nổ của Defense-Tech đã thúc đẩy số lao động trong ngành công nghệ cao Israel tăng lên 424.000 người, tăng 6,2% so với giai đoạn trước. Nhu cầu về không gian làm việc của các doanh nghiệp quốc phòng cũng tăng 32% trong nửa đầu năm 2026, với hơn 140.000 m² văn phòng được thuê mới.

Mặc dù 80% doanh nghiệp hiện tập trung tại khu vực miền Trung, Thành phố Haifa đang nỗ lực xây dựng trung tâm công nghệ mới tại miền Bắc nhằm phân bổ nguồn lực đồng đều và tăng cường khả năng chống chịu cho hệ thống an ninh quốc gia. HiCenter Ventures dự kiến sẽ tiếp tục đầu tư vào khoảng 10 startup công nghệ quốc phòng trong năm 2026 để củng cố đà tăng trưởng này.