Khánh thành dự án Hồ chứa nước Bản Mồng

Sáng 19/12, tại xã Tam Hợp (tỉnh Nghệ An), Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 1 tổ chức Lễ khánh thành cụm công trình đầu mối Hồ chứa nước Bản Mồng giai đoạn 1, tỉnh Nghệ An.

Dự lễ khánh thành có các đồng chí: Nguyễn Thị Hồng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Hoàng Trung - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường…

Về phía tỉnh Nghệ An, có các đồng chí: Võ Thị Minh Sinh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh; Nguyễn Như Khôi - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Thái Văn Thành - Phó Chủ tịch UBND tỉnh.

Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng được phê duyệt từ năm 2009 với nhiệm vụ cấp nước tưới cho 18.858 ha ven sông Hiếu, trong đó tưới tự chảy 4.551 ha, còn lại tưới động lực; cấp nước cho sông Cả về mùa kiệt khoảng 22 m³/s; kết hợp phát điện theo tưới với công suất lắp máy 45MW; tạo nguồn cấp nước cho công nghiệp dân sinh và chăn nuôi; nuôi trồng thủy sản và cải tạo môi trường; kết hợp giảm một phần lũ cho hạ du sông Hiếu.

Về hợp phần xây dựng, có hợp phần đầu mối hồ Bản Mồng dung tích hồ 224,78 triệu m³ và Nhà máy thủy điện 45MW, điện lượng 168 triệu kWh/năm và 8 trạm bơm lấy nước hạ du sông Hiếu.

Dự án được khởi công xây dựng từ năm 2010; tuy nhiên, do nguồn vốn khó khăn, phải giãn hoãn tiến độ sau năm 2011 theo Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Chính phủ; chế độ, chính sách về GPMB thay đổi làm tổng mức đầu tư duyệt năm 2009 không còn phù hợp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ cho chủ trương, phân kỳ đầu tư bằng nguồn vốn bổ sung vốn từ khoản dự phòng TPCP giai đoạn 2017-2020 của Bộ.

Hồ chứa nước Bản Mồng là công trình thủy lợi đầu tiên nghiên cứu và áp dụng nguyên liệu tro bay, là sản phẩm phế thải của Nhà máy nhiệt điện vào bê tông thông thường. Trên thực tế, dự án tiêu thụ khoảng 22.000 tấn tro bay, thay thế cho khoảng 30% lượng xi măng, điều này vừa hạn chế tác động đến môi trường, đồng thời đẩy nhanh tiến độ thi công và giảm chi phí đầu tư khoảng 85 tỷ đồng.

Trong quá trình triển khai thực hiện dự án giai đoạn 1, các chủ đầu tư và đơn vị liên quan đã thực hiện đầy đủ các bước về trình tự, thủ tục; quá trình xây dựng công trình được Hội đồng kiểm tra Nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu của chủ đầu tư.

Công tác GPMB được UBND 2 tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa và các cấp chính quyền địa phương tích cực thực hiện, thường xuyên họp báo và đối thoại với người dân trong vùng dự án, chia sẻ, thấu hiểu về chính sách để người dân chủ động di dời, bàn giao từng phần mặt bằng, xây dựng, hoàn thành từng hạng mục công trình.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động phối hợp, nhiều lần làm việc trực tiếp với Bí thư, Chủ tịch UBND các tỉnh và các sở, ngành liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đến nay, toàn bộ cụm công trình đầu mối (gồm hạng mục đập chính, đập phụ, tràn xả lũ, cống xả sâu kết hợp xả cát, nhà máy thủy điện, cống lấy nước) do Ban 1 làm chủ đầu tư đã cơ bản hoàn thành, chất lượng công trình đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, phù hợp quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng và hồ sơ thiết kế được phê duyệt. 8 trạm bơm lấy nước từ sông Hiếu do Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Nghệ An (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) làm chủ đầu tư đã hoàn thành, đảm bảo cấp nước tưới cho 3.098ha.

Công tác GPMB do 2 tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa thực hiện cơ bản đáp ứng tiến độ xây dựng công trình; riêng phạm vi mặt bằng lòng hồ được bàn giao đến cao trình +71,86m, phạm vi còn lại từ cao trình +(71,86÷76,40)m 2 địa phương đang tích cực triển khai thực hiện và hoàn thành trong thời gian tới.

Việc quyết định đưa cụm công trình đầu mối hồ chứa nước Bản Mồng vào khai thác, sử dụng và bước đầu tích nước hồ đến cao trình +71,86m trong dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là phù hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay của dự án, sớm góp phần phát huy hiệu quả dự án và sẽ là tiền đề quan trọng triển khai xây dựng hoàn thành dự án Bản Mồng giai đoạn 2 (hệ thống kênh mương tự chảy), để sử dụng hiệu quả tối đa nguồn vốn đầu tư.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Thái Văn Thành - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, Nghệ An là tỉnh có gần 80% dân số sinh sống bằng nông nghiệp; tỷ trọng ngành Nông nghiệp đóng góp khoảng 25% GRDP của tỉnh. Tỉnh nằm trong vùng khí hậu khắc nghiệt, chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, hạn hán, mưa lũ cực đoan. Trong khi đó, nhu cầu nước phục vụ sản xuất và đời sống ngày càng tăng, còn nguồn nước tự nhiên ngày càng suy giảm.

Trong bối cảnh đó, việc đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi lớn, hiện đại là yêu cầu cấp thiết và là ưu tiên hàng đầu nhằm đảm bảo phát triển kinh tế.

Xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa đối với việc bảo đảm an ninh nguồn nước và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của khu vực, tỉnh Nghệ An đã quyết liệt chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, chủ động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc các đơn vị thi công tổ chức thực hiện.

"Đây không chỉ là công trình thủy lợi, mà là công trình của niềm tin, ý chí và khát vọng phát triển" - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành khẳng định.

Đồng chí Hoàng Trung - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, dự án này hoàn thành là thành quả to lớn của sự cống hiến của cán bộ, công nhân, kỹ sư, chuyên gia và nhà khoa học đã trực tiếp tham gia trên công trường; sự đồng lòng, sẻ chia của hàng trăm hộ dân đã di dời và nhường đất cho việc xây dựng công trình; sự quyết tâm phối hợp và chỉ đạo điều hành sát sao của lãnh đạo UBND hai tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa; sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và sự phối hợp hiệu quả của các bộ, ngành Trung ương.

Dự án hoàn thành sẽ góp phần đảm bảo an ninh nguồn nước, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ bền vững và từng bước đảm bảo ổn định, nâng cao đời sống nhân dân vùng dự án.

Để dự án được đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đề nghị các cơ quan thuộc Bộ tổ chức bàn giao, khai thác công trình đúng quy định, bảo đảm an toàn, phát huy hiệu quả cao nhất; đồng thời, đẩy nhanh triển khai thi công dự án Bản Mồng giai đoan 2 (Hệ thống kênh mương), tỉnh Nghệ An.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị tỉnh Nghệ An chỉ đạo các đơn vị liên quan có kế hoạch quản lý, khai thác an toàn, hiệu quả; đồng thời nghiên cứu phát triển kinh tế, du lịch từ tiềm năng, lợi thế của hồ Bản Mồng, xứng đáng là công trình thủy lợi trọng điểm của địa phương và của vùng…

Thứ trưởng cũng mong muốn, lãnh đạo tỉnh Nghệ An, Thanh Hoá tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, các cấp chính quyền và nhân dân trên địa bàn khẩn trương hoàn thành phạm vi GPMB còn lại của khu vực lòng hồ đến cao trình thiết kế (+76,40m).