Kho lưu trữ game lớn nhất nước Đức đóng cửa: Thách thức bảo tồn 60.000 di sản số
Dự án Internationale Computerspielesammlung (ICS) với hơn 60.000 tựa game đã chính thức dừng hoạt động sau khi chính phủ Đức ngừng cấp kinh phí. Sự kiện này phơi bày những thách thức khổng lồ về chi phí hạ tầng và rào cản pháp lý trong việc lưu trữ dữ liệu quy mô lớn.
Internationale Computerspielesammlung (ICS), nỗ lực của Đức nhằm xây dựng kho lưu trữ trò chơi điện tử công cộng lớn nhất thế giới, đang phải đóng cửa. Quyết định này được đưa ra sau khi khoản kinh phí công trị giá khoảng 1,5 triệu Euro hết hạn vào cuối tháng 4 và Chính phủ Liên bang từ chối gia hạn.
Theo báo cáo từ GamesWirtschaft, các cổ đông của dự án đã bỏ phiếu nhất trí đóng cửa, để lại tương lai bất định cho cơ sở dữ liệu gồm hơn 60.000 tựa game đã được lập danh mục. Đây là một cú sốc lớn đối với cộng đồng bảo tồn di sản kỹ thuật số toàn cầu.
Thách thức kinh tế và sự chấm dứt của một tham vọng
Bộ Nghiên cứu, Công nghệ và Vũ trụ Liên bang Đức, cơ quan tiếp quản trách nhiệm về chính sách trò chơi vào năm 2025, đã xem xét mô hình tài trợ thường xuyên cho tổ chức này. Tuy nhiên, cơ quan này kết luận rằng dự án không khả thi về mặt kinh tế xét trên quy mô công việc khổng lồ cần thực hiện.
Kể từ năm 2012, bộ sưu tập này đã được tập hợp từ nhiều nguồn uy tín như cơ quan xếp hạng trò chơi USK của Đức, Bảo tàng Trò chơi Máy tính Berlin, hiệp hội ngành công nghiệp Game và Đại học Potsdam. Danh mục trực tuyến công cộng ra mắt vào tháng 4/2019 với hàng chục nghìn mục nhập, bao gồm nhiều định dạng lưu trữ khác nhau.
| Loại hình lưu trữ | Chi tiết nội dung |
|---|---|
| Định dạng vật lý | Băng điện tử (cartridge), đĩa mềm, CD, DVD, Blu-ray |
| Tài liệu đi kèm | Sách hướng dẫn, bao bì gốc |
| Phần cứng | Các dòng máy chơi game và thiết bị ngoại vi qua các thời kỳ |
Hệ lụy từ sự sụt giảm của các kho lưu trữ vật lý
Việc ICS sụp đổ diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực bảo tồn trò chơi có tổ chức đang gặp nhiều trở ngại. Một nghiên cứu năm 2023 của Video Game History Foundation cho thấy 87% trò chơi cổ điển phát hành tại Mỹ đã ngừng sản xuất và không còn khả dụng về mặt thương mại. Tỷ lệ sống sót này thậm chí còn thấp hơn cả các bộ phim câm của Mỹ.
Đáng chú ý, Sony gần đây đã xác nhận sẽ chấm dứt sản xuất đĩa vật lý cho PlayStation vào năm 2028. Xu hướng này sẽ khiến các nỗ lực lưu trữ trong tương lai trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, khi ngày càng ít trò chơi được phát hành ở định dạng vật lý có thể trích xuất dữ liệu.
Bài toán chi phí hạ tầng và rào cản pháp lý
Không chỉ các tổ chức nhà nước, các kho lưu trữ do cộng đồng vận hành cũng đang đối mặt với áp lực tài chính nặng nề. Myrient, một kho lưu trữ tình nguyện lưu giữ khoảng 390 TB dữ liệu trò chơi, cũng đã thông báo đóng cửa vào đầu năm nay. Nguyên nhân chính là do chi phí hạ tầng tăng vọt và sự lạm dụng băng thông từ các trình quản lý tải xuống nhằm mục đích thương mại.
Bên cạnh đó, các rào cản pháp lý cũng là một nút thắt khó gỡ. Vào tháng 10/2024, Văn phòng Bản quyền Mỹ đã lần thứ tư từ chối cấp quyền miễn trừ cho phép các thư viện chia sẻ trò chơi đã bảo tồn với các nhà nghiên cứu từ xa, đứng về phía Hiệp hội Phần mềm Giải trí (ESA).
Hiện tại, dù các hiện vật vật lý của ICS vẫn được lưu giữ tại các tổ chức sở hữu, nhưng tương lai của cơ sở dữ liệu chung và hạ tầng hỗ trợ vẫn đang được xem xét về mặt pháp lý và kỹ thuật. Sự dừng lại của ICS là một minh chứng cho thấy việc bảo tồn lịch sử kỹ thuật số không chỉ cần đam mê mà còn cần một cơ chế tài chính và khung pháp lý bền vững.
