Pháp luật

Không chỉ là lỗ hổng giám sát

Nhật Lân; Trình bày: Hữu Quân • 06/04/2026 12:25

Sự việc 300 tấn thịt lợn bệnh lọt khe cửa kiểm dịch vào lò mổ, bán ra thị trường không chỉ là lỗ hổng trong công tác kiểm tra, giám sát, mà là tình trạng suy thoái đạo đức công vụ. Đây mới thực sự là vấn đề cốt lõi, là vấn đề đáng báo động!

Nội dung: Nhật Lân - Thiết kế: Hữu Quân • 06/04/2026

Sau khi sự việc 300 tấn thịt lợn bệnh lọt khe cửa kiểm dịch vào lò mổ, bán ra thị trường và vào cả trường học được công bố, toàn xã hội đã phải rúng động. Trên mặt báo cũng như mạng xã hội Facebook những ngày qua, nhan nhản những bài viết mô tả sự hoang mang lo lắng của các bậc phụ huynh; những yêu cầu siết chặt quản lý bếp ăn tập thể, bếp ăn công nghiệp; những đề nghị mở rộng điều tra, truy vết cho bằng hết “điểm đến” của thịt lợn bệnh, làm rõ các tổ chức cá nhân có liên quan, công khai minh bạch thông tin, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Quả thật là sự việc đáng ghê sợ. Và nếu đây không phải là thông tin được cơ quan điều tra chủ động công bố để báo chí đăng tải, thì rất khó để tin đây là sự thật.

Nhiều bài báo đã nêu chi tiết, các đối tượng hình thành đường dây thu gom lợn bệnh từ nhiều địa phương, tổ chức giết mổ rồi bán ra thị trường, đưa vào bếp ăn trường học. Để “quy trình khép kín” này được thực hiện trót lọt, trong đường dây có sự tham gia của những đối tượng khoác áo cán bộ kiểm dịch. Cụ thể, Công an TP. Hà Nội đã khởi tố 3 đối tượng là cán bộ Trung tâm Chẩn đoán, Xét nghiệm và Kiểm soát giết mổ (Chi cục Chăn nuôi Thủy sản và Thú y Hà Nội) với cùng tội danh: Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Qua điều tra ban đầu, Công an TP. Hà Nội xác định 3 đối tượng này lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thu tiền trái quy định, chiếm đoạt tài sản của các chủ lò mổ, lái xe. Đặc biệt là còn có hành vi làm giả hồ sơ, tài liệu kiểm dịch, bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc để cho phép lợn nhiễm dịch bệnh, lợn chết vẫn được đưa vào cơ sở giết mổ.

Trao đổi với Thanhnien.vn (bài viết “300 tấn thịt lợn bệnh vào trường học: Bộ Nông nghiệp và Môi trường nói gì” ngày 1/4/2026), ông Phan Quang Minh - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y nhìn nhận vụ việc được phát hiện ở cơ sở giết mổ tập trung, có tính chất nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh mà còn ảnh hưởng đến kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ kiểm dịch. Theo ông Minh, quy định hiện nay không bắt buộc phải thực hiện kiểm dịch trong nội tỉnh. Trong khi hiện nay, 3 - 4 tỉnh sáp nhập làm 1 tỉnh, phạm vi diện tích rất rộng, lực lượng cán bộ thú y mỏng thì việc kiểm soát dịch bệnh nội tỉnh rất khó khăn và đây là bất cập đang được rà soát, điều chỉnh. Đại diện lãnh đạo Cục Chăn nuôi và Thú y nhận định, dù đã có quy trình kiểm soát từ giết mổ đến tiêu thụ nhưng thực tế vẫn còn những lỗ hổng. Theo quy định, cán bộ thú y phải thực hiện kiểm dịch từ trước, trong và sau giết mổ. Nhưng thực tế ở một số nơi, quy trình này không được thực hiện nghiêm túc, vẫn để thực phẩm không đảm bảo an toàn lọt ra thị trường.

Với Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến thì cho rằng, công tác phòng, chống dịch bệnh và kiểm soát giết mổ đang đối mặt với nhiều thách thức, trong bối cảnh nhiều dịch bệnh nguy hiểm trên vật nuôi vẫn diễn biến phức tạp. Trước đây, các địa phương đã có những giải pháp quyết liệt, thậm chí là "ngăn sông cấm chợ" để ngăn chặn dịch. Nhưng trong điều kiện địa giới hành chính thay đổi, các tỉnh sau sáp nhập quy mô lớn hơn trước thì việc kiểm soát nội tỉnh khó khăn hơn nhiều. Trong khi lực lượng thú y mỏng không đủ nhân lực để kiểm soát hệ thống giết mổ phân tán, nhỏ lẻ khiến việc giám sát gần như không thể bao quát. Và ông nhấn mạnh: "Phải làm rõ trách nhiệm thuộc về ai, Trung ương hay địa phương để có giải pháp phù hợp".

Với những phát biểu trên, tôi hiểu lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Cục Chăn nuôi và Thú y chung quan điểm công tác phòng, chống dịch bệnh và kiểm soát giết mổ hiện đang có những khó khăn mang tính khách quan, dẫn đến tạo ra lỗ hổng trong công tác kiểm tra giám sát công tác phòng, chống dịch bệnh và kiểm soát giết mổ.

Đang có con trong độ tuổi học tập, nên tôi bức xúc trước vụ việc, chung tâm trạng lo lắng như hầu hết các bậc phụ huynh. Thấy cần mở rộng điều tra, làm rõ tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan tới vụ việc để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật; siết chặt quản lý lĩnh vực an toàn thực phẩm. Với những ý kiến của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Cục Chăn nuôi và Thú y mà báo chí đã chuyển tải, dù đúng nhưng tôi nghĩ là chưa đủ. Vì với kết quả điều tra cho thấy, các đối tượng thuộc Trung tâm Chẩn đoán, Xét nghiệm và Kiểm soát giết mổ (Chi cục Chăn nuôi Thủy sản và Thú y Hà Nội) bất chấp an nguy sức khỏe của người tiêu dùng, cấu kết với đường dây tiêu thụ lợn bệnh, thực hiện những hành vi làm giả hồ sơ, tài liệu kiểm dịch… để trục lợi. Câu hỏi đặt ra là tại sao họ lại dám thực hiện những hành vi này?

Xin mạn phép bày tỏ suy nghĩ cá nhân, đây không chỉ là lỗ hổng trong công tác kiểm tra, giám sát, mà là tình trạng suy thoái đạo đức công vụ. Đây mới thực sự là vấn đề cốt lõi, là vấn đề đáng báo động!