Kịch bản dời căn cứ quân sự Mỹ: Thách thức an ninh mới cho Nga?

Trong một cuộc phỏng vấn với RIA Novosti ngày 14/4, ông Alexander Dynkin - Chủ tịch Viện Nghiên cứu Quốc gia về Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế (IMEMO) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, đưa ra những phân tích sâu sắc về chiến lược quân sự có thể xảy ra dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Theo ông Dynkin, Tổng thống Trump có thể rút lực lượng vũ trang Mỹ khỏi các quốc gia đồng minh không đáp ứng đủ kỳ vọng của Washington về ngân sách quốc phòng hoặc hỗ trợ quân sự. Vấn đề cốt yếu là các lực lượng này sẽ đi đâu?

"Nếu họ rút quân về lãnh thổ Mỹ, đó là một tín hiệu tích cực xét theo lợi ích quốc gia của Nga. Tuy nhiên, nếu họ chuyển đến lãnh thổ của những "nhóm tiên phong" như Ba Lan và ba quốc gia Baltic, cục diện sẽ rất khác" - chuyên gia Dynkin nhận định.

Học giả người Nga nhắc lại rằng, các quốc gia như Ba Lan hay vùng Baltic từ lâu đã nỗ lực vận động để Mỹ đặt các căn cứ thường trực trên lãnh thổ của mình. Ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, Warsaw đã không ngần ngại bày tỏ mong muốn thiết lập một căn cứ quân sự quy mô lớn mang tên "Fort Trump" (Pháo đài Trump).

Việc Ba Lan sẵn sàng chi trả hàng tỷ USD để duy trì sự hiện diện quân sự của Mỹ cho thấy một sự thay đổi trong cấu trúc an ninh tại Đông Âu, nơi các quốc gia này coi Washington là bảo chứng an ninh duy nhất thay vì các cơ chế tập thể của châu Âu.

Chuyên gia Dynkin nhấn mạnh rằng bộ tứ quốc gia này (Ba Lan và ba nước Baltic) đang thể hiện thái độ cứng rắn nhất đối với Nga trong khu vực. Ông cảnh báo về một sự "thiếu hụt văn hóa chiến lược" trong việc xử lý các xung đột tiềm tàng. Điều này có thể dẫn đến những tính toán sai lầm nguy hiểm.

Việc dịch chuyển các căn cứ quân sự Mỹ sát gần biên giới Nga sẽ tạo ra mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh khu vực Kaliningrad - vùng lãnh thổ chiến lược của Nga; gia tăng áp lực lên hệ thống phòng thủ tại các biên giới phía Tây; cũng như phá vỡ thế cân bằng chiến lược đã tồn tại nhiều thập kỷ tại châu Âu.

Những tuyên bố gần đây của Tổng thống Trump về việc xem xét rút khỏi NATO, sau khi liên minh này từ chối hỗ trợ Washington trong chiến dịch ở Iran, đã gây chấn động. Ông gọi phản ứng của các đồng minh là một "vết nhơ không thể tẩy xóa", và khẳng định Mỹ không cần sự trợ giúp từ những quốc gia "luôn tìm cách né tránh trách nhiệm".

Trước viễn cảnh này, các quan chức châu Âu đang "đứng ngồi không yên". Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan, Dylan Yesilgöz-Zegerius, cho biết châu Âu đang lo sợ kịch bản Mỹ rút quân. Ông nhấn mạnh, dù có những rạn nứt, châu Âu vẫn cần sự hiện diện của Mỹ để duy trì ổn định. Và ngược lại, Mỹ cũng cần một châu Âu ổn định như một đối tác chiến lược.