Kinh tế Nghệ An, chuyển dịch cơ cấu và áp lực tái cấu trúc

Khởi sắc từ động lực FDI

6 tháng đầu năm 2026, Nghệ An ghi nhận nhiều chỉ tiêu kinh tế nổi bật. Thu ngân sách nhà nước đạt 17.851 tỷ đồng, bằng 75,6% dự toán năm và tăng 26,8% so với cùng kỳ; trong đó thu nội địa đạt 16.200 tỷ đồng, tăng 25,2%. Kim ngạch xuất khẩu tăng 58,4%, phản ánh đà phục hồi mạnh của khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các dự án FDI mới đi vào hoạt động.

Công nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng của nền kinh tế khi giá trị tăng thêm đạt 23,01%. Riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 25,02%, gắn với sự vận hành và mở rộng của nhiều dự án FDI quy mô lớn. Đáng chú ý, sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và quang học tăng 261,49%; sản xuất kim loại tăng tới 393,82%.

Động lực chính đến từ các tập đoàn công nghệ lớn như: Luxshare, Tianneng, Fu Wing, Innovation Precision Việt Nam, Sunny Automotive... Trong đó, các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Luxshare tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, chuyển dịch sang các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao như linh kiện camera, robot và thiết bị điện tử, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo hướng hiện đại.

Cùng với sự phát triển của khu vực FDI, ngành vật liệu xây dựng cũng duy trì đà tăng trưởng khá nhờ nhu cầu từ các dự án hạ tầng giao thông và các công trình quy mô lớn. Anh Phạm Văn Sơn, Phòng Kinh doanh, Công ty TNHH gạch, ngói tuynel Tân Kỳ cho biết: “Nửa đầu năm 2026, công ty duy trì được nhiều hợp đồng lớn. Bên cạnh việc cung ứng vật liệu cho các dự án trọng điểm, sản lượng tiêu thụ ở phân khúc dân dụng cũng tăng khá, tạo động lực mở rộng thị phần và đảm bảo doanh thu”.

Áp lực tái cấu trúc trong giai đoạn nước rút

Bên cạnh những điểm sáng từ khối FDI, bức tranh công nghiệp Nghệ An 6 tháng đầu năm cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Nhiều ngành nghề truyền thống như dệt may, giấy, đồ uống và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu tăng trưởng chậm, thậm chí sụt giảm do sức cầu thị trường phục hồi yếu, trong khi chi phí đầu vào và logistics vẫn ở mức cao.

Để thích ứng, nhiều doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, cắt giảm chi phí, mở rộng thị trường và tái cơ cấu hoạt động nhằm giảm thiểu tác động từ biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chị Nguyễn Thị Trang, đại diện Công ty May Minh Trí Vinh chia sẻ: “Do thay đổi chiến lược xuất khẩu, doanh nghiệp đang trải qua giai đoạn chuyển dịch nhiều thách thức. Việc tiếp cận thị trường mới và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của khách hàng khiến nhịp độ sản xuất bị ảnh hưởng. Công ty đang tập trung tái cấu trúc quy trình vận hành, nâng cao chất lượng sản phẩm để tạo nền tảng cho giai đoạn phục hồi”.

Tương tự, các doanh nghiệp ngành đồ uống và chế biến nông, lâm sản cũng đang chịu sức ép từ cạnh tranh gay gắt, chi phí logistics tăng và biến động giá nguyên liệu đầu vào. Những bất ổn của chuỗi cung ứng và tình hình kinh tế thế giới buộc nhiều doanh nghiệp phải thay đổi phương thức quản trị và tổ chức sản xuất để duy trì sức cạnh tranh.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm từ 10,5-11,5%, Nghệ An không chỉ cần duy trì đà tăng của khu vực FDI mà còn phải nâng cao mức độ lan tỏa của khu vực này đối với doanh nghiệp trong tỉnh.

Theo đại diện một số doanh nghiệp, bên cạnh nỗ lực tự đổi mới, rất cần các chính sách hỗ trợ đồng bộ như đẩy mạnh cải cách hành chính, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng sản xuất, giảm chi phí logistics và thúc đẩy chuyển đổi số nhằm tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực doanh nghiệp.

Ngoài công nghiệp, các lĩnh vực dịch vụ và nông nghiệp tiếp tục đóng vai trò là bệ đỡ của nền kinh tế. Sáu tháng đầu năm, Nghệ An đón hơn 6,75 triệu lượt khách du lịch; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản duy trì tăng trưởng ổn định, góp phần tạo nền tảng để tỉnh ứng phó với những biến động của kinh tế thế giới.

Bên cạnh cú hích từ công nghiệp, tỉnh cũng đang tận dụng đà tăng trưởng từ các lĩnh vực mũi nhọn khác. Kết quả thu hút hơn 6,75 triệu lượt khách du lịch trong 6 tháng đầu năm cùng sự ổn định của khu vực nông, lâm, thủy sản chính là bệ đỡ vững chắc để Nghệ An đối mặt với các biến số kinh tế toàn cầu.

Những kết quả đạt được trong nửa đầu năm 2026 cho thấy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Nghệ An đang diễn ra theo hướng tích cực. Tuy nhiên, chặng đường còn lại của năm sẽ là phép thử đối với chất lượng tăng trưởng. Việc tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tái cấu trúc, nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành truyền thống và phát huy hiệu quả lan tỏa từ khu vực FDI sẽ là những yếu tố quyết định để Nghệ An hoàn thành mục tiêu tăng trưởng đã đề ra, đồng thời khẳng định vai trò là cực tăng trưởng của khu vực Bắc Trung Bộ.