Ký ức chiến trường của Anh hùng lực lượng vũ trang Phạm Thanh Tâm

Những ký ức không thể nào quên

Trong những ngày cả nước hướng về kỷ niệm 81 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2025), Anh hùng Phạm Thanh Tâm (SN 1950) ở khối Nghi Tân 6, phường Cửa Lò (tỉnh Nghệ An) bồi hồi lần giở những trang tư liệu của đơn vị và những trận đánh lớn để tìm về với kỷ niệm năm xưa.

Khi trò chuyện với chúng tôi, ông Tâm đưa ra 2 cuốn sách dày có tên “Chân dung Anh hùng thời đại Hồ Chí Minh” và “1.000 Anh hùng, Mẹ Việt Nam anh hùng tiêu biểu thời đại Hồ Chí Minh”. Ở đó, ông vinh dự được Ban biên soạn dành 2 trang để giới thiệu về tiểu sử và chiến công thời binh nghiệp.

Cựu binh Phạm Thanh Tâm mở đầu câu chuyện: “Tôi sinh ra và lớn lên ở làng biển Nghi Tân (phường Cửa Lò). Năm 1969, tôi rời ghế nhà trường, 19 tuổi đăng ký lên đường nhập ngũ, được biên chế vào Tiểu đoàn 6, Bộ Tư lệnh Đặc công. Từ đó, tôi bắt đầu những ngày tháng huấn luyện và chiến đấu, biết bao lần vào sinh ra tử ở chiến trường ác liệt, cùng đồng đội lập nên chiến công, góp phần đánh đuổi quân xâm lược”.

Sau khi huấn luyện, chiến sĩ trẻ Phạm Thanh Tâm cùng đồng đội được điều vào “đất lửa” Quảng Trị, có mặt trong Tiểu đoàn 35, Đoàn 305, Bộ Tư lệnh Đặc công. Lúc ấy, ông Tâm được phân công về đơn vị trinh sát, có nhiệm vụ luồn sâu, theo dõi và đánh giá tình hình địch để xây dựng kế hoạch tác chiến.

Chiến sự diễn ra ngày càng khốc liệt, hàng ngày đối mặt với quân địch, Phạm Thanh Tâm cùng đồng đội đã tham gia hàng trăm trận đánh, gây cho địch những tổn thất nặng nề.

Người lính đặc công Phạm Thanh Tâm không thể quên những năm 1971-1972, là quãng thời gian diễn ra nhiều trận đánh, ông đã cùng đồng đội lập được những chiến công. Đó là đêm 21/2/1971, ông được giao nhiệm vụ chỉ huy trinh sát và đánh vào sân bay Tà Cơn (Quảng Trị), phá hủy máy bay, xe tăng và phi công của ngụy quân.

Địch canh phòng cẩn mật với hàng chục lớp hàng rào thép gai, hệ thống chòi canh và chó nghiệp vụ dày đặc. Những chiến sĩ trinh sát đã mưu trí, dũng cảm luồn lách qua các lớp hàng rào và chốt bảo vệ để tiến vào đặt mìn ở sân bay. Do giữ được yếu tố bí mật, bất ngờ, trận đánh này, ông Tâm cùng đồng đội đã phá hủy nhiều phương tiện chiến đấu, tiêu hao nhiều sinh lực địch…

Tối 21/5/1971, Phạm Thanh Tâm được giao chỉ huy tổ trinh sát đánh vào căn cứ hậu cần của địch ở Ái Tử (Quảng Trị). “Trận ấy, tôi cùng các đồng đội vượt qua 10 lớp rào, tiến vào khu vực kho thì gặp 4 tên lính Mỹ đứng gác. Tôi ra hiệu cho đồng đội bò vào kho thật nhanh để không bị địch phát hiện, tiến hành đặt mìn hẹn giờ vào kho đạn rồi rút nhanh”, ông Tâm nhớ lại. Khi rút ra đến vị trí an toàn, tổ chiến đấu nghe những tiếng nổ dữ dội từ căn cứ của địch, lửa bùng lên và khói đen trùm cả một vùng, nhiều kho đạn của địch bị phá huỷ.

Đêm 19/6/1971, Phạm Thanh Tâm tiếp tục chỉ huy tổ trinh sát tiến đánh căn cứ Ái Tử. Trên đường tiến vào kho thì bị địch phát hiện và bắn dữ dội, chúng thả chó lùng sục khắp nơi, rất may là tổ chiến đấu của ông Tâm kịp thời rút ra ngoài.

Ba ngày sau, tổ trinh sát tiếp tục trở lại làm nhiệm vụ, lần này địch đã thay đổi cách bố phòng, ông Tâm cùng đồng đội tìm mọi cách để đột nhập, sau 3 tiếng đồng hồ đã hoàn thành việc gài mìn vào kho và rút ra an toàn.

Với những chiến công đã lập được, người lính đặc công Phạm Thanh Tâm vinh dự được trao tặng 6 Huân chương Chiến công (hạng Nhất, Nhì, Ba). Đặc biệt, ngày 20/12/1973 ông được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - phần thưởng xứng đáng cho người lính mưu trí, dũng cảm.

Góp sức xây dựng quê hương

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông Phạm Thanh Tâm tiếp tục ở lại đơn vị, thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, được phong làm cán bộ cấp Tiểu đoàn, rồi cấp Trung đoàn.

Năm 1979, khi chiến tranh Biên giới phía Bắc nổ ra, Trung đoàn Đặc công được điều ra địa bàn tỉnh Quảng Ninh làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Với cương vị Trung đoàn trưởng, ông Tâm đã chỉ huy các đơn vị bám sát địa bàn, luồn sâu vào trong lòng địch để nắm tình hình và luôn ở tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Từ năm 1987 - 1991, ông Phạm Thanh Tâm được Nhà nước cử sang Cuba làm Cố vấn quân sự cho nước bạn. Trong quãng thời gian này, ông đã tích cực vận dụng năng lực và kinh nghiệm trong những năm tháng chiến đấu, bảo vệ đất nước để chia sẻ với lực lượng vũ trang nước bạn nhằm tăng khả năng phòng thủ trước nguy cơ xâm lược.

Ông được Nhà nước Cuba tặng Bằng khen với nội dung: “Thay mặt các lực lượng vũ trang cách mạng Cộng hòa Cuba, chúng tôi bày tỏ lòng biết ơn và khen ngợi đồng chí đã đóng góp công sức vào sự củng cố khả năng phòng thủ của đất nước chúng tôi. Những kinh nghiệm của đồng chí được các Tướng lĩnh, Đô đốc, sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ và Hải quân đánh giá rất cao, thể hiện tình hữu nghị bền vững giữa các dân tộc chúng ta trên nguyên tắc Chủ nghĩa Mác - Lênin”.

Năm 1993, sau 24 năm gắn bó với cuộc đời binh nghiệp, ông Phạm Thanh Tâm được nghỉ hưu với quân hàm Trung tá. Trở về với cuộc sống đời thường, ông tích cực tham gia công tác xã hội, tham gia Ban công tác Mặt trận, Hội Cựu chiến binh, có nhiều đóng góp cho các phong trào của địa phương. Đặc biệt, thời kỳ đầu, khi thị xã Cửa Lò mới thành lập, tình trạng buôn lậu diễn ra khá phổ biến, ông Tâm đã tích cực nắm tình hình, phối hợp với lực lượng công an ngăn chặn, từng bước ổn định địa bàn.

Vợ chồng ông Tâm có 5 người con, tất cả đều trưởng thành và đã có gia đình riêng, trong đó có 2 người theo con đường binh nghiệp, tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

“

Đồng chí Phạm Thanh Tâm là hội viên được trao tặng Huy hiệu 55 tuổi Đảng, tích cực tham gia các đoàn thể của địa phương và gương mẫu đi đầu trong các phong trào. Đồng thời, phát huy được phẩm chất tốt đẹp của anh Bộ đội Cụ Hồ, có ý thức chăm lo, giáo dục tinh thần yêu nước và cách mạng cho thế hệ trẻ; sẵn sàng chia sẻ khó khăn với đồng chí, đồng đội”.

Ông Nguyễn Thanh Tùng - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Cửa Lò