Lãi suất năm 2026 dự báo phân hóa mạnh, lãi suất huy động có thể tăng thêm 1%
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo lãi suất huy động năm 2026 sẽ chịu áp lực tăng từ 0,7-1 điểm phần trăm, trong khi lãi suất cho vay vẫn duy trì ở mức thấp.
Theo báo cáo ngành ngân hàng mới nhất từ Chứng khoán Vietcombank (VCBS), mặt bằng lãi suất trong năm 2026 dự kiến sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm tổ chức tín dụng. Trong khi lãi suất huy động chịu áp lực tăng để đáp ứng nhu cầu vốn, lãi suất cho vay được kỳ vọng vẫn giữ ở mức thấp nhằm hỗ trợ tiến trình phục hồi kinh tế.
Lãi suất huy động chịu áp lực tăng theo nhu cầu tín dụng
VCBS nhận định lãi suất huy động năm 2026 sẽ tiếp tục xu hướng nhích lên. Cụ thể, trong nửa đầu năm, mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng khoảng 0,3–0,5 điểm phần trăm. Áp lực này xuất phát từ việc các ngân hàng cần chuẩn bị nguồn lực tài chính cho chu kỳ phục hồi sản xuất - kinh doanh mới.
Đáng chú ý, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động toàn hệ thống vẫn duy trì ở mức cao. Điều này tạo ra sức ép thanh khoản đáng kể, đặc biệt là tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và nhỏ. Sang nửa cuối năm 2026, lãi suất huy động dự báo tăng thêm 0,4–0,5 điểm phần trăm, đưa tổng mức tăng cả năm có thể lên tới gần 1%.
Sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng
Báo cáo chỉ ra sự khác biệt lớn trong chiến lược huy động giữa hai nhóm ngân hàng chính:
- Nhóm ngân hàng quốc doanh: Dự kiến mặt bằng lãi suất huy động sẽ đi ngang trong năm 2026. Nhờ lợi thế nguồn tiền gửi ổn định, quy mô lớn và vị thế trên thị trường trái phiếu, nhóm này không chịu áp lực quá lớn về chi phí huy động.
- Nhóm ngân hàng tư nhân: Đối mặt với áp lực tăng lãi suất cao hơn để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Đặc biệt là các đơn vị phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng, có cơ cấu nguồn vốn kém linh hoạt hoặc tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn tăng nhanh.
Lãi suất cho vay nhích nhẹ, biên lợi nhuận thu hẹp
Đối với thị trường đầu ra, VCBS dự báo lãi suất cho vay bình quân năm 2026 có thể tăng nhẹ từ 0,5–0,7 điểm phần trăm so với năm trước. Tuy nhiên, mức tăng này sẽ không đồng nhất:
Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất cho vay mới có thể tiếp tục giảm thêm khoảng 0,2–0,3 điểm phần trăm nhằm thực hiện định hướng hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ. Ngược lại, tại nhóm ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mới có thể tăng từ 0,3–1 điểm phần trăm tùy phân khúc.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự điều chỉnh tăng tại khối tư nhân là do dịch chuyển tỷ trọng sang nhóm khách hàng cá nhân (vay mua nhà, tiêu dùng) vốn có lãi suất cao hơn. Bên cạnh đó, trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) hệ thống đã lùi về mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018, các ngân hàng buộc phải điều chỉnh lãi suất đầu ra để bù đắp chi phí vốn đang gia tăng.
