Làm giàu từ lươn đẻ: Hướng đi hiệu quả của nông dân Nghệ An

Những ngày đầu tháng 4, khi thời tiết bắt đầu ấm lên cũng là lúc trang trại nuôi lươn đẻ của anh Hoàng Lượng bước vào vụ sản xuất chính. Tại khu nuôi rộng lớn, không khí làm việc diễn ra khẩn trương khi anh cùng các cộng sự tất bật thu trứng, ấp nở và xuất bán lươn giống cho khách hàng trong và ngoài tỉnh. Từng bể nuôi được bố trí khoa học, hệ thống nước vận hành tự động, tạo nên một quy trình sản xuất khép kín, hiện đại.

Chia sẻ về cơ duyên đến với nghề, anh Lượng cho biết, từ năm 2018, ban đầu chỉ nuôi thử nghiệm với quy mô nhỏ, khoảng 3-4 bể bê tông lươn đẻ. Nhận thấy tiềm năng kinh tế từ con lươn, anh mạnh dạn mở rộng quy mô. Đến nay, diện tích nuôi đã lên tới hơn 6.000m², với hệ thống bể composite, bể bê tông, bể lọc nước, bể ấp trứng cùng các công trình phụ trợ được đầu tư đồng bộ. Tổng chi phí đầu tư gần 3 tỷ đồng, nhưng đổi lại là hiệu quả kinh tế rõ rệt và ổn định.

Theo anh Lượng, nuôi lươn đẻ không giống như nuôi lươn thương phẩm thông thường. Đây là một nghề đòi hỏi kỹ thuật cao, từ khâu chọn giống bố mẹ, chăm sóc, tạo môi trường sinh sản cho đến ấp trứng và nuôi con giống. “Lươn rất nhạy cảm với môi trường nước. Chỉ cần thay đổi nhỏ về độ pH hay nguồn nước không đảm bảo là có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh sản và tỷ lệ nở của trứng,” anh nói.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho lươn sinh sản, anh sử dụng các bể bê tông ngoài trời, bên trong phủ cây lục bình tạo môi trường tự nhiên. Rễ lục bình phát triển thành từng chùm, giúp lươn dễ dàng làm tổ và đẻ trứng. Sau khi lươn đẻ, trứng được thu gom định kỳ, thường từ 7 đến 10 ngày vớt một lần để đưa vào lò ấp.

Anh Lượng cho biết, trung bình mỗi con lươn mẹ có thể đẻ từ 400-500 trứng, tuy nhiên, tỷ lệ ấp nở chỉ đạt khoảng 30%, do đó, việc kiểm soát kỹ thuật ấp là yếu tố then chốt. “Ấp trứng lươn phải đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm. Đây là khâu khó nhất, nếu không có kinh nghiệm và kỹ thuật thì rất dễ thất bại”, anh chia sẻ thêm.

Hiện nay, trang trại của anh có khoảng 5.000 con lươn bố mẹ. Việc lựa chọn lươn giống được thực hiện rất kỹ lưỡng, ưu tiên những con khỏe mạnh, từ 10 tháng tuổi trở lên, trọng lượng trên 100g. Sau khi thả nuôi, lươn được chăm sóc, nuôi vỗ từ 1-2 tháng trước khi bước vào giai đoạn sinh sản.

Nguồn thức ăn cho lươn bố mẹ chủ yếu là thức ăn tươi sống như cá tạp, trùn, tép, ốc… kết hợp với thức ăn công nghiệp để đảm bảo dinh dưỡng. Ngoài ra, anh thường xuyên bổ sung chất đề kháng, thực hiện các biện pháp khử khuẩn và theo dõi sức khỏe đàn lươn nhằm hạn chế dịch bệnh.

Sau khi trứng được ấp nở, lươn con tiếp tục được chăm sóc trong hơn 1 tháng trước khi xuất bán. Nhờ áp dụng phương pháp sinh sản bán nhân tạo, lươn giống có chất lượng cao, khỏe mạnh, kích cỡ đồng đều và ít hao hụt khi nuôi thương phẩm. Đây là yếu tố giúp sản phẩm của anh Lượng được nhiều khách hàng tin tưởng lựa chọn.

“Bình quân mỗi tháng tôi thu hoạch trứng 3 lần, hàng năm xuất thị trường gần 250.000 lươn giống. Với giá bán khoảng 3.000 đồng/con, doanh thu khoảng 700 triệu đồng, trừ chi phí lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng”, anh Lượng chia sẻ. Không chỉ dừng lại ở việc bán lươn giống, anh còn hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật cho những người mới vào nghề, từ cách xây dựng chuồng trại đến kỹ thuật chăm sóc.

Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đẻ của anh Lượng đã tạo sức lan tỏa trong khu vực. Ông Trần Văn Hùng, một hộ nuôi lươn thương phẩm tại xã Bạch Ngọc cho biết: “Trước đây chúng tôi phải mua lươn giống từ miền Nam, chi phí cao mà chưa chắc phù hợp với điều kiện khí hậu. Nay có nguồn giống tại chỗ, giá rẻ hơn, chất lượng đảm bảo nên rất yên tâm.”

Theo đánh giá của chính quyền địa phương, mô hình nuôi lươn sinh sản của anh Hoàng Lượng được xem là hướng đi mới, đem lại hiệu quả kinh tế cao và có tính bền vững.

Đại diện UBND xã Hợp Minh cho biết, toàn xã hiện có hơn 200 hộ tham gia chế biến lươn thương phẩm, tuy nhiên, mô hình nuôi lươn sinh sản mới chỉ có 1 hộ triển khai thành công. Đây được đánh giá là mô hình giàu tiềm năng, cần được nghiên cứu và nhân rộng trong thời gian tới nhằm chủ động nguồn con giống, phục vụ phát triển làng nghề chế biến lươn tại địa phương.

Việc phát triển mô hình này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần chủ động nguồn giống tại chỗ cho các xã trên địa bàn Nghệ An giảm phụ thuộc vào các vùng khác.

Tuy nhiên, để nhân rộng mô hình nuôi lươn đẻ, cần có sự hỗ trợ về vốn, kỹ thuật cũng như tổ chức tập huấn, chuyển giao công nghệ cho người dân. Bởi lẽ, đây là nghề không dễ, đòi hỏi người nuôi phải có kiến thức, kinh nghiệm và sự kiên trì.

Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ, những mô hình như nuôi lươn đẻ ấp trứng của anh Hoàng Lượng chính là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất. Đây không chỉ là hướng đi giúp người nông dân nâng cao thu nhập mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.