Làm giàu từ vịt bầu bản địa, lan tỏa sinh kế cho người dân
Từ giống vịt bầu bản địa gắn bó lâu đời với đồng ruộng vùng cao, chị Lương Thị Hồng (bản Na Tỳ, xã Mường Quàng) đã từng bước xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp hiệu quả, cho thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị còn là “đầu tàu” lan tỏa cách làm, hỗ trợ nhiều hội viên phụ nữ và người dân địa phương phát triển sinh kế bền vững.
Nội dung: Khánh Ly - Thanh Phúc / Trình bày: Hồng Toại • 12/02/2026
------------o0o------------
Từ giống vịt bầu bản địa gắn bó lâu đời với đồng ruộng vùng cao, chị Lương Thị Hồng ở bản Na Tỳ, xã Mường Quàng đã từng bước xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp hiệu quả, cho thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị còn là “đầu tàu” lan tỏa cách làm, hỗ trợ nhiều hội viên phụ nữ và người dân địa phương phát triển sinh kế bền vững.
Về bản Na Tỳ, xã Mường Quàng, hỏi thăm chị Lương Thị Hồng (SN 1983) – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, người dân nơi đây đều hồ hởi: “Người giỏi của bản ta đó!”. Lời giới thiệu mộc mạc nhưng chứa đựng sự trân trọng dành cho một cán bộ Hội năng động, trách nhiệm, đồng thời là điển hình phụ nữ làm kinh tế giỏi, dám nghĩ, dám làm.
Theo chỉ dẫn của bà con, chúng tôi tìm đến ngôi nhà khang trang nằm ven trục đường liên bản. Phía trước là cửa hàng tạp hóa kiêm vật tư nông nghiệp phục vụ nhu cầu sản xuất của người dân trong vùng; phía sau là khu chăn nuôi được quy hoạch gọn gàng với chuồng vịt đẻ trứng, vịt thương phẩm, ao thả cá và những thửa ruộng cỏ voi xanh mướt trải dài.
.png)
Giữa khu chăn nuôi, chị Hồng, người phụ nữ dân tộc Thái với dáng người nhanh nhẹn, làn da trắng hồng, ống quần xắn cao thấp đang thoăn thoắt nhặt từng quả trứng vịt cho vào rổ. Thấy khách, chị nở nụ cười hiền hậu, vừa làm vừa chia sẻ: “Gia đình vừa xuất bán mấy trăm con vịt, hôm nay tranh thủ ngày nghỉ nhặt trứng cho các quán ăn rồi sửa lại rào chắn để chuẩn bị thả lứa mới. Nuôi vịt vất vả nhưng quay vòng nhanh, thu nhập khá ổn định. Có thời điểm nhà mình nuôi tới 1.200 con”.
Ít ai biết rằng, những ngày đầu, việc chăn nuôi vịt của gia đình chị Hồng chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ, chủ yếu phục vụ bữa ăn gia đình và bán cho bà con xung quanh. Bước ngoặt đến vào năm 2003, khi xã Châu Thôn (cũ) triển khai chủ trương hỗ trợ con giống, khuyến khích phát triển chăn nuôi theo hướng liên kết. Nhận thấy tiềm năng từ giống vịt bầu bản địa, vợ chồng chị mạnh dạn đăng ký tham gia và được giao làm tổ trưởng tổ liên kết chăn nuôi vịt. Không có sẵn kinh nghiệm, chị Hồng nhiều lần xuống xã Châu Tiến (huyện Quỳ Châu cũ) để học hỏi kỹ thuật từ những hộ chăn nuôi có uy tín.
Qua thực tế, chị nhận ra nuôi vịt bầu rất phù hợp với điều kiện gia đình: Gần ruộng nước, có mương chảy quanh năm, diện tích đất rộng để trồng cỏ voi làm thức ăn. Sau khi bàn bạc với chồng là anh Hoàng Văn Minh, Trưởng bản Na Tỳ, gia đình quyết định đầu tư mở rộng chuồng trại, khoanh vùng chăn nuôi bài bản, từng bước chuyển từ nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa.
Được tham gia nhiều lớp tập huấn chăn nuôi, lại từng học qua lớp thú y cơ sở, chị Hồng tích lũy cho mình vốn kiến thức khá vững về phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc đàn vật nuôi. Từ đó, gia đình mạnh dạn nuôi gối lứa, mỗi năm từ 3–4 lứa vịt, mỗi lứa khoảng 300–400 con. Riêng từ năm 2023 đến nay, gia đình đã tái đàn 11 lần, xuất bán ra thị trường hơn 3.000 con vịt thịt.
Chia sẻ về “bí quyết”, chị Hồng cho biết, yếu tố then chốt là kiểm soát tốt chi phí thức ăn. “Khi vịt còn nhỏ vẫn cho ăn cám trộn ngô để bảo đảm dinh dưỡng. Đến khoảng 3–4 lạng, vịt khỏe, ăn nhiều thì mình cắt cỏ voi, cho vào máy thái chuối xay nhỏ, trộn với cám gạo, lúa, ngô nứt. Thức ăn chủ yếu là cỏ nên giảm được rất nhiều chi phí”, chị nói.
.jpg)
Giống vịt bầu bản địa tuy không đạt trọng lượng lớn, trung bình chỉ khoảng 1,8–2,2 kg/con, nhưng bù lại thịt thơm, chắc, ít mỡ, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng. Nhờ chất lượng ổn định, sản phẩm vịt bầu của gia đình chị Hồng luôn được thị trường ưa chuộng, giá bán dao động khoảng 120 nghìn đồng/kg; vào dịp lễ, Tết thường “cháy hàng”.
Không dừng lại ở đó, chị Hồng còn đầu tư hai máy ấp trứng để chủ động con giống, vừa phục vụ chăn nuôi vừa bán trứng cho các cơ sở ăn uống trong và ngoài xã. Nhờ tận dụng tốt nguồn trứng, mỗi năm riêng thu nhập từ vịt thịt và trứng đã đạt khoảng 200–250 triệu đồng.
Theo chị Hồng, mong muốn lớn nhất hiện nay là mô hình nuôi vịt bầu cổ ngắn bản địa sớm được quan tâm, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, đưa vào chương trình OCOP. “Khi có thương hiệu, sản phẩm sẽ được khẳng định giá trị, đầu ra bền vững hơn, người nuôi cũng yên tâm đầu tư lâu dài”, chị bày tỏ.
Song song với chăn nuôi vịt, gia đình chị Hồng còn phát triển mô hình kinh tế tổng hợp với 12 con bò, 4 ha keo, 1 ha mía, trồng rau sạch, cỏ voi, cỏ sữa; đào ao nuôi cá trắm, trôi, trê, rô phi đơn tính để tận dụng nguồn thức ăn thừa và chất thải chăn nuôi. Kết hợp với hoạt động kinh doanh tạp hóa, vật tư nông nghiệp, sau khi trừ chi phí, tổng thu nhập từ sản xuất và kinh doanh của gia đình đạt khoảng 400 triệu đồng mỗi năm.
Không chỉ làm kinh tế giỏi cho gia đình mình, trên cương vị Phó Chủ tịch Hội LHPN xã, chị Lương Thị Hồng luôn trăn trở với việc giúp hội viên phụ nữ có sinh kế ổn định, vươn lên thoát nghèo. Với vai trò tổ trưởng tổ hợp tác chăn nuôi vịt gồm 22 thành viên, chị không chỉ cung cấp con giống, hướng dẫn kỹ thuật xây dựng chuồng trại, phòng, chống dịch bệnh mà còn đứng ra kết nối đầu ra, thu gom sản phẩm giúp hội viên yên tâm sản xuất.
Riêng tại bản Na Tỳ, đến nay đã có khoảng 10 hộ học tập, làm theo mô hình nuôi vịt của chị Hồng, cho thu nhập ổn định như hộ bà Ngân Thị Mai, chị Hà Thị Ngọc… Nhiều hộ từ chăn nuôi nhỏ lẻ, manh mún đã mạnh dạn mở rộng quy mô, từng bước hình thành vùng chăn nuôi tập trung.
Không dừng lại ở lĩnh vực chăn nuôi, chị Hồng còn là người tiên phong cùng Chi hội phụ nữ bản và Hội LHPN xã tuyên truyền, vận động người dân cải tạo những thửa ruộng hoang hóa do bạc màu, thiếu nước để trồng rau sạch theo hướng hữu cơ.
Từ vài hộ trồng thử nghiệm ban đầu đạt hiệu quả, mô hình nhanh chóng lan tỏa. Đến nay, cả bản Na Tỳ đã có hàng chục hộ chuyên canh rau sạch, biến những thửa ruộng bỏ hoang ngày nào thành vùng rau xanh mướt, cung cấp cho thị trường trong và ngoài xã.
Nhận xét về chị Lương Thị Hồng, chị Lương Thị Hà - cán bộ Ban Xây dựng Đảng xã Mường Quàng cho biết: “Chị Hồng không chỉ là cán bộ Hội năng động, trách nhiệm mà còn là điển hình phụ nữ làm kinh tế giỏi, tấm gương trong lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo ở địa phương. Mô hình kinh tế của chị mang tính thực tiễn cao, dễ học, dễ làm và phù hợp với điều kiện vùng cao”.
Nhờ hiệu quả rõ rệt, mô hình của chị Hồng thường xuyên đón các đoàn trong và ngoài tỉnh đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Cá nhân chị hai lần được Hội LHPN tỉnh Nghệ An tặng Bằng khen vì thành tích tiêu biểu trong phát triển kinh tế hộ gia đình.
Từ đàn vịt bầu bản địa bên ruộng nước đến mô hình kinh tế tổng hợp cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, hành trình của chị Lương Thị Hồng không chỉ là câu chuyện làm giàu chính đáng mà còn là minh chứng sinh động cho vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn.
Quan trọng hơn, bằng sự tận tâm và trách nhiệm, chị đã và đang góp phần lan tỏa những cách làm hiệu quả, tiếp thêm động lực để nhiều hộ dân vùng cao mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, hướng tới sinh kế bền vững.
